در سوریه تدوین سیاست چند تعرفه ای باعث شد بطور غیر مستقیم واردات خودروهای پرمصرف همچون سمند را به کشور سوریه با افزایش تعرفه کنترل کند ولی برای خودرو های زیر 1400سی سی مثل پرايد تعرفه های کم تدوین تا عملا بازار مصرف بنزین را هم کنترل نماید آیا سیاستگذاران و مدیران ایرانی توان طراحی این سیستمهای ساده را ندارند؟
خبراقتصادی - در الگوهای تربیتی قاطبه متخصصین و روانشناسان اذعان دارند اگر در دوره های رشد و تحول جسمانی کودکان اصرار بر پیاده سازی رفتار های حمایتی باشیم کودک رشد و بلوغ کامل خود را پیدا نکرده و از منظر توانائیهای جسمی و فکری با بهره گیری کمتر از ظرفیتهای نهفته رشد خواهد نمود و در دوران بزرگسالی نخواهد توانست اتکاء و اعتماد به نفس را داشته باشد
این نوع رفتار را در پیرامون خود می توان در شخصیتهای کارآفرین و پیشرو دید که اغلب در مسیر حرکت سازمانی و شرکتی با مقابله مشکلات سخت مسیر را طی نموده و به موفقیتهای زیادی دست یافته اند.
حال به همین تعبیر در فرآیندهای صنعتی هم اغلب حمایت های مادرانه باعث عدم رشد متوازن می شود و در خیلی از موارد باعث زیست پارازیت وار می شود در این خصوص جهت روشن شده موضوع مختصر توضیحی ارائه می شود پدیده های زیستی زندگی توامان دو یا چند جاندار که در تعامل با هم بگونه ای زیست می کنند که یکی میزبان بوده و همزیست دوم بر اساس منابع میزبان ارتزاق نموده و پایدار می ماند را زندگی انگلی تعبیر می کنند حال اگر این همزیستی به دلایلی مصادف با ضعف میزبان توامان شود ابتدا میزبان از بین رفته و سپس میهمان .؟!
با بیان دو موضوع فوق در پی آن بودم که موقعیت صنعت خودرو را تصویر نمایم که چرا مصرف کننده نسبت به رفتارهای خودرو سازان احساس ناخوشایندی دارد صنعت خودرو در دو بستر توامان زندگی نموده و این دو بستر عبارتند از سیستم حمایتی بدون برنامه مدیران و متولیات بخش دولتی بگونه ای که حتی وزیر صنعت به عنوان یک حامی مطلق وارد میدان می شود و برداشت های شخصی و تحلیل های طراحی شده توسط دست اندرکاران صنعت را به عنوان نظرات دستگاه دولتی از رسانه های رسمی بیان می دارد
زیرا همین صنعت نصف و نیم مستقل ارزش اقتصادی معادل 5 تا 8 درصد بودجه سال 94 را بصورت مستقیم و بیش از 10 درصد بصورت غیر مستقیم را ایجاد می نماید به همین دلیل است که اغلب ساکنین دفاتر مدیر کلی در وزارت خانه ها برای دوران پسا خدمت دولتی صندلی در بخش صنعت یا صنایع پیرامون آن تدارک می بینند .........
جالب تر آنکه ارزش مالی و قدرت نهفته بیش از پانصد هزار میلیارد ریال * (گردش مالی فروش فقط سال 93 صنعت خودرو) آنقدر توانمندی ایجاد نموده که رسانه های رسمی و الکترونیکی نیز از جدال رودرو و بیان نقاط ضعف به صراحت پرهیز می کنند و اغلب در جستاره ها یا گزیده خبرها زمانی کوتاه را به آن اختصاص می دهند.
حال سوالی که به ذهن هر کسی می رسد این است که :چگونه می توان از تاثیر گذاری قدرت این غول مالی بر مراکز تصمیم گیر و موثر کاست ؟ چگونه می توان با ساز وکار های مناسب شرکتهای خودرو ساز را به سمت تعادل هل داد؟
به زعم اینجانب مهمترین روش ایجاد روشهای کنترل متقابل می باشد یعنی بگونه ای سیستم توسط سازمانهای ذی مدخل طراحی شود که ضمن دادن اختیار تصمیم گیری آزاد به رفتارهای اقتصادی به خودرو سازها از طرف مقابل این تصمیم با فاکتورهای کنترلی خنثی و متوازن گردد.! بطور مثال با افزایش 5 درصد قیمت خودرو موافقت گردد ولیکن معادل مثلا هفت و نیم درصد از تعرفه قیمت واردات کم شود؟ و یا با افزایش 5 درصد افزایش قیمت خودرو موافقت گردد ولی در مقابل دوره گارانتی یکساله به سه یا پنج سال افزایش یابد؟
و یا با افزایش 5 درصد افزایش قیمت خودرو موافقت گردد ولی در مقابل دوره در صورت داشت دو ایراد عمده فنی خودرو به تشخیص مراکز معاینه فنی شرکت خودرو ساز ملزم به تعویض خودرو شود؟ و از این قسم برنامه ها و روشها که بگونه ای بتواند جلوی رفتار های یک جانبه این صنعت را بگیرد.
در پایان یک پیشنهاد هم به مراجع تاثیر گذار و تصمیم گیر بر واردات خودرو های لوکس دارم در مفاهیم اقتصادی هرگاه سخن از عدالت یا توزیع عادلانه ثروت می آیند ابزار های قانونی مهمترین روش توزیع عادلانه ثروت هستند بگونه ای که فرد ثروتمند در الگوی صرف خود ناخواسته مجبور به پرداخت هزینه های مازاد برای مصارف لوکس و شیک خود می شود این ابزار عبارتست از تدوین روشهای قانونی همچون تعرفه های چند برابر برای کالاهای لوکس و گرانبها . بطور مثال اگر خودرو پرمصرف مانند پورشه یا فراری یا ..... با حجم های بیش از 2500 سی سی می خواهد وارد شود با طراحی سیستم تعرفه چند برابری مصرف کننده را ملزم به بهای هزینه لوکس کنیم و بر عکس برای خودروهای یا لوازم مصرف عموم تعرفه های متعادل تعریف کنیم. کلام را با این خاطره به پایان می رسانم که در کشوری مانند سوریه که وارد کننده عمده ی باشد با تدوین سیاست چند تعرفه ای باعث شد بطور غیر مستقیم واردات خودروهای پرمصرف همچون سمند را به کشور سوریه با افزایش تعرفه کنترل کند ولی برای خودرو های زیر 1400سی سی تعرفه های کم تدوین تا عملا بازار مصرف بنزین را هم کنترل نماید آیا سیاستگذاران و مدیران ایرانی توان طراحی این سیستمهای ساده را ندارد؟ و یا نکند اینگونه تصمیم گیری ها هم زیر سایه صاحبان اقتصادی صنعت معظم خودرو سازی و خودرو وارداتی قرار گرفته اند ؟
حمید رضا امیری مقدم کارشناس صنعت خودرو