بررسی تاكيد پزشكان براي تامين دارو از يك داروخانه توسط پزشكان
گردش 300 ميليوني برخي داروخانه‌ها در شراكت با پزشكان
دولت يازدهم از ابتداي شروع فعاليت خود به حوزه سلامت نگاه خاصي داشت و قدم نخست دولت تدبير و اميد بازگشت آرامش به بازار دارويي كشور بود. تقويت توليد داخلي دارو و كمك به ارتقاي صادرات دارويي از چشم‌اندازهاي دولت يازدهم بود كه در حال پيگيري است. اما در اين ميان برخي پزشكان با تجويز داروهاي گران‌قيمت خارجي به اين رويه خدشه وارد خواهند كرد.
خبر اقتصادی - اين پزشكان فقط با يك داروخانه خاص كار مي‌كنند و هستند برخي داروخانه‌ها كه براي سودي كه به دست مي‌آورند با پزشكان دست به يكي مي‌شوند. چند صباحي است سازمان غذا و دارو (كه وظيفه نظارت بر دارو را به عهده دارد) با سركشي به داروخانه‌ها و مشاهده داروي قاچاق در آن، اقدام به پلمب داروخانه‌هاي متخلف كرده است. 14هزار داروخانه در سراسر كشور وجود دارد و گردش مالي آنها امسال 6000ميليارد تومان است. يك كارشناس دارويي در اين مورد به «تعادل» مي‌گويد: «داروخانه‌ها و پزشكاني كه پروسه سالمي را طي نمي‌كنند بسيار كم هستند و نبايد اين وضعيت را به همه تعميم داد.»
وي ادامه مي‌دهد: «اين چرخه ناسالم است. نرخ سود داروي ايراني براي داروخانه‌ها بين 17 الي 20 درصد، نرخ سود داروي خارجي 7 الي 10 درصد و مكمل‌ها 10 الي 12درصد است و اين نرخ سود با پروسه زماني طولاني بين 5 تا 7 ماهه از بيمه‌ها به داروخانه اختصاص مي‌يابد.»
اين منبع آگاه با اشاره به اينكه بيماران براي تهيه داروي خود ترجيح مي‌دهند كه از يك‌جا خريد كنند، مي‌گويد: «يكي از دلايلي كه مردم به تاكيد پزشك تن مي‌دهند، همين است. ضمن اينكه در اين زمينه داروها گران و ارزان مي‌شود. در دولت جديد قيمت داروها سير نزولي پيدا كردند. در دوره گذشته مشخص نبود بر چه اساسي قيمت‌گذاري‌ها انجام مي‌شد. اختلاف قيمت دارويي در چه چيزي بود، در حالي كه در دولت جديد قيمت دلار آنچنان كاهش، نيافته و تحريم‌ها هم پا برجاست.»
به گفته او «برخي داروخانه‌ها به برخي پزشكان پيشنهاد مي‌دهند كه حقوق منشي آنها را پرداخت كنند. اينكه اين حقوق با مارژين دارويي چگونه پرداخت مي‌شود خود جاي سوال است. متاسفانه در همه موارد هستند عده محدودي كه مشكل‌ساز مي‌شوند. برخي داروخانه‌ها به اين تعامل با پزشك مي‌رسند كه داروهايي كه در بورس نيست، را با قيمت بسيار بالا به بيماران ارائه كنند. داروخانه‌هايي هستند كه با تعامل با يك پزشك حدود روزي 8ميليون فروش دارند. 2ميليون تومان هم فروش هميشگي داروخانه‌هاست. بنابراين چيزي حدود روزي 10ميليون و ماهانه 300ميليون تومان فروش دارند. اگر 20درصد آن سود باشد چيزي حدود 50 تا 60 ميليون تومان سود ماهانه اين داروخانه‌ها خواهد شد. حتي سراغ داريم داروخانه‌هايي كه مطب خريده و به پزشكي كه 50بيمار دارد، مي‌دهد تا دكتر مقيد شود بيماران خود را به اين داروخانه‌ها بفرستند.»
اين كارشناس دارويي در پايان با تاكيد فراوان مي‌گويد: «اين در داروخانه‌ها و پزشكان عموميت ندارد و انگشت‌شمارند.»
دام گران‌قيمت
«پيروزي خيلي دور است... من نمي‌توانم براي خريد دارو اين همه راه بروم.» اين را دختر جواني از بيمارهاي دكتر پوست، مو و زيبايي مي‌گويد. مطب اين پزشك در پيروزي بوده و اكنون كه به ونك نقل‌مكان كرده هم هنوز هم با همان مطلب نزديك مطبش كار مي‌كند. منشي به بيمارها مي‌گويد كه اگر نمي‌توانند تا پيروزي بروند، اگر نسخه خود را فاكس كنند، داروخانه، داروها را برايشان پيك مي‌كند. دختر جوان زيرلب غرولندكنان مطب را ترك مي‌كند. آهسته با او از مطب بيرون مي‌آيم. جلو آسانسور مي‌گويد: «حتما چيزي گيرش مي‌آيد كه هر دفعه مي‌گويد فقط بايد از اين داروخانه خريد كنيد وگرنه من درمان را تضمين نمي‌كنم. داروهايش هم كمتر از 400 – 300 هزار تومان نمي‌شود. دفعه گذشته من حدود 630هزار تومان پول دادم كه با پول پيك همان 650هزار تومان برايم آب خورد. بايد سه، چهار سالي درمانم را ادامه دهم تا مشكل ريزش موهايم خوب شود. نمي‌دانم تا كجا مي‌توانم اين درمان گران‌قيمت را ادامه دهم.» مي‌گويم: «شايد به همين دليل است كه مطبش خلوت است.» مي‌گويد: «نه... دكتر بيماران جديد را هم قبول نمي‌كند. مطبش در پيروزي آن‌قدر شلوغ بود كه جاي سوزن انداختن نبود. حالا دوتا مطب دارد. يكي در پيروزي و يكي در ونك.» دوباره به مطب برمي‌گردم. ويزيت مي‌شوم و راهي داروخانه‌يي دورتر از ونك... واقع در پيروزي. سر حرف را باز مي‌كنم تا بدانم چرا دكتر با اين داروخانه خاص كار مي‌كند. دختري كه در داروخانه كار مي‌كند، مي‌گويد: «ما با دكتر كار مي‌كنيم. داروهايي كه ساختني است را هيچ داروخانه ديگري نمي‌تواند درست كند.» مي‌پرسم: «يعني واردكننده دارو خودتان هستيد؟»
رييس داروخانه مي‌آيد و مي‌گويد: «نه. ما به يكي از شركت‌هاي معتبر واردكننده دارو سفارش مي‌دهيم و آنها داروها و موادي كه نياز داريم را مي‌آورند و همه را خودمان از آن شركت مي‌خريم.» مي‌پرسم داروهايم چقدر مي‌شود؟ مي‌گويد: «حدود 380- 370هزار تومان.» انصراف مي‌دهم از خريدن و به دكتر ديگري رجوع مي‌كنم. استاد دانشگاه است و صبح را در بيمارستان مصطفي خميني كار مي‌كند. او مرا ويزيت مي‌كند با نسخه‌يي 7هزار توماني!
داروهاي تك نسخه‌اي در داروخانه‌هاي خاص
اين تفاوت قيمت مرا بر اين دارد تا با مسوولان نيز در اين مورد صحبت كنم. با سازمان نظام پزشكي تماس مي‌گيرم، مديركل روابط‌عمومي و سخنگوي اين سازمان مي‌گويد: «پرونده‌يي در مورد شكايت بيمار در اين مورد از پزشك نداشتيم. معمولا پزشكان با داروخانه‌هاي نزديك مطبشان كار مي‌كنند.»
دكتر رضا لاري‌پور، با اشاره به اينكه تاكيد پزشك بر يك آزمايشگاه خاص بيشتر است تا داروخانه، مي‌گويد: «چون دارو توزيع يكساني دارد و مشكلاتي ندارد، بيماران از پزشكان در اين مورد اطاعت نمي‌كنند، البته در داروهاي تك‌نسخه‌يي، سرطاني، دياليزي، شيمي درماني و... طبيعي است كه پزشك يك داروخانه را تجويز كند.»
وي با اشاره به اينكه پزشكي حق ندارد، آزمايشگاه يا داروخانه‌يي را معين كند، مي‌افزايد: «بيماران الزامي ندارند به توصيه‌هاي اينچنيني عمل كنند مگر آنكه جاي ديگر پيدا نشود يا داروي ساختني باشد كه فقط يك داروخانه توانايي ساختن آن را دارد. طبق قانون هيچ پزشكي حق ندارد كه بيمار را به سمت خاصي هدايت كند. بيمار تصميم‌گير اصلي ادامه روند درماني است، بنابراين پزشك به صورت مشاور بايد بيمار را راهنمايي كند و اگر بيمار تصميم گرفت كه مشاوره پزشك را قبول كند، ديگر نمي‌تواند شكايت كند.
بيماران معمولا به دليل اينكه مي‌ترسند پزشك آنها را در پروسه درماني تحويل نگيرد يا وقت به آنها نمي‌دهد، تجويز پزشك را رعايت مي‌كنند. اما مهم اين است كه بايد به پزشك اعتماد داشت در صورت عدم وجود اعتماد نخستين خدشه به پروسه درمان وارد مي‌شود.» دكتر لاري‌پور به اين سوال كه پزشكاني كه با يك داروخانه كار مي‌كنند شبهه شريك شدن در سود آن داروخانه را تقويت مي‌كنند، مي‌گويد: «بعيد نيست. اين موضوع را نمي‌توان رد كرد. اما ارزش كاري زيادي ندارد. يك داروخانه چقدر سود مي‌برد كه پزشك متخصص را هم در آن شريك كند بنابراين بايد به اين موضوع بيشتر با هدف ارائه داروي مورد نظر نگاه كرد.»
15 درصد پزشكان ناسالمند
كميسيون بهداشت مجلس را هم در بررسي اين معضل كه پزشكان معدودي به آن دامن زده‌اند شريك مي‌كنيم. عابد فتاحي مي‌گويد: «اين بدترين نوع تاراج اخلاق و رفتار انساني است كه برخي از پزشكان با يك داروخانه، راديولوژي، آزمايشگاه و... تعامل داشته باشند يا داروي گران‌قيمت تجويز كنند. اين نوع رفتار اخلاق پزشكي را زير سوال مي‌برد و به نوعي جنگ عليه بشريت است. برخي پزشكان جراحي كه نياز نيست را انجام مي‌دهند يا دارويي كه نياز نيست تجويز مي‌كنند تا عايدي كه از بيمارش به او مي‌رسد، افزايش يابد. 85-80درصد جامعه پزشكي سالم هستند و خيرانديش، اما 15درصدي كه راه ناسالم را در پيش گرفته باعث شده كه جامعه پزشكي را در شرايط بدي قرار دهد. سازمان نظام پزشكي و وزارت بهداشت بايد با برخورد شديد اين افراد را از جامعه پزشكي سالم جدا كند.»
عکاس خبر / سهیل رحمانی خانقاهی
منبع: تعادل
