اين روزها اگر گذرتان به ساختمانهاي برافراشته مرتبط با وزارت نفت خورده باشد؛ چشمآبيها را بيشتر از هميشه ميبينيد. اروپاييهايي كه به قول برخي از مسوولان ايراني «صف كشيدهاند» تا از بازار ايران عقب نمانند؛ ميآيند، زنبيلشان را ميگذارند و در نوبت پخته شدن نان «برداشته شدن تحريمها» انتظار ميكشند. نگاه كردن به گزارشهاي تصويري مرتبط با اين بازديدها و حضور مديران صنعت پتروشيمي نيز نشان ميدهد، اين صنعت اكنون براي آنها از اهميت خاصي برخوردار است؛ هر چند بعضي از فعالان داخلي صنعت پتروشيمي معتقدند كه بازگشت سرمايه اين صنعت طبق ادعاي مسوولانش 25درصد نبوده و كمتر است؛ اما مديران پتروشيمي، اين صنعت را جذابترين موقعيت براي خارجيها ميدانند.

خبر اقتصادی - آلمان را شايد بتوان با ثباتترين كشور در تمام ادوار ناميد؛ اين ثبات در تمام بخشهاي اين كشور ديده ميشود. انگار تمام كشورهاي جهان در دنيايي ديگر به سر برده و آلمان، ويرانه پس از جنگ جهاني در دنياي ديگر وجود دارد. اين تفاوت آشكار تنها مختص وضعيت اقتصادي اين كشور نيست. در روزهايي كه ستارگان برزيل با بهت 7 گل را بر تورهاي دروازدهشان نظاره ميكنند و هلنديها در كمال تعجب در مقابل تركيه شكست تمام عيار ميخورند؛ آلمان با قدرت و ثبات در دنياي فوتبال رو به جلو حركت ميكند. در دنياي پتروشيمي اين كشور نيز وضعيت به همين شكل است. بررسي گزارشهاي تاريخي اروپا در صنعت پتروشيمي نشان ميدهد همواره انگليس و فرانسه در تكاپوي كسب مقام دومي بودهاند و آلمان جاي خود را همچون پادشاهي بلامنازع داشته است. به همين دلايل است كه بين تمام گزينههاي رنگ و وارنگي كه البته چند و چون و نوع سرمايهگذاري آنها در صنعت پتروشيمي ايران مشخص نيست؛ آلمان يكي از بهترين گزينهها تلقي ميشود. آلمان در ليست 100كمپاني برتر پتروشيمي جهان كه توسط ICIS منتشر ميشود همواره صدر جدول را در اختيار داشته است.
براي كار ديگري در لابي شركت ملي صنايع پتروشيمي منتظر بودم كه يكي از آنها از درب خارج شد؛ با كمي اين دست و آن دست به سراغش رفتم و پيچ خوردن پايش جلو در شركت باعث شد قبل از سوار شدنش بر اتومبيل به او برسم. وقتي از او پرسيدم كه آيا براي مذاكره براي «سرمايهگذاري» به ايران سفر كرده و با مديران شركت ملي پتروشيمي ديدار كردهايد، گفت كه هدف از ديدارشان بيشتر «همكاري مشترك» بوده است. از جذابيت صنعت پتروشيمي ايران گفت و اينكه همه چيز منوط به آينده خواهد بود.
من فرصت كمي داشتم و بايد به داخل شركت پتروشيمي برميگشتم؛ فراموش كردم نامش را هم بپرسم؛ اما ادامه پازل در ورودم به NPC تا حدودي حل شد. از طبقه 13ام ساختمان به اشتباه سمت راست رفتم و جلو درب اتاق مهندس شعريمقدم، مديرعامل شركت ملي صنايع پتروشيمي به اشتباهم پي بردم؛ اما وسوسه پرسش از او باعث شد دل را به دريا بزنم و ببينم كه آيا ميتوانم سلامي به او عرض كنم يا نه؛ خوشبختانه مديرعامل شركت ملي صنايع پتروشيمي قبول كردند و من وارد شدم. وارد جايي كه دقيقا پيش از من مهمان خارجي آقاي مديرعامل با پاي پيچ خورده جلو شركت، آنجا حضور داشت.
«چه خبر»؟ اين يكي از مهمترين سوالها در حيطه كاري من است. پاسخ مديرعامل شركت ملي صنايع پتروشيمي به اين سوال هم، همان ديدار با يك هيات «آلماني» در اتاقش بود.
