با خصوصي شدن مجتمعهاي پتروشيمي، بورس كالا به بازاري براي عرضه محصولات پليمري تبديل شد. هر چند وقت و بيوقت صحبت از تغيير در الزام عرضه محصولات پتروشيمي در بورس به ميان ميآيد اما در حال حاضر آمار خارج شده از بورس مهمترين آمار براي تحليل بازار پليمري است.

خبر اقتصادی - بر پايه همين آمار درباره وضعيت محصولات پليمري در نيمه اول سال 94 را در ادامه ميخوانيد.
صنايع پاييندستي و تكميلي پتروشيمي، بهتبع از اوضاع كلي اقتصاد كشور، در 6ماهه نخست سال 94 درگير ركود بودند.
هر چند در اين 6 ماه در بازار اتفاقهاي مختلفي موجب تغيير در حجم عرضه و تقاضا و معاملات محصولات پليمري در بورس كالا بود اما بهطور كلي سايه ركود هرگز از اين صنعت برداشته نشد.
سالي كه نكوست
با آغاز سال جديد و در حالي كه فعالان بازار چشم به سوي نتايج توافق ايران و غرب دوخته بودند و البته با توجه به اين نكته كه بازارها از اواسط شروع به كار كرده و نخستين معامله پليمري در بورس كالا در نهم فروردين ماه شكل گرفت؛ حجم عرضه معادل 218هزار و 748 تن بود. اين حجم از عرضه نسبت به فروردينماه سال 1393 با 53 هزار و 246 تن افزايش روبهرو بود كه تا حدودي از كاهش عرضههاي دلالان در خارج از بورس حكايت ميكرد.
تقاضا براي محصولات پليمري در فروردين ماه سال 94 معادل 378 هزار و 248 تن بود. بر خلاف افزايش عرضه محصولات پليمري در بورس كالا در ماه اول سال 94، سوي تقاضا رويكرد ديگري را تجربه كرد. تقاضا براي اين محصولات در فروردين ماه 94 برابر با 378هزار و 248تن بود كه طبق محاسبات «تعادل» 59 درصد كاهش را نسبت به تقاضاي بيش از 921هزار تني در فروردين ماه سال 93 نشان ميداد. البته برخي بر اين باورند كه تقاضاي بالاي محصولات پليمري در سال 93 كاذب و بيشتر از سوي دلالان بازار صورت ميگرفته است. به اين ترتيب در فروردين ماه 133هزار و 846 تن كالاي پليمري در بورس كالا به ارزش 4هزار و 230 ميليارد ريال معامله شد. حجم معاملات نيز در اين ماه نسبت به فروردين ماه سال 93 با افزايش همراه بود.
ارديبهشت بهشتي
ارديبهشتماه حجم عرضه و تقاضاي محصولات پليمري در بورس كالا هر دو نسبت به ماه گذشته با افزايش روبهرو شدند. به اين ترتيب حجم عرضه در اين ماه به 364هزار و 806 تن و حجم تقاضا به 765 هزار و 20 تن رسيد. اين تقاضا در ارديبهشتماه بالاترين تقاضاي محصولات پليمري در 6ماهه نخست سال بود. بالا بودن اين حجم از تقاضا در ارديبهشتماه البته همچنان با تقاضاي بالاي 2 ميليون تني محصولات پليمري در ارديبهشتماه سال 93 فاصله داشت اما به رقم خوردن معامله 235هزار و 110 تن محصول پليمري كه باز هم بالاترين حجم در نيمه اول سال 94 محسوب ميشود، منجر شد. اين حجم از معاملات ارزشي بالاتر از 8هزار و 608 ميليارد ريال داشتند كه نسبت به ارزش معاملات در فروردين ماه افزايشي كمتر از دوبرابر را تجربها كرد.
طي گذشت اين 2 ماه با وجود ركود عميقي كه بر اقتصاد كشور تحميل شده بود؛ نسبت به ادامه سال 94، بازار محصولات پليمري خصلتي نسبتا مشابه به سال گذشته نشان ميدادند كه تا حدودي ميتوان نتيجه گرفت كه شايد فعالان بازار در 2 ماه ابتدايي سال نسبت به وضعيت خوشبيني بيشتري داشته و واقعيت بازار از انتهاي ارديبهشتماه خود را نشان داد.
آرامش بعد از توفان
اما خرداد آبي بر آتش گرم شدن بازار پليمر ريخت؛ طبق بررسيهاي «تعادل» از آمار معاملات پليمري صورت گرفته در اين ماه در بورس كالا، عرضه به 352هزار و 236 تن رسيد و تقاضا كه در ماه قبل از آن رشد چشمگيري داشت تقريبا به نصف تقليل پيدا كرده و در حجم 322هزار و 979 تن متوقف شد. به اين ترتيب در ارديبهشتماه 216هزار و 420 تن محصول پليمري در بورس كالا معامله شد. اين معاملات 5هزار و 466ميليارد ريال ارزش را در اين ماه به ثبت رساندند.
تيرماهي دست به عصا
در تيرماه 94 هر چند بازار محصولات پليمري در سوي عرضه با افزايش روبهرو شده و به 384هزار و 786 تن رسيد اما در كفه تقاضا نسبت به ماه قبل از آن افت نسبتا چشمگير و بيش از 100هزار تني را تجربه كرده و به 219هزار و 516 تن كاهش پيدا كرد. تيرماه كه بيشترين نگاهها در كشور به نتيجه توافق هستهيي دوخته شده و در نهايت روز بيستوسوم به نتيجه مثبت منجر شد، فعالان را در هالهيي از ابهام و سردرگمي نگه داشته بود. در همين وضعيت بود كه بسياري از فعالان صنايع پاييندستي و تكميلي پتروشيمي بر شديد شدن ركود حاكم بر اين صنعت و تعطيلي بسياري از واحدهاي توليدي تاكيد ميكردند. به هر صورت در اين ماه 230هزار و 600تن محصول به ارزش بيش از 4هزار و 685ميليارد ريال در بورس كالا معامله شد.
تار شدن بدبينيها
با آغاز مردادماه عرضه محصولات پليمري در بورس كالا نسبت به ماه قبل از آن با كاهش و تقاضا با افزايش روبهرو شد. در اين ماه علم به توافق ايران و غرب تا حدودي از بدبيني فعالان نسبت به فضاي كلي اقتصاد كشور كاست. به اين ترتيب در اين ماه عرضه به 297هزار و 919 تن و تقاضا به 107هزار و 942 تن رسيد. اين عرضه و تقاضا منجر به شكلگيري 146هزار و 954 تن حجم معامله شدند كه البته نسبت به ماههاي قبل از آن در سال 94 با كاهش چشمگيري روبهرو بود، البته ارزش 5هزار و 502ميليارد ريالي معاملات در اين ماه نسبت به ديگر ماههاي سال جز ارديبهشت در سطح بالاتري قرار گرفت كه نشان از افزايش معاملات در محصولات با قيمتهاي بالاتر داشت.
بوي بهبود از شهريور
رصدگران بازار پليمري معتقدند كه شهريورماه، از لحاظ احساسي؛ اميدواري را تا حدودي به فعالان صنايع برگرداند. رفتوآمدهاي فراوان هياتهاي خارجي و كاهش ترس از عدم به نتيجه رسيدن برجام؛ در اين ماه بهطور كلي تا حدودي فعالان بازارهاي مختلف را با دلگرمي روبهرو كرد كه فضاي بازار پليمري نيز جدا از آنها نبوده است. حجم معاملات صورت گرفته در شهريورماه تا ساعت 15و 5 دقيقه عصر روز سهشنبه 31 شهريور برابر با 179 هزار و 930 تن بوده است كه نسبت به ماه قبل از آن با بيش از 32 هزار تن افزايش روبهرو شد. اين حجم از معاملات نشات گرفته از 344هزار و 686 تن تقاضا و 418هزار و 439 تن عرضه محصولات پليمري در اين ماه بود. معاملات صورت گرفته در شهريورماه از لحاظ ارزش ريالي نسبت به ماه ارديبهشت افزايش قابل توجهي داشته و به 6هزار و 244ميليارد ريال كه بيشترين ارزش در حجم معاملات بعد از ارديبهشت ماه است، رسيد. حجم كل عرضه محصولات پليمري در 6 ماهه نخست سال 94 برابر با يك ميليون و 963هزار و 271 بود كه نسبت به حجم كل عرضه اين محصولات در سال 93 با افزايش بيش از 111هزار تني روبهرو شد. از ديدگاه تحليلگران و فعالان بازار افزايش عرضه در اين سال منتج از تغيير در وضعيت نرخ ارز بود كه در سال 93 توليدكنندگان محصولات پليمري را ترغيب به صادرات و عرضه كمتر در داخل ميكرد. به اين ترتيب طبق محاسبات «تعادل» متوسط عرضه محصولات پليمري در 6 ماهه نخست سال 94 چيزي بيش از 327هزار و 211 تن بوده است؛ در حالي كه همين متوسط در سال 93 برابر با 308هزار و 626 تن است. در سوي تقاضا اما، ماجرا متفاوت از عرضه پيش رفته و حجم كل تقاضا در نيمه نخست سال 94 با رسيدن به حجم 2ميليون و 412هزار و 144 تني نسبت به تقاضاي بيش از 6ميليون تني در سال 93 به حدود يكسوم كاهش يافت. اين كاهش نيز از ديدگاه برخي به واسطه كاهش تقاضاي دلالان كه كاذب است، تلقي ميشود. متوسط تقاضا در نيمه اول سال 94 برابر با 689 هزار و 184 تن بوده است كه اختلافي قابل توجه با متوسط تقاضاي يك ميليون و 861هزار تني در 6 ماهه نخست سال 93 دارد. قابل ذكر است كه متوسط تقاضاي سال 93 حاصل افزايش قابل توجه تقاضا در ارديبهشت و خردادماه اين سال بود. به اين ترتيب حجم كل معاملات محصولات پليمري صورت گرفته در نيمه اول سال 94 معادل يك ميليون و 142هزار و 860 تن بوده است كه نسبت به حجم كمتر از 900هزار تني در 6 ماهه نخست سال 93 افزايش قابل توجهي داشته است. متوسط حجم كل تقاضا در نيمه نخست سال 94 چيزي بيش از 326هزار و 531 تن بوده است كه نسبت به متوسط 257هزار و 132 تني در سال 93 با افزايش روبهرو شده است.
منبع: نادی صبوری - تعادل