خبر اقتصادی - طبق قوانين امريكا با پايان يافتن فرصت بررسي برجام و حمايت دموكراتها از توافق هستهيي، طرح رد برجام از سد كنگره امريكا گذشت و اين امر به معناي اجراييشدن برجام و لغو تحريمهاي ايالات متحده عليه ايران خواهد بود.
در اين ميان مخالفان برجام كه از حمايتهاي گستردهيي نظير لابيهاي قدرتمند صهيونيستي برخوردار بودند، در طول 12جلسه بررسي برجام در كميته روابط خارجي سنا، در 3نوبت رايگيري از كسب آراي لازم جهت كارشكني در اجراي توافق ناكام مانده و اقليت دموكرات با استفاده از حربه فيلي باستر (اطاله زمان) توانستند در آخرين روز بررسي توافق بر سنگاندازيها و مخالفتهاي آنان پايان داده و پيروزي مهمي را براي دولت دموكرات امريكا به ارمغان بياورند.
از سوي ديگر جمهوريخواهان در تلاش ديگري در راستاي مخالفتهاي خود سعي در ارائه طرحي دارند كه بر اساس آن، رييسجمهور امريكا تنها در صورتي ميتواند تحريمهاي عليه ايران را لغو كند كه ايران رژيم صهيونيستي را به رسميت شناخته و شهروندان امريكايي زنداني را آزاد كند، اما گفته ميشود اين طرح نيز توسط چاك شومر و بن كاردين دو سناتور ارشد دموكرات با مخالفت روبهرو شده و آنها معتقدند كه نبايد مسائل هستهيي را با موضوعات ديگر پيوند داد.
بر همين اساس است كه به زعم كارشناسان اين كارشكني نيز از سوي مخالفان توافق با شكستي ديگر همراه خواهد بود.
اينك تمركز دولت بر اجراي برجام است
در همين خصوص رسانههاي امريكا اعلام كردند، اوباما در جشني كه در وزارت خارجه اين كشور توسط جان كري به مناسبت موفقيت برجام برپا شده بود شركت كرده و همچنين جان كربي سخنگوي اين وزارتخانه نيز در اين مورد ميگويد، اينك تمركز دولت اوباما بر اجراي سند برجام است. از سوي ديگر يك رسانه وابسته به جريان نومحافظهكار امريكا بر پايه برخي اسناد مدعي شده سند برجام كه در تيرماه سال جاري بين ايران و 1+5 امضا شد، توانمندي امريكا براي وضع تحريمهاي جديد، در زمينههاي حقوق بشر، تروريسم و ساخت موشكهاي بالستيك را محدود ميكند. پايگاه خبري واشنگتن فريبيكن، اين ادعا را براساس سندي كه دولت امريكا در اختيار كنگره قرار داده مطرح كرده است. نسخهيي از اين سند ادعايي در اختيار اين رسانه قرار گرفته است و ميگويد جان كري، وزير خارجه امريكا در نامهيي به ماركو روبيو، سناتور جمهوريخواه نوشته است كه كنگره براي اينكه فردا تمام تحريمهاي هستهيي عليه ايران را به بهانه ديگري عليه اين كشور وضع كند، دستش باز نيست. ايران اين را نشانهيي از سوءنيت خواهد ديد. وزير خارجه امريكا، طبق اين ادعا، در ادامه تاكيد كرده است: ما نميتوانيم بدون داشتن دلايل موثق، تحريمهاي هستهيي عليه ايران را مجددا اعمال كنيم.
واشنگتن فريبيكن كه از مخالفان رويكرد دولت امريكا در مذاكره هستهيي با ايران است، در مقاطع زماني مختلف تلاش كرده است برنامه جامع اقدام مشترك را سندي مخالف منافع ملي امريكا جلوه دهد. اواخر هفته گذشته هم اين پايگاه با انتشار بخش اول نامه كري به روبيو، نوشت كه وزير خارجه امريكا اعلام كرده است كه محدوديت موشكي در نظر گرفته شده براي ايران، محدود به قطعنامه جديد شوراي امنيت سازمان ملل است و انجام آزماشهاي موشكي نقض برجام نيست.
پايان مهلت قانونگذاران امريكايي
با پايان يافتن مهلت براي قانونگذاران امريكايي در متوقف كردن برجام، حال مقامهاي امريكايي مدعي منتظر اجراي تعهدات ايران در برجام هستند و عنوان داشتند، توپ در زمين ايران است تا جامعه بينالملل را متقاعد كند برنامه هستهيياش را متوقف كرده است.
به نوشته خبرگزاري فرانسه يك مقام دولت امريكا در اين زمينه با بيان وجود بازه زماني چند ماهه قبل از تصويب برجام گفت: اقدامات زيادي وجود دارد كه نياز است ايران انجام دهد تا رهايي از تحريمها را كه ما در توافق به آنها پيشنهاد كرديم به دست آورد. به گزارش فارس، يك مقام ارشد ديگر امريكايي نيز درباره از سرگيري روابط اقتصادي شركتهاي خارجي با ايران و انتظار آنها براي اين كار در روز 26مهر روز اجراي برجام، آن را منوط به اجراي تعهدات ايران در برجام كرد و گفت: «در آن روز اگر شركتهايي خواهان آن باشند كه خريد نفت ايران را آغاز كنند، ميتوانند آن را انجام دهند اما براي ايران زمان خواهد برد تا از رهايي كامل از تحريمها منفعت ببرد.»
ما ديگر پولي نداريم
در حالي كه مايك هاكبي يكي از نامزدهاي جمهوريخواه در انتخابات رياستجمهوري سال 2016 امريكا، در يكي از مناظرههاي خود در شبكه سيانان گفته است، برجام يك پاداش بزرگ براي ايران است و آنها مبلغي در حدود يكصد ميليارد دلار دريافت ميكنند كه معادل تزريق 5تريليون دلار در اقتصاد امريكا خواهد بود، هري ريد رهبر حزب دموكرات مجلس سنا با بيان اينكه دولت امريكا به دليل مشكلات مالي تنها چند روز با تعطيلي فاصله دارد، گفت: جمهوريخواهان به جاي پرداختن به مسائل مهم و حياتي كشور، تمام تلاش خود را براي متحمل شدن شكست ديگري در رابطه با توافقنامه هستهيي ايران به كار بستهاند.
وي تصريح كرد: اقدامات جمهوريخواهان خارج از حد تصور است؛ هفت روز تا تعطيلي دوباره دولت امريكا زمان باقي مانده است، چرا؟ چون ما ديگر پولي نداريم.
استفان مول مسوول اجراي برجام در امريكا
از سوي ديگر هري استفان مول ديپلمات امريكايي پنجشنبه شب پس از شكست جمهوريخواهان در رد توافق هستهيي با ايران، به عنوان هماهنگكننده ارشد اجراي برنامه جامع اقدام مشترك، منصوب شد. جان كري وزير خارجه امريكا با صدور بيانيهيي ضمن اعلام انتصاب مول، گفت، وي بهترين فردي است كه ميتواند بر روند اجراي توافقي كه 23تيرماه امسال در شهر وين اتريش ميان ايران و گروه موسوم به 1+5 به دست آمد، نظارت كند. وي اكنون سفير امريكا در لهستان است و قرار بود به زودي از اين سمت كنار رود. مول پيش از اين به عنوان مشاور ويليام برنز معاون وقت وزير خارجه امريكا فعاليت كرده و كار به عنوان هماهنگكننده فعاليتهاي ديپلماتيك اين وزارتخانه در ارتباط با ايران را نيز در كارنامه خود دارد.
بهزعم كارشناسان اين اقدام از سوي دولت امريكا به معناي عزم راسخ امريكاييها براي اجراي توافق هستهيي و تعامل سازنده با جامعه بينالملل تلقي ميشود و ايران نيز ميتواند اكنون با فرصت كمنظيري كه در عرصه جهاني ايجاد شده است، بهترين بهرهبرداري را از اين زمينه در راستاي منافع ملي خود داشته باشد.