375 هزار ميليارد تومان جذب سپرده‌هاي يك‌ ساله شد، رشد 43 درصدی سپرده بلندمدت در یکسال اخیر

گروه بانك و بيمه - محسن شمشيري: گزارش ماهانه پولي و بانكي بانك مركزي در خرداد 94 كه به تازگي منتشرشده، نشان مي‌دهد مانده حساب سرمايه‌گذاري بلندمدت يا سپرده يك‌ساله به رقم 375هزارميليارد تومان رسيده و در يك‌سال اخير رشد بالاي 43درصدي داشته است. 

 همچنين مانده سپرده كوتاه‌مدت كه حساب‌هاي روزشمار از يك تا زير يك‌سال را شامل مي‌شود، با رشد 13درصدي در يك‌سال اخير همراه بوده و حجم آن به 278هزارميليارد تومان رسيده است.

براين اساس سپرده سرمايه‌گذاري مدت‌دار شامل كوتاه‌مدت و بلندمدت روي هم رفته به رقم 654هزارميليارد تومان رسيده كه 83درصد كل سپرده‌هاي غيردولتي را شامل مي‌شود. يعني مردم 83 پول خود را در حساب‌هايي سرمايه‌گذاري كرده‌اند كه به آنها سود تعلق مي‌گيرد. 

اين موضوع نشان‌دهنده تمايل شديد مردم به حساب سرمايه‌گذاري بلندمدت يا سپرده يك‌ساله با سود 20درصد است و از آنجا كه نرخ سكه و طلا و ارز در يك‌سال اخير تقريبا ثابت بوده، مردم تمايل به سپرده‌گذاري يك‌ساله با سود 20درصد داشته‌اند. 

نكته مهم اين است كه با وجود رشد 10درصدي سپرده يك‌ساله در سه ماه اول سال94، سپرده كوتاه‌مدت زير يك‌سال با رشد 3درصدي همراه بوده و مانده آن نسبت به اسفند 93 بيش از 9هزارميليارد تومان افزايش يافته است رقم مانده سپرده كوتاه‌مدت زير يك‌سال از 145هزارميليارد تومان در خرداد 92 به 278هزارميليارد تومان در خرداد 94 رسيده وطي اين دوسال 133هزارميليارد تومان بيشتر شده است. اما رقم مانده سپرده بلندمدت و حداقل يك‌سال، از 181هزارميليارد تومان در خرداد 92 به 375هزارميليارد تومان در خرداد 94 رسيده و طي اين دوسال 194هزارميليارد تومان افزايش يافته است. 

  نقدينگي از مرز 816 هزار ميليارد تومان گذشت 

شاخص مهم نقدينگي كشور در خردادماه 1394 از مرز 816هزارميليارد تومان گذشت. اين شاخص در اسفند 93 به 782هزارميليارد تومان رسيد و در سه ماه اول سال94 به ميزان 34هزارميليارد