خبراقتصادي - بهدنبال پيروزي در توافق هستهيي اخير و در پي آن حذف تحريمها، درهاي اقتصاد ايران به سمت كشورهاي خارجي به ويژه اروپا باز شد كه در همين رابطه چند سناريو به وجود آمده است؛ ممكن است با از بين رفتن تحريمها اقتصاد ايران دوباره شكوفا شده و پاي سرمايهگذاران خارجي به كشور باز شود.
اما در سناريويي مخالف ممكن است رفع تحريمها فقط در كوتاهمدت موثر بوده و بتواند تورم را تكرقمي و اشتغال را افزايش دهد، اما دوباره به حالت قبل خود بازگردد.
آثار كلان تحريمها در اقتصاد يك كشور نيز از 2جهت قابل بررسي است، اول آنكه يك اقتصاد براي رشد و توسعه نيازمند به دست آوردن عوامل توليد از منابع مختلف است و اين عوامل توليد در يك فرآيند اقتصادي ميتواند برآيندي مناسب در جهت رشد اقتصاد داشته باشد؛ يعني اقتصاد در هر صورت نيازمند به منابع سرمايهيي، تكنولوژي روز، مواد اوليه، مديريت و سازماندهي مناسب و نيروي انساني ماهر است كه در قالب عوامل توليد بتواند به روشهاي مناسب درهم تركيب شوند تا يك فعاليت اقتصادي در بخشهاي مختلف مانند صنعت، خدمات و كشاورزي حاصل شود.
حسن روحاني رييسجمهور، در كنفرانس خبري اخير خود در تهران معتقد بود، ايران شركاي خارجي را به سرمايهگذاري بعد از تحريمها تشويق ميكند و ما بهدنبال بهبود وضعيت اقتصادي خود پس از توافق هستهيي با قدرتهاي جهان هستيم. خارجيها بايد سرمايهگذاري، تكنولوژي و همكاري با ايرانيان را بهطوري كه هر دوطرف بتوانند با بهره بردن از يك سهم مناسب از بازار ايران به پيروزي برسند، در برنامه خود قرار دهد. روحاني روز شنبه در تهران به خبرنگاران گفت: هدف نهايي ما ايجاد اشتغال براي جوانان است. توافق هستهيي به سهولت انزواي سياسي جمهوري اسلامي و هياتهاي اروپايي در هفتههاي اخير كمك خواهد كرد و توانسته اروپاييهاي مشتاق را به كشف فرصتهاي ناشي از حذف تحريمهاي اقتصادي جلب كند.
به گزارش بلومبرگ، دولت روحاني بهتازگي مورد حمله سياستمداران تندرو قرار گرفته است كه برخي از منتقدان وي معتقدند بازكردن درهاي ايران به سوي شركتهاي خارجي تنها به بخش واردات كالاهاي مصرفي غربي منجر خواهد شد و بدون سود بازده زيادي براي ايرانيان ميشود. تورم ايران در ماه ژوئن به 15.6درصد كاهش يافت و روحاني روز شنبه گفت كه هدف دولت، رسيدن به تورم تكرقمي تا پايان مدت در سال 2017 است. براساس دادههاي بانكمركزي، آخرين باري كه نرخ تورم ايران به زير 10درصد رسيد، سال 1990بود. رييسجمهور همچنين معتقد است كاهش قيمت نفت، چالش اساسي را براي ملت ايجاد كرده است؛ در همين راستا يكي از اعضاي سازمان كشورهاي صادركننده نفت معتقد است ايران توانسته در ماه آگوست 2013 توليد نفت خام خود را از 2.7ميليون بشكه در روز به 2.9ميليون بشكه برساند.
ورود سرمايهگذاران جديد
معاون وزير امور خارجه ايران در گفتوگو با بلومبرگ در همين رابطه گفت: اقتصاد ايران حتي با اجرايي نشدن توافق هستهيي ايران و 1+5 و لغو تحريمهاي بينالمللي تقويت خواهد شد. به گفته مجيد تختروانچي ديپلمات ايراني طي چند وقت اخير كاهش وابستگي به درآمد نفت و افزايش جمعآوري ماليات، اقتصاد ايران را تاحدودي تقويت كرده است و دولت در انتظار لغو تحريمها در مذاكرات 14جولاي براي بهبود رشد اقتصادي نيست. قانونگذاران در ايران و ايالات متحده هنوز وارد بحث براي معامله نشدهاند، بهدليل آنكه تحريمها در ازاي برنامه محدودي در برنامه هستهيي ايران حذف خواهند شد. تصويب اين قضيه هنوز در هر 2كشور مورد اطمينان نيست، هرچند رييسجمهور باراك اوباما گفته است كه ميخواهد حق وتو خود را به ناديدهگرفتن هرگونه تلاش توسط كنگره امريكا به آن را مسدود ميكند.
حضرت آيتالله خامنهاي رهبر ايران، به صراحت از توافق هستهيي حمايت كرده و برخي از نمايندگان مجلس خواستار حق راي در اين موضوع بهجاي تصميم شوراي عالي امنيت ملي شدند. در حالي كه رفع تحريمها براي ساخت اقتصاد بهتر مهم است، اين موضوع تنها راهي كه دولت براي رسيدن به اقتصاد بهتر تلاش ميكند، نيست. روانچي در مصاحبهيي در هفته گذشته گفت: اگر مشكلاتي در اقتصاد داخلي وجود دارد، آنقدر اهميت ندارد كه رفع تحريمها تا چه ميزان طول خواهد كشيد، اما حل اين موضوع براي برطرف شدن مشكلات در درازمدت مهم است و در صورت اجرا شدن توافق هستهيي، به دولت روحاني براي پايان دادن به انزواي ايران و ركود اقتصادي كمك خواهد كرد. در همين زمان و براساس اعلام عمومي، جرياني از مقامات عاليرتبه اروپا و هياتهاي تجاري اين كشورها به ايران ازجمله آلمان، فرانسه و ايتاليا سفر كردند.
در همين زمينه فيليپ هاموند وزير امور خارجه انگليس نيز براي بازگشايي سفارت انگيس در تهران به ايران سفر كرد، وي در همين راستا با مديران شركتهاي انگليسي- هلندي شل نيز ديدارهايي داشت. تختروانچي در اين زمينه گفت: سرمايهگذاران جديد در راه ايران هستند كه روابط كسبوكار را نيز بهبود خواهد بخشيد، ازجمله كشورهايي كه بهدنبال سرمايهگذاري در ايران هستند ميتوان بهطور خاص به چين، روسيه و هند اشاره كرد. به عقيده روانچي، هنوز خيلي زود است كه بگوييم آيا معاملات اقتصادي خارجي ما تمايل بيشتري به اروپا يا آسيا دارد، اما آنچه مسلم است كساني هستند كه با ما در طول زمان بهسختي كار كردند، در آن زمان ما از فرصتهاي جديد بهرهبرداري خواهيم كرد. اين توافقنامه همچنين اجازه ميدهد تا براي ايران و امريكا برقراري روابط تجاري پس از تحريمها از سر گرفته شود. اين دو كشور روابط ديپلماتيك رسمي از زمان بحران گروگانگيري كاركنان سفارت امريكا در سال 1979 نداشتهاند. با اين حال ما در حال حاضر در مورد كسبوكار با ايالات متحده امريكا بهتنهايي فكر نميكنيم همچنين در طول زمان اگر همهچيز بهخوبي پيش رود، ما از فرصتها بهخوبي استفاده خواهيم كرد.