ناكامي 50 درصدي در اهداف برنامه ملي آمار

خبر اقتصادی - در ابتداي اين جلسه توضيحات كلي در خصوص اهميت و نقش نظام آماري در تدوين برنامه ششم توسعه و آسيب‌هاي برنامه ملي آمار توضيحاتي ارائه شد و سپس حضار به بررسي گزارش آسيب‌شناسي برنامه ملي آمار 94-1390 پرداختند. در اين جلسه كه با حضور نمايندگان سازمان‌ها و دستگاه‌هاي مختلف برگزار شد به صورت رسمي اعلام گرديد كه در پايان سال سوم برنامه ملي آمار تنها 74/54درصد اهداف محقق شده و براساس اهداف پيش‌بيني شده كارايي اجراي برنامه به 69درصد محدود مي‌شود. با توجه به اينكه تنها يك سال از زمان اجراي اين برنامه حياتي براي ساماندهي به نظام آماري كشور با پيشرفت 50درصدي باقيمانده، در مذاكرات نمايندگان دستگاه‌ها به صورت واضح صحبت از اختلاف بر سر محتواي برنامه ديده مي‌شود. به‌دليل اهميت موضوع مذاكرات اين جلسه عينا منتشر مي‌شود.

اهم مذاكرات

دوست‌محمدي، مديركل دفتر برنامه‌ريزي شوراي عالي آمار:

در ارتباط با دستور جلسه «گزارش آسيب‌شناسي برنامه ملي آمار 1394-1390» كه در راستاي مصوبه جلسه گذشته شوراي عالي آمار مورخ 25/12/93 مقرر گرديد ارائه دادند در ادامه ضمن اشاره به چارچوب كلي گزارش آسيب‌شناسي (مقدمه، بررسي كلي، بررسي تفضيلي و راه آينده) به تبيين تدوين برنامه‌هاي ملي آمار در كشور از سال 1384 و در قالب برنامه پنج‌ساله چهارم توسعه كشور – مواد قانوني 54 و 56 اين برنامه – و نيز تشكيل 8 كارگروه در مركز آمار ايران با همكاري برخي دستگاه‌هاي اجرايي كشور و مشاركت نمايندگان آنان در اين كارگروه‌ها نهايتا برنامه ملي آمار 1394-1390 در سال 1390 به تاييد شوراي عالي آمار رسيده و جهت اجرا به دستگاه‌هاي اجرايي ابلاغ گرديد.  براين اساس 50 هدف كمي و كيفي برنامه ملي آمار جهت رصد و پايش كردن به ريز احصا شد. در خاتمه ضمن تشريحي كامل از بررسي كلي و تفصيلي و راه آينده، توضيحاتي مبسوط در مورد جدول گزارش پيشرفت 50 هدف كمي و كيفي برنامه ملي آمار (1394-1390) ارزيابي با پايان سال سوم برنامه – 1393 به اعضاي شركت‌كننده ارائه دادند. كه بر اين اساس پيش‌بيني پيشرفت سهم اهداف برنامه تا پايان 93، 73/79 درصد، سهم برنامه محقق شده تا پايان 93، 74/54 درصد و كارايي نسبت تحقق اهداف برنامه به پيش‌بيني تا پايان سال 1393، 69 درصد است.

 زاهديان، رييس كميسيون تخصصي شوراي عالي آمار:

ضمن تاكيد ايشان بر تقويت و ادامه برنامه ملي آمار در برنامه ششم، ماده 54 را به عنوان نقطه قوت و تاثيرگذار در برنامه ملي آمار داشتند به دليل اينكه طبق بند الف اين ماده مركز آمار ايران مرجع رسمي تهيه، اعلام و انتشار آمارهاي رسمي كشور است.

بنابراين مي‌بايست از يك مرجع نرخ بيكاري، سرانه توليد برنج، توليد باروري، ميزان زراعت، ارائه شود امروز داشتن برنامه ملي آمار در نظام آماري جزو الزام است.

ميناوند، نماينده وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي:

عمده مسائل به منابع و زيربنا برمي‌گردد به عنوان مثال تامين نيروي انساني متخصص در برنامه ملي آمار اول و دوم كه فقط تعدادي از دستگاه‌هاي اجرايي پاسخ داده‌اند پيشنهاد مي‌شود قانون برنامه ملي آمار مورد بازنگري قرار گيرد.

چلوئيان، نماينده بانك مركزي:

به دو نكته اشاره مي‌كنم 1- جدول ارائه شده سهم اهداف در طول برنامه چگونه محاسبه شده است؟ (رديف 3 با رديف 45، پيش‌نياز است) 2- در برخي عناوين بهتر بود از ساير دستگاه‌ها كمك گرفته مي‌شد.

