گزارش از يازدهمين نمايشگاه تاسيسات آب و فاضلاب
اميد غرفه‌داران به ديدار وزير نيرو براي دريافت حمايت
در يكي از برنامه‌هاي طنز صداوسيما، مديري به‌دنبال حل مشكلات سازمانش بود. يكي از نزديكان اين مدير نيز همواره به او پيشنهاد برگزاري «همايش» و «ميزگرد» و «نمايشگاه» براي حل اين معضلات و مشكلات را مي‌داد.
خبر اقتصادی - هر بار اين همايش‌ها بي‌نتيجه مي‌ماند اين فرد دوباره پيشنهاد مي‌كرد همايشي در زمينه «چرايي به نتيجه نرسيدن همايش قبلي» برگزار كنند. دست آخر جيب مدير از پول‌هايي كه خرج همايش مي‌كرد، خالي شد و مشكلات هم سرجاي خود باقي ماندند. اكنون ماجرا دقيقا به همين شكل است، نمايشگاه‌ها يكي پس از ديگري برگزار مي‌شوند و هيچ‌گاه دستاورد مشخصي از دل آنها بيرون نمي‌آيد. روز گذشته يازدهمين نمايشگاه بين‌المللي صنعت آب و تاسيسات آب و فاضلاب در تهران و در محل دايمي نمايشگاه‌هاي بين‌المللي آغاز به‌كار كرد. در اين نمايشگاه حميد چيت‌چيان وزير نيرو، در آيين گشايش، وعده حمايت از توليدكنندگان داخلي را داد. حضور وزير منابع آب عراق نيز به‌همراه چيت‌چيان مويد اين نكته بود كه ايران در پي كسب بازار عراق در اين حوزه است. هر چند كه محمد حاج‌رسولي‌ها مديرعامل شركت مديريت منابع آب ايران، در آيين گشايش به اين مساله اشاره كرد كه چنين نمايشگاهي فرصتي براي توسعه سرمايه‌گذاري در اين حوزه تلقي مي‌شود؛ واقعيت موجود بر غرفه‌ها مويد مسائلي ديگر است. در ادامه گزارش «ميداني» خبرنگار «تعادل» را در اين باره مي‌خوانيد.
زماني كه به سالن اصلي مي‌رسم همزمان با بازديد وزير نيرو از غرفه‌هاست. از تكاپويي كه ميان غرفه‌داران راه افتاده، مي‌توان درك كرد كه بازديد حميد چيت‌چيان برايشان اهميت خاصي دارد. يكي از آنها به اميد ورود وزير به غرفه‌اش ظرف باقلوايي را روي ميز مي‌گذارد اما وقتي وزير راهش را به سمت غرفه‌يي ديگر كج كرده، ظرف باقلواها به زير ميز بازمي‌گردد. تحليل اين نوع واكنش غرفه‌داران كه اغلب توليدكننده تاسيسات آب و فاضلاب هستند را شايد بتوان از اين دريچه جست كه آنها در مواقع ديگر سال امكان رودررو شدن و نقل مشكلات خود به وزير را ندارند. از نامه‌هايي كه نوشته و به وزير مي‌دهند، مي‌توان فهميد كه چنين نمايشگاهي بيش از هر چيز برايشان كاركرد «كنار رفتن موانع سخت و بروكراسي دست و پا گير ايران» براي ارتباط منسجم توليدكنندگان با مسوولان دولتي را دارد. مساله‌يي كه جز نقش خود مسوولان مي‌توان ردپاي مجموعه روابط عمومي را نيز در دامنگير‌تر شدن آن جست. به اين ترتيب است كه ديگر تقريبا هر وزارتخانه‌يي به درگاه سلطان‌هاي قرن 5 و 6 تبديل شده كه تنها افرادي خاص توانايي راه‌يافتن به درهاي متعدد آن