مدير روابط‌عمومي سازمان غذا و دارو: دارويي وارد مي‌شود كه در داخل تقاضا نداشته باشد
حمايت از بيمه‌ها با تشويق مردم به مصرف داروي توليد داخل، چرا ايراني‌ها داروي خارجي را به داروي داخلي ترجيح مي‌دهند؟
همه آنهايي كه مراجعه‌يي به داروخانه‌ها داشته‌اند به كرات ديده‌اند كه بيماران ترجيح مي‌دهند داروهاي خارجي بخرند. تمايل به خريد داروهاي خارجي و عدم تمايل به مصرف داروهاي داخلي گاه به حدي است كه حتي اگر خريدار خودش هم داروي خارجي نخواهد، متصدي داروخانه حتما از او مي‌پرسد كه داروي خارجي مي‌خواهد يا داروي مشابه داخلي‌اش را ترجيح مي‌دهد. پاسخ هم در بسياري موارد مشخص است: داروي خارجي خريداري مي‌شود. داروهاي خارجي قطعا گران‌ترند و عمدتا تحت پوشش بيمه نيستند، مگر آنكه واقعا مشابه داخلي نداشته باشند.
خبر اقتصادی -رامين نعمتي - با اين حال بنا به آمارهايي كه سازمان غذا و دارو اعلام كرده، تنها چيزي حدود 5درصد از داروهاي مورد نياز در داخل كشور از خارج وارد مي‌شوند و 95درصد ديگر، حتي داروهاي ضدسرطان و High-tech، در ايران توليد مي‌شوند. هاشمي، مدير روابط‌عمومي سازمان غذا و دارو به «تعادل» مي‌گويد كه عمده اين واردات از خارج هم تنها به اين دليل صورت مي‌گيرد كه به دليل تقاضاي پايين، براي توليد‌كننده داخلي، ايجاد خط توليد آن صرفه ندارد.
بسياري از مردم فكر مي‌كنند كه داروهاي توليد داخل، چندان اثرگذاري ندارند. از كيفيت بسته‌بندي گرفته تا عدم پذيرش داروهاي ساخت ايران در بازار كشورهاي همسايه مثل افغانستان و عراق به دليل بي‌كيفيت بودن، همه و همه مزيد بر عللي شده‌اند كه عمدتا ريشه در فرهنگ مصرف ايراني‌ها دارند. «مردم ايران تمايلي به مصرف كالايي ندارند كه رويش عبارت Made in Iran درج شده باشد.» اين عبارت را بارها و بارها شنيده‌ايم و حتي خود تكرارشان كرده‌ايم. نگارنده حتي از كارمندان تعدادي از شركت‌هاي توليد‌كننده دارو و سرم شنيده است كه «داروهاي ما آبند!». در چنين شرايطي سخت است قبول سخن آنهايي كه مي‌گويند داروهاي ايراني كيفيت بالايي دارند.
روزگاري كه انبارها جارو شدند
در روزهاي پرالتهاب اوج گرفتن دايمي قيمت دلار در سال 91، انبار داروخانه‌ها هم مدام از داروهاي خارجي خالي و خالي‌تر مي‌شد. اما برخلاف آنچه شايد به نظر برسد، اين تنها ناشي از اختلال در ورود دارو به كشور نبود، بلكه «عطش» براي مصرف كالاي ساخت خارج هم در اين ماجرا كاملا مشهود بود. يك متصدي داروخانه در خيابان پاستور تهران كه خواست نامش را نياوريم، در مورد آن روزها به خبرنگار «تعادل» مي‌گويد: «واردات دارو به دليل نوسانات ارزي دچار مشكل شده بود و مردم هم شايد به دليل آنكه متوجه شرايط غيرعادي شده بودند، تقاضاي عجيبي براي دارو و مواد آرايشي و بهداشتي خارجي داشتند.»
او ادامه مي‌دهد: «شايد باورتان نشود، اما تقاضا به قدري زياد بود كه حتي نخ‌دندان و انواع شامپوها و دهان‌شويه‌ها هم از انبار داروخانه‌ها جارو شده بودند تا حدي كه به كساني كه مثلا دهان‌شويه يا نخ‌دندان خارجي مي‌خواستند آدرس داروخانه‌هايي را مي‌داديم كه هنوز اين اقلام را داشتند.» اما دليل عدم اقبال به داروهاي ساخت داخل و اقبال بيش از حد به داروهاي ساخت خارج از كجا آب مي‌خورد؟ محمد هاشمي، مدير روابط‌عمومي سازمان غذا و دارو معتقد است كه اين تقاضا عمدتا ريشه فرهنگي دارد چراكه بسياري از پزشكان ايراني هم معترفند كه داروي توليد داخل، همان تاثيرگذاري داروهاي مشابه خارجي را دارد و علاوه‌بر اين مستندات سازمان غذا و دارو هم بر همين مساله صحه مي‌گذارند. «اين فقط منحصر به دارو نيست و ما در بسياري از موارد ديگر هم شاهديم كه مصرف‌كننده ايراني، كالاي خارجي را به كالاي ساخت داخل ترجيح مي‌دهد.»
به خاطر بيمه‌ها
دكترمهدي پيرصالحي، مديركل نظارت و ارزيابي دارو و موادمخدر سازمان غذا و دارو به «تعادل» مي‌گويد كه سازمان غذا و دارو در مورد تمايل مردم به مصرف داروي خارجي كاري نمي‌تواند بكند. «ما فقط مي‌توانيم موضع خودمان را اعلام كنيم. سياست ما به صورت روشن اين است كه از مصرف داروي توليد داخل حمايت كنيم. يك بعد ديگر اين تشويق ما به مصرف داروي ساخت داخل اين است كه بيمه‌ها هم حامي اين توليدات هستند، چون براي آنها هم به‌صرفه است كه داروي ارزان داخل را در فهرست داروهاي تحت پوشش بياورند. تشويق مردم به مصرف داروي داخلي هم حمايت از خود آنهاست چرا كه تحت پوشش دارويي بيمه‌ها خواهد بود و هم حمايت از بيمه‌ها.»
اما با آمارها چه مي‌توان كرد؟ بنابر آمار در دسترسي كه مرجعش سازمان غذا و داروست، 95درصد از داروي مورد نياز در داخل كشور، ساخت داخل است و تنها 5درصد از داروها كه عمدتا داروهاي ضدسرطان و داروهاي مربوط به درمان بيماري‌ام‌اس هستند، از خارج وارد مي‌شوند، اما همين حجم اندك، بزرگ‌ترين بخش هزينه‌هاي دارويي را به خود اختصاص داده است. از هاشمي مي‌پرسيم كه دليل اين وابستگي 5درصدي چيست؟ پاسخ هاشمي كمي عجيب است. او اين طور پاسخ مي‌دهد: «اينها داروهايي هستند كه در داخل تقاضاي چنداني برايشان وجود ندارد و به همين خاطر شركت‌هاي داروسازي تمايلي براي رفتن به سمت توليد آنها ندارند و در واقع برايشان صرف نمي‌كند كه آنها را توليد كنند.»
تعادل