 زندي، نماينده وزارت صنعت، معدن و تجارت:

در زمينه آسيب‌شناسي اولاً، در تدوين برنامه ملي آمار آتي تفاوتي بين برنامه ملي آمار كشور و برنامه مركز آمار ايران قايل شويم. ثانياً، براي اهداف برنامه ملي آمار آيين‌نامه، دستورالعمل و برنامه زماني براي آن ديده شود ثالثاً، در جدول ارائه شده گستردگي اهداف در برنامه ملي آمار باعث عدم تحقق برنامه ملي آمار شده است. رابعاً، در سطح كلان نيز مي‌بايست در قالب تعامل بين مركز آمار و دستگاه‌هاي اجرايي برقرار باشد و نقش دستگاه‌ها به‌درستي ديده شود. خامساً، يكپارچگي در چارچوب‌هاي آماري كه جزو اهداف برنامه است خود يكي از مواردي است كه به‌شدت باعث ايجاد اختلاف شده است. يكسان‌سازي تعاريف و مفاهيم و غيره در برنامه ديده نشده است و پيگيري نكردن از دستگاه‌هاي اجرايي باعث ايجاد عدم اجرايي شدن برنامه ملي آمار شده است.

دايي، نماينده وزارت اقتصاد و دارايي:

در تدوين برنامه چهارم و پنجم چالش‌هايي در زمينه آمار بوده است كه در ماده 54 ارائه شده است آيا اين چالش‌ها مرتفع شده يا خير؟ آيا اهدافي كه در برنامه گنجانده شده است محقق شده يا خير؟ چالش‌هايي كه پيش روي نظام آماري وجود دارد عبارتست از: 1- بهنگام نبوده 2- تاخير در اعلان آمارها و شاخص‌هاي كلان اقتصادي 3- تناقض در اعلان آمارهاي رسمي در دستگاه‌هاي اجرايي 4- نبود مرجع رسيدگي به تخلفات در حوزه آمار و اطلاعات 5- انتشار آمار غلط در مجامع بين‌المللي 6- از تجارب ساير كشورها در حوزه آمار به‌صورت علمي استفاده نمي‌شود 7- سيستم يكپارچه نظام اطلاعات آمار در مركز آمار شكل نگرفته است 8- تهاتر توليد آمار در كشور.

نصيري نماينده وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي:

در زمينه آسيب‌شناسي برنامه ملي آمار پيشنهاد مي‌شود موضوع از نظر محتوايي و ضمانت اجرايي آن در نظر گرفته شود.

عبادزاده، نماينده وزارت جهاد كشاورزي:

در ارتباط با آسيب‌شناسي برنامه ملي آمار بزرگ‌ترين قانون، قانون مركز آمار ايران كه حدود نيم قرن از تصويب آن گذشته است تمام اين چالش‌هاي مطرح مي‌تواند با بازنگري قانون مركز آمار ايران رفع و رجوع شود.

 دوست محمدي، دبير كميسيون تخصصي:

پيشنهاد مي‌شود براي حل مسائل و رفع چالش‌ها جلساتي برگزار نماييم، كه: تكليف آمارهاي موازي مشخص شود و آمار تخصصي صحيح تعريف شود و آيين‌نامه‌يي جهت انتشار آزاد آمار و اطلاعات تصويب شود.

زاهديان، رييس كميسيون تخصصي شوراي عالي آمار:

*با اشاره به بند الف ماده 54 قانون برنامه توسعه پنجم كشور در زمينه موازي‌كاري در نظام آماري تا حدودي اين مساله حل شده است.

*در ارتباط با ميزان تحقق اهداف كلي و تفصيلي برنامه ملي آمار صرفاً تاكيد بر نقاط ضعف آن نشود بلكه به نقاط قوت آن نيز اشاره شود چرا كه داشتن ديدگاه 5 ساله و داشتن برنامه براي نظام آماري امروز يك ضرورت است، كاهش انتشار اعداد و ارقام آماري مختلف در سطح جامعه، توسعه پايگاه‌هاي اطلاعاتي دستگاه‌ها، محاسبه آمارگذاران وقت، حساب گردشگري ملي، پيش‌بيني جمعيتي، حساب‌هاي اقماري تعاون، حساب‌هاي سلامت، جداول داده-ستانده، كدهاي جغرافيايي، از دستاوردهاي برنامه ملي آمار است. چگونگي محاسبه سهم و وزن اين اهداف ارائه شده است مشخص شود.