«كورو سيگورتا» علاوه بر ارائه خدمات بيمهيي به اعضا و نهادها در زمينه معرفي تعاونيها به خصوص تعاونيهاي بيمه به عموم مردم فعاليت دارد و در واقع از اين طريق به افزايش سطح آگاهي عمومي براي گسترش و ترويج فرهنگ تعاون نقش ايفا ميكند
خبراقتصادي - هادي آذري: تعاوني بيمه نوعي از شركت تعاوني است كه هدفش تامين بيمه براي همان افرادي است كه اداره اين شركت را در اختيار دارند.
تعاونيهاي بيمه جايگزيني براي هر دو شكل بيمه درماني دولتي و خصوصي محسوب ميشوند. بخشي از طرح بيمه سلامت باراك اوباما كه به مناقشاتي زيادي ميان جمهوريخواهان و دموكراتها نيز دامن زده است در بخشهايي مبتني بر همين بيمه تعاوني است.
براساس اين طرح، تعاوني بيمه درماني هرچند توسط دولت تامين مالي يا اداره نميشود اما سرمايه اوليه توسط دولت تامين شده و در ادامه به شكل يك سازمان غيرانتفاعي عمل ميكند. درحالي كه تعاوني بيمه صرفا توسط دولت اداره نميشود با اين حال اين مساله آن را به موجوديتي عمومي بدل نميكند. البته در دهه 1930 تعاونيهاي بيمه درماني متعددي توسط اداره امنيت كشاورزي (FSA) در ايالات متحده راهاندازي شد كه بسياري از آنها ظرف چند سال به علت فقدان منابع مالي كافي يا تعطيل شدند يا با هم ادغام شدهاند. بنابراين درحال حاضر تعاونيها سهمي ناچيز و «نامريي» در اقتصاد بيمه اين كشور دارند و عملا نقش چنداني در صنعت بيمه ايفا نميكنند.
ايران
از ديگر سو، بيمه به عنوان يكي از شاخصههاي اصلي رفاه اجتماعي همواره در كانون توجه دولتها و مردم بوده است. در ايران نيز در راستاي تحقق سياستهاي كلي اصل 44 شركت بيمه تعاون با هدف افزايش سهم بخش تعاون از بازارهاي پولي و مالي از سال 1386 آغاز به فعاليت كرد. اين شركت درحال حاضر در زمينه بيمههاي اشخاص، آتشسوزي، اتومبيل، مسووليت و حمل و نقل به اعضاي مشتريان خود خدماترساني ميكند.
هيات موسس شركت بيمه تعاون با عضويت تعداد 50 شركت و اتحاديههاي تعاوني و شركتهاي سرمايهگذاري استاني و... در سال 1387 شكل گرفت و براساس يك زمانبندي و برنامه تدوين شده جهت اخذ مجوز از بيمه مركزي ايران و تاسيس شركت اقدامات خود را آغاز كرد. نخستين نشست جامع موسسان بيمه تعاون در تاريخ آبان ماه 1387 با شركت اتحاديهها و شركتهاي تعاوني عضو از سراسر كشور و در حضور معاونت طرح و برنامه وزارت تعاون در تهران برگزار شد.
شركت بيمه تعاون پس از تاييد شوراي عالي بيمه و تصويب مجمع عمومي بيمه مركزي جمهوري اسلامي ايران در تير ماه 1392 رسما آغاز به كار كرد. بيمه تعاون از عملكرد خوب و قابل قبولي در بورس نيز برخوردار بود به طوري كه از حجم معاملات سه هزار ميليارد ريالي تاريخ 30/3/94 در بازارهاي فرابورس 7ميليون و 700هزار سهم شركت بيمه تعاون به ارزش 11ميليارد و 940ميليون ريال متعلق به بيمه تعاون بود كه بيشترين حجم و ارزش بازار پايه را به خود اختصاص داد.
ايالات متحده
در سال 1752 يعني بيش از 250سال پيش نخستين بيمه تعاوني در امريكا و به همت بنيامين فرانكلين شكل گرفت. بدينترتيب «انجمن فيلادلفيا براي بيمه خانهها در برابر آتشسوزي» قديميترين شركت بيمه در ايالات متحده و سومين شركت قديمي در ايالات متحده محسوب ميشود كه همچنان نيز به اعضا خود در پنسيلوانيا خدمات بيمهيي عرضه ميكند. البته پيش از آن نيز يك شركت بيمه تعاوني ديگر در سال 1735 در شهر چارلستون شروع به كار كرده بود اما در سال 1740 در اثر يك آتشسوزي كه باعث ويراني صدها خانه در شهر شد، دچار ورشكستگي شد.
