گزارش درباره علل رشد اسراف مواد غذايي
تقاضا براي مواد غذايي سالم، هدررفت غذا را افزايش داده است
تقاضا براي موادغذايي بدون نگهدارنده در حال افزايش است و افزايش تقاضا به افزايش توليد اين محصولات دامن زده است. اما افزايش مصرف مواد غذايي بدون افزوده، بي‌هزينه نيست و يك اثر جانبي به همراه دارد؛ غذا‌ها زودتر فاسد مي‌شوند و اين به آن معناست كه هدررفت غذا افزايش مي‌يابد. سوالي كه ايجاد مي‌شود، اين است كه مسوول اين افزايش هدررفت غذا كيست؟ مشتريان يا صنايع غذايي؟
خبر اقتصادی - مشتريان هر روز بيش از پيش به سلامت غذا و آنچه در تهيه‌اش به كار رفته حساس مي‌شوند. اين مساله، باعث شده كه تقاضا براي موادغذايي بدون نگهدارنده، روزبه‌روز بيشتر شود. برچسب «بدون مواد نگهدارنده»، جاي خود را به عنوان يكي از پايه‌هاي ثابت بسته‌بندي مواد غذايي باز مي‌كند و عبارت «عاري از مواد افزودني» تبديل به پرتكرار‌ترين ادعاي صنايع غذايي در سطح جهان شده است. اما آيا رشد توليد اين‌گونه مواد غذايي از تمام جهات مثبت است؟
حذف مواد نگهدارنده از محصولات غذايي، به اين معناست كه اين محصولات با سرعت بيشتري فاسد مي‌شوند و اين مساله توليدكنندگان مواد غذايي را با مشكل مواجه كرده است.
توليدكنندگان در موقعيت چالش برانگيزي قرار گرفته‌اند. آنها بايد ميان تقاضاي روزافزون مصرف‌كنندگان براي غذاي طبيعي و بدون مواد افزوده و اين واقعيت كه استفاده نكردن از اين مواد، سرعت زوال محصولات غذايي را افزايش مي‌دهد، تعادل ايجاد كنند. مصرف‌كنندگان، اغلب تمايل به مصرف موادغذايي سبز يا رعايت كدهاي اخلاقي خاص دارند، اما از آنجا كه بودجه و زمان آنها محدود است، اقدامي جهت برآورده كردن اين تمايلات انجام نمي‌دهند. آنها در عوض، از توليدكنندگان و برندها انتظار دارند كه اين خواسته‌ها را عملي كنند. بنا به ارقام منتشره توسط برنامه عمل منابع و هدر رفت، سالانه نزديك به 15.5ميليون تن غذا در انگلستان به هدر مي‌رود. در اين ميان خرده‌فروشي‌ها سهمي 0.25ميليون تني وتوليد‌كنندگان سهمي 3.9 ميليون تني دارند. اين يعني عامل اصلي هدررفت 7 ميليون تن باقيمانده، مصرف‌كنندگان هستند.
آمار و ارقام موسسات اروپايي نشان مي‌دهد كه در اين قاره مصرف‌كنندگان به سادگي جذب «پيشنهادهاي ويژه» مي‌شوند. تنها 15درصد آلماني‌ها، 16درصد ايتاليايي‌ها، 17درصد اسپانيايي‌ها و 23درصد لهستاني‌ها گفته‌اند كه براي جلوگيري از هدررفت غذا، از مزاياي پيشنهادهاي ويژه صرف‌نظر مي‌كنند. اما آيا مي‌توان مصرف‌كنندگان را به خاطر علاقه به اين پيشنهادات سرزنش كرد؟
سال گذشته گزارشي توسط يكي از نهادهاي اروپايي منتشر شد كه خرده‌فروشان را مقصر اصلي افزايش هدررفت غذا مي‌دانست. بنابراين گزارش، خرده‌فروشان براي خالي كردن هرچه سريع‌تر قفسه‌هاي فروشگاه‌ها، پيشنهادهاي اغوا‌كننده‌يي مانند «يكي بخر، دوتا ببر» را مطرح مي‌كنند. اين اتفاق، باعث مي‌شود كه خرده‌فروشان، عذر خود در هدررفت غذا را بر گردن مصرف‌كنندگان بيندازند. اين گزارش اين هدررفت را «زننده» خوانده و مي‌گويد كه خرده‌فروشان بايد مسووليت‌پذيري بيشتري در زمينه جلوگيري از هدررفت غذا در خانه بپذيرند. اما گزارشي ديگر كه در سال 2014 به چاپ رسيده، اين مساله كه سوپرماركت‌ها تاثير مهمي در ميزان كلي هدررفت غذا دارند را زير سوال برده است. در اين گزارش آمده: «درباره اين پرسش اساسي كه آيا حراج‌ها به افزايش هدررفت منجر مي‌شوند يا نه، شواهد و مستندات مستقيمي وجود ندارد.» با اين حال اين گزارش تاييد مي‌كند كه براي محصولات تازه و حراج‌هاي مشخص، ميزان و حجم هدررفت غذا افزايش مي‌يابد.
هدررفت غذا معضلي جهاني است كه امنيت غذايي را تهديد مي‌كند. از طرف ديگر سلامت غذا كه با طبيعي بودن آن تضمين مي‌شود، يكي ديگر از اركان امنيت غذايي است. به نظر مي‌رسد كه براي تامين امنيت غذايي، بايد هر دوي اين عوامل را در كنار هم داشت و اين چالشي است كه پيش روي صاحبان صنايع غذايي است.
منبع: علی اسدی خمامی - تعادل