را دارند. «حمايت از توليد داخل»؛ مي‌توان با قاطعيت گفت اين تنها عبارتي است كه تمامي توليدكنندگان و شركت‌هايي كه در نمايشگاه بين‌المللي صنعت آب و تاسيسات آب و فاضلاب ايران حضور داشتند، خواهان آن هستند. يازدهمين دوره اين نمايشگاه روز شنبه 4مهر در محل دايمي نمايشگاه بين‌المللي تهران برگزار شد. طبق اطلاعاتي كه مسوولان وزارت نيرو روز گذشته اعلام كرده‌اند، بيش از 270شركت داخلي و 56شركت خارجي از 16كشور جهان در اين نمايشگاه حضور داشتند. حميد چيت‌چيان وزير نيرو بعد از سخنراني خود به‌طور تصادفي در برخي غرفه‌ها حاضر شد و براي دقايقي با نمايندگان غرفه‌ها و مديران شركت‌ها صحبت كرد و به صحبت‌ها و خواسته‌هاي آنها گوش داد، به برخي آنها نيز وعده حمايت مي‌داد. اين يازدهمين دوره از نمايشگاه آب و فاضلاب بود كه در ايران برگزار مي‌شد، به‌همين خاطر براي ارزيابي وضعيت نمايشگاه و حضور شركت‌ها در اين نمايشگاه با برخي غرفه‌داران گفت‌وگو كرديم. اكثريت آنها رضايت خود را از سطح كيفي نمايشگاه اعلام مي‌كردند، اما نارضايتي‌ها از آنجا شروع مي‌شد كه بحث به حمايت از توليدكنندگان داخلي مي‌رسيد. از وزارت نيرو به‌عنوان متولي اصلي صنعت آب و فاضلاب در كشور انتظار مي‌رود از توليدكنندگان داخلي حمايت كند.
وزير نيرو كالاهاي خارجي را وارد مناقصه نكند
سعيدي مدير يكي از شركت‌هاي توليدكننده داخلي لوله در پاسخ به اين پرسش كه وزارت نيرو چه كمكي براي پيشرفت توليد داخل مي‌كند، ابتدا اندكي مكث مي‌كند و بعد با لبخند مي‌گويد: «چه بگويم؟» در پاسخ از او مي‌خواهيم بيشتر توضيح بدهد؛ او مي‌گويد: «در كشور ما از توليدكننده حمايت نمي‌شود. هرقدر هم در برنامه‌ها و همايش‌هاي مختلف اين مساله عنوان مي‌شود اما باز هم در عمل اين حمايت رخ نمي‌دهد؛ اساسا ما ارتباط مشخص و منسجمي با مسوولان براي انتقال مشكلات‌مان نداريم، يعني از تامين مواد اوليه بگيريد تا ساير مسائل.» او ادامه مي‌دهد: «مخصوصا در تامين مواد اوليه، نوسان قيمت بسياري در مواد اوليه داريم. قيمت مواد اوليه‌يي كه ما از پتروشيمي مي‌گيريم گاهي گران‌تر از قيمت جهان است.»
البته مشكل توليدكنندگان داخلي محدود به اين نيست، بحث دريافت مطالبات نيز براي آنها مشكل ايجاد مي‌كند. سعيدي با گلايه در اين باره مي‌گويد: «ما هنگام دريافت مطالبات با مشكلات مالي وزارتخانه‌ها روبه‌رو مي‌شويم، به‌همين خاطر شرايط بسيار سختي داريم و اميدواريم باتوجه به توافقي كه صورت گرفته و كارهايي كه دولت در دست گرفته شرايط توليدكنندگان بهبود پيدا كند. در كل مهم‌ترين اقدامي كه وزير نيرو بايد انجام دهد اين است كه از توليد داخلي بيشتر حمايت كند و كالاهاي خارجي را وارد مناقصات نكند.»
اين تنها توليدكننده شاكي در نمايشگاه نبود. زارعي يكي از توليدكنندگان اتصالات پليمري درحالي كه از جاي خودش بلند نمي‌شود با لحني سرد و شاكي مي‌گويد: «ما در همه موارد از صادرات گرفته تا واردات و قيمت مواد اوليه نياز به حمايت داريم و متاسفانه ازسوي وزارت نيرو در هيچ يك از اين موارد حمايتي از ما صورت نمي‌گيرد.» گوراني مهندس سيالات كه در يك شركت دانش‌بنيان در زمينه گندزدايي از آب در ايران فعاليت مي‌كند از حمايت وزارت نيرو به‌طور كلي قطع اميد كرده است و مي‌گويد: «هر چند اندك حمايتي از ما صورت نمي‌گيرد اما ما تلاش مي‌كنيم توليدات خود را بين‌المللي كنيم و بحث گندزدايي از آب در ايران را كه به‌صورت سنتي و با روش‌هاي گازي يا محلولي صورت مي‌گيرد به‌صورت هيدروكلريناتوري انجام دهيم.» شكايت‌ها از وزارت نيرو محدود به دوره فعلي نيست كه اين نشان مي‌دهد مشكل از وزير و شخصي معين نبوده بلكه مشكل پايه‌يي و اساسي‌تر است. سعيدي مي‌گويد: «اين مشكلات به خود وزير ارتباطي ندارد، بودجه باشد آنها هم كار خود را انجام مي‌دهند.»
ايراني‌ها كپي‌كاري را كنار بگذارند
داخلي‌ها همواره از حضور خارجي‌ها در مناقصات مي‌نالند؛ اما طرفين خارجي نيز از حضور خود دفاع مي‌كنند. نماينده برخي شركت‌هاي خارجي كه در اين نمايشگاه شركت كرده بودند نيز در مقابل اين خواسته توليدكنندگان داخلي حرف‌هايي براي گفتن داشتند. شمخاني مدير يكي از شركت‌هاي آلماني حاضر در نمايشگاه در اين‌باره گفت: «توليدكنندگان داخلي بايد درنظر داشته باشند كه كپي كردن از توليدات چيني كافي نيست. آنها بايد كيفيت كار را افزايش دهند و توليدات خود را رقابت‌پذير كنند.»
بحث تحريم‌هاي بين‌المللي نيز يكي از مباحثي بود كه در اين چند سال توليدكنندگان را با مشكل مواجه مي‌كرد. شمخاني در اين باره به مشكلاتي كه شركت‌شان در زمينه ال‌سي و پرداخت داشته‌اند اشاره مي‌كند.
سعيدي نيز در اين باره مي‌گويد: «شركت ما يك شركت توليدكننده است كه تمامي مواد اوليه خود را از پتروشيمي تامين مي‌كند. با بحث تحريم‌ها، از آنجا كه توان بانك‌هاي ايران پايين آمد و دولت دچار بحران مالي شد متعاقب آن سفارش‌هاي آب و فاضلاب در كشور خيلي پايين آمد. اكنون هم باوجود توافق صورت گرفته هنوز مشكل مالي پابرجاست و شرايط خوبي نيست.» گوراني نيز معتقد است كه بحث توافق و حمايت بعد از توافق عموما حرف و شعار است اما در ادامه مي‌گويد: «ممكن است فضا به اين ترتيب قدري آرام‌تر شود تا توليدكننده، مطمئن‌تر قدم بردارد.»
مخترعان نيز در اين نمايشگاه حضور داشتند و از اختراعات خود رونمايي مي‌كردند. يكي از مخترعان كه وزير نيرو نيز از او ديدار كرد دستگاه حفر تونلي اختراع كرده بود كه مي‌توانست مشكل حفر تونل را مرتفع كند و به‌صورت دقيق اين كار را به انجام برساند. وزير نيرو در صحبتي كه با آقاي شيرين مخترع اين دستگاه داشت وعده پيگيري و حمايت را به او داد.
منبع: نسیم بنایی - تعادل