بريتانيا
به عنوان يكي از قديميترين نمونههاي بيمه تعاوني بايد به «گروه تعاون» اشاره كرد كه در سال 1867 براي ارائه خدمات بيمه آتشسوزي به تعاونيها در انگلستان تاسيس شد. بعدها در اواخر قرن نوزدهم، بيمه عمر نيز به خدمات اين شركت اضافه شد و نام آن نيز به «انجمن بيمه تعاون» تغيير يافت. با اين وجود در سال 2011 و بعد از 125سال اين شركت رسما اعلام كرد كه طرح بيمه عمر خود را متوقف خواهد كرد. دفتر مركزي اين بيمه تعاوني كه در شهر منچستر واقع است تا سال 2006 با 118متر بلندترين ساختمان در اروپا محسوب ميشد كه نشان از قدرت مالي و اقتصادي اين شركت تعاوني داشت.
كانادا
به عنوان نمونهيي ديگر از اين تعاونيهاي سابقهدار بايد به «شركت بيمه عمر تعاون» در كانادا اشاره كرد كه درحال حاضر به نام «تعاونگران» شناخته ميشود. اين بيمه تعاوني توسط كشاورزاني تاسيس شد كه بخش زيادي از داراييها، اندوخته و بيمه عمر خود را در دوران كسادي بزرگ از دست داده بودند. همين مساله باعث شد تا آنها به شركتهاي بيمه مرسوم بدبين شوند و براي حل مشكلات خود تصميم به تاسيس و راهاندازي يك بيمه تعاوني بگيرند. البته اين مسير با دشواريهاي بسياري همراه بود كه از آن جمله ميتوان به بيتجربگي در زمينه صنعت بيمه، امكانات و منابع مالي محدود همچنين رقابت شديد اشاره كرد. ابتدا اين كشاورزان در كنار كارهاي روزمره به فروش بيمه عمر نيز ميپرداختند. در سال 1945 آنها با دريافت يك وام قرضالحسنه به مبلغ 25هزار دلار، تجارت خود را به سرعت توسعه داده و در عرض چند سال موفق به تاسيس شعباتي در ايالات مختلف كانادا شدند. ابتكار جالب اين شركت اين بود كه پرداخت حق بيمه علاوه بر حالت نقدي به اشكال ديگر نيز ممكن بود. به عنوان مثال يك بار يك مدير فروش، حق بيمه خود را با يك كيسه 50كيلويي برنج پرداخت كرد. اين بيمه در راستاي پاسخ به نياز كشاورزان، اقدام به ارائه خدماتي در زمينه بيمه آتشسوزي، ترانزيت (حمل و نقل) و بيمه اتومبيل نيز كرد.
تركيه: نخستين گامها
هرچند تعاونيهاي بيمه از سالهاي پيش در بسياري از كشورها در اقصا نقاط جهان فعال بودهاند اما اين قضيه در تركيه پديدهيي نو محسوب ميشود و در همين اواخر بوده كه به لحاظ قانوني اجازه فعاليت يافتهاند. كورو سيگارتو (تعاوني بيمه كورو) كه در سال 2011 تاسيس شد، نخستين و تا به امروز تنها تعاوني بيمه در تركيه محسوب ميشود كه به سرعت درحال رشد است.
تعاونيها از پيشينهيي طولاني در تركيه برخوردارند. با وجود اينكه مدتهاست در اين كشور به تعاونيهاي بيمه احساس نياز ميشود به دليل محدوديتهاي قانوني، بيمههاي تعاوني اجازه فعاليت نداشتند. اما امروز به لطف تغيير و تحولات قانوني، فرصتي براي فعاليت تعاونيهاي بيمهيي ايجاد شده است. در چارچوب همين اصلاحات قانوني بود كه «كورو سيگورتا» تاسيس شد و كوشيد تا حدي جاي خالي بيمههاي تعاوني در تركيه را پر كند.
كورو سيگورتا كه از متخصصيني زبده و مجرب بهره ميگيرد، توانسته نقشي مهم در ايجاد راهكارها و راهحلهاي بيمهيي براي اعضايش ايجاد كند. اين شركت تعاوني در نخستين سال فعاليت خود به 55هزار عضو رسيد و درحال حاضر نيز 100هزار عضو دارد. حدود 95درصد اين اعضا شهروندان حقيقي بوده اما «كورو سيگورتا» به سازمانهاي مدني مهمي مانند انجمن كشاورزان و ديگر تعاونيها و اتحاديههاي تجاري نيز خدمات بيمهيي ارائه ميكنند. براي مثال اتحاديه عطاريها، ميوهفروشان، تجار و فدراسيون صنعتگران با اين شركت قراردادهاي بيمهيي براي سراسر تركيه منعقد كردهاند.
«كورو سيگورتا» علاوه بر ارائه خدمات بيمهيي به اعضا و نهادها در زمينه معرفي تعاونيها به خصوص تعاونيهاي بيمه به عموم مردم فعاليت دارد و در واقع از اين طريق به افزايش سطح آگاهي عمومي براي گسترش و ترويج فرهنگ تعاون نقش ايفا ميكند. از اين گذشته، اين تعاوني گامهاي مهمي در راستاي ايجاد و گسترش مناسبات و روابط ميان تعاونيها برداشته است. درحال حاضر «كورو سيگورتا» يكي از فعالترين شركتهاي تعاوني در تركيه محسوب ميشود.