داروي هموفيلي، عرضه كم و قيمت بالا
گزارشی از قيمت بالا و سطح دسترسي پايين داروي هموفيلي
جان عده‌يي از مبتلايان به هموفيلي در خطر است، آن هم به خاطر در دسترس نبودن دارويي كه مي‌تواند بيماران مقاوم به درمان را درمان كند. قيمت بسيار بالاي اين دارو، باعث شده تا بيماران نتوانند آن را خريداري كنند. اما چه عاملي باعث شده كه قيمت اين دارو تا اين حد زياد باشد؟ و چرا دولت، بودجه‌يي براي تهيه راحت‌تر اين دارو اختصاص نمي‌دهد؟
خبر اقتصادی - در گفت‌وگو با رييس هيات‌مديره اتحاديه واردكنندگان دارو اين موضوع بررسي مي‌شود.
بيش از 200 بيمار هموفيلي در انتظار دارويي جديد براي اين بيماري هستند. اين دارو كه هاروني نام دارد، مي‌تواند آن دسته از بيماران هموفيلي را كه به درمان مقاوم هستند يا آنها كه ميزان آسيب به كبدشان بسيار بالاست را درمان كند. هاروني، اميد را در دل بيماران هموفيلي زنده كرده است اما يك مشكل كوچك وجود دارد؛ قيمت اين دارو 95ميليون تومان است. اين خبر را احمد قويدل، مديرعامل كانون هموفيلي ايران اعلام كرده و گفته است كه تاكنون دونفر براثر دسترسي نداشتن به هاروني جان باخته‌اند. به گزارش «تعادل» به نقل از مهر، قويدل گفته است: «هزينه ۹۵ميليون توماني داروي «هاروني» عملا براي هيچ‌كدام از بيماران قابل تامين نيست. كانون هموفيلي ايران جهت درمان برخي بيماران از وزير بهداشت و ديگر مديران مربوطه وزارتخانه تقاضا دارد در رابطه با تامين اين دارو اقدام فوري كنند. خانواده‌هاي اين دسته از بيماران بسيار نگران سلامتي آنان هستند.»
هزينه‌اي كه به فايده مي‌چربد
چرا دسترسي به دارويي حياتي كه مي‌تواند جان انساني را نجات دهد، تا اين حد مشكل است؟ جواب را شايد بتوان در متون اقتصاد نئوكلاسيك يافت. براساس تحليل هزينه – فايده، كالايي توليد يا عرضه مي‌شود كه مجموع فوايد عايد از توليد آن، بيشتر از هزينه‌هاي آن باشد. ورود اين تحليل به عرصه سلامت موجب مي‌شود كه عرضه دارو نه برمبناي اثربخشي و ميزان نياز بيماران به آن، كه برمحور قيمت دارو و توان خريدش صورت گيرد. اين درحالي است كه نمي‌توان واحد يا قيمتي براي جان انسان تعيين كرد و حتي نجات يك جان نيز حائز اهميت است. ورود تحليل هزينه – فايده به عرصه سلامت، از اثرات تجاري‌سازي درمان است. و اين تجاري‌سازي، طرفداراني در بلندمرتبه‌ترين مسوولان حكومتي دارد. حسن قاضي‌زاده هاشمي، وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، به تازگي تجاري‌سازي را از مهم‌ترين برنامه‌هاي كشور دانسته و گفته است: « از اين رهگذر علم و دانش را مي‌شود كاربردي كرد و ثروت‌آفرين بود.»
واردات داروهاي نادر سودآور است
يكي از عواملي كه هزينه‌هاي تهيه دارو را براي بيمار بالا مي‌برد، حاشيه سودي است كه عرضه آن در بازار براي واسطه‌ها دارد. حذف اين سود و ساماندهي عرضه توسط دولت، مي‌تواند موجب كاهش هزينه تهيه دارو شود. براي آنكه از ميزان اين سود مطلع شوم، با ناصر رياحي، رييس هيات‌مديره اتحاديه واردكنندگان دارو تماس گرفتم. رياحي گفت كه درصد سود واردكننده در عرضه دارو، با افزايش قيمت آن كاهش مي‌يابد و دارويي با قيمت 90ميليون تومان، سودي 4 تا 7درصدي براي واردكننده دارد.
به گفته رياحي، اين دارو توليد شركت گيلياد امريكاست و تاكنون 70عدد از آن وارد كشور شده است. از اين 70عدد، تنها 3عدد فروخته شده و يكي از بيماراني كه اين دارو را خريده، براي خريد آن خانه خود را فروخته است. وي همچنين گفت كه با وجود بازار محدود، عرضه اين داروها براي عرضه‌كننده به صرفه است. «در حال حاضر، داروهايي وجود دارد كه تنها سه يا چهار نفر در كشور مصرف‌كننده دارد، اما با اين حال وارداتش به صرفه است و وارد مي‌شود.»درمان و تامين سلامت جامعه، ازجمله مواردي است كه قانون اساسي درباره آن صراحت دارد. و جداي از قانون، اهميتي استراتژيك دارد. نمي‌توان كسي را به بهانه بالا بودن هزينه درمان از حقوق قانوني‌اش محروم كرد. بايد ديد كه آيا مسوولان، برنامه‌يي براي افزايش سطح دسترسي به خدمات سلامت، بدون توجه به قيمت اين خدمات دارند، يا مي‌خواهند همچنان بر طبل تجاري‌سازي بكوبند.
منع: علي اسدي خمامي - تعادل