در يكي از گفتوگوهايمان با غلامحسين نجابت، مديرعامل اسبق شركت ملي صنايع پتروشيمي وقتي راجع به اين پرسيديم كه آيا NPC مجاز به همكاري و داشتن سهام مشترك با سرمايهگذاران خارجي است به اين نكته اشاره كرد كه اغلب سرمايهگذاريهاي صورت گرفته در ايران توسط خارجيها تاكنون نه در قالب سرمايهگذاري مستقيم بلكه در قالب شريك مالي بوده است؛ به اين معنا كه آنها مبلغي را به عنوان فاينانس در اختيار صنعت پتروشيمي ايران قرار ميدادند و دولت ايران فارغ از اينكه پروژه دچار چه سرنوشتي ميشود ملزم به بازپرداخت اين مبلغ در آينده بود؛ البته مثالهايي در زمينه سرمايهگذاري مستقيم صنعت پتروشيمي ايران همچون ژاپن و افريقاي جنوبي وجود دارد كه البته هر دو با ناكامي مواجه شدند.
همين اطلاعات سبب شد تا از شعريمقدم درباره نوع خواسته آلمانيها بپرسم. او در پاسخ به سوال من كه آيا قصد آنها سرمايهگذاري مستقيم است، گفت: آنها با خودشان سرمايهگذار ميآورند. آنطور كه مديرعامل شركت ملي صنايع پتروشيمي در گپ چند دقيقهيي و دوستانه در دفترش اظهار كرد، صحبت با آلمانيها به حجم و ميزان سرمايهگذاري نيز كشيده شده بود. شعريمقدم گفت كه از نياز سالانه 8ميليارد دلاري صنعت پتروشيمي ايران و تعداد پروژههاي ناتمام اين صنعت در كشور با آلمانيها صحبت كرده و آنها نيز وعده دادهاند كه با سرمايهگذاران كشورشان در اين باره مذاكره خواهند كرد.
اما چه زماني روياي حضور شركتهاي درجه يك در ايران از بيرنگ و رويي درخواهد آمد؟ حالا و با گره خوردن سرنوشت برجام به مجلس و كنگره و مسائلي از اين دست؛ شايد براي مردم عادي اين سوال پيش بيايد كه آيا خارجيها خود برآوردي از اين دارند كه در چه مدتي مذاكرات با ايران درباره سرمايهگذاري جديتر از «زنبيل گذاشتن» و رفتن خواهد شد؟ از عباس شعريمقدم ميپرسم كه آيا آلمانيها ايدهيي داشتند كه چه زماني حضورشان در صنعت پتروشيمي جدي خواهد شد؟ آيا آنها به سال ديگر اميدوار هستند؟ مديرعامل شركت ملي صنايع پتروشيمي ميگويد كه آنها خوشبينتر از موكول شدن ماجرا به «سال بعد» هستند. شعريمقدم از صحبتهايشان و خوشبيني قابل توجهشان نسبت به عملي شدن برجام و بازگشت آنها به صنعت پتروشيمي ايران در «همين روزها» ميگويد. اما وقتي از او سوال ميكنم كه آيا آلمانيها دغدغه نرخ خوراك پتروشيمي در ايران را مطرح كردند، پاسخ «خير» نشان ميدهد كه شايد هنوز براي جدي تلقي كردن حضور آلمان به عنوان سرمايهگذار پتروشيمي در ايران زود باشد؛ زودي كه مثلا در مورد هند صدق نميكند. هندي كه به دنبال خوراك ارزان است و حالا با ابلاغيه جديد اسحاق جهانگيري، معاون اول رييسجمهور كه پايه خوراك را 13سنت اعلام كرده؛ نميتواند چندان به آن خوشبين بود. ابلاغيه جهانگيري و مبهم بودنش نيز آخرين بخش گفتوگوي كوتاهم با مديرعامل شركت ملي صنايع پتروشيمي در اتاقش بود.
شعريمقدم بحث خوراك را با «دستورالعمل آقاي جهانگيري» تمام شده ميداند. ميگويد كه حال بايد خوراك را «13سنتي» بدانيم. البته او توضيح ميدهد گازي كه به عنوان سوخت به مجتمعها داده ميشود 132تومان است و براي مثال مجتمع پتروشيمي فجر كه تمام گاز مورد استفادهاش «سوخت» است قيمت همين خواهد بود؛ اما براي مثال پتروشيمي تبريز كه عمده مصرفش از گاز در قالب خوراك است؛ ملزم به پرداخت 13سنت خواهد بود.
به اينجاي صحبت كه ميرسيم، نگاهي به ساعتم ميكنم، چند ثانيه به شروع ساعت گفتوگويمان با مهندس محمدحسن پيوندي، معاون مديرعامل شركت ملي صنايع پتروشيمي باقي مانده است. با عباس شعريمقدم خداحافظي ميكنم و او هم با يك بسته نقل من را بدرقه ميكند.
گفتوگوي اختصاصي با محمدحسن پيوندي به واكاوي مباحثي مطرح شد كه در كليات با مديرعامل NPC عنوان شدند. پيوندي در بخشي از اين گفتوگو عنوان كرد كه تكاپوي خارجيها براي حضور در صنعت پتروشيمي ايران نشان ميدهد آنها بيش از خود ايران به اهميت اين صنعت در اقتصاد واقف هستند. اين گفتوگو در روزهاي آينده منتشر خواهد شد.
منبع: نادی صبوری - تعادل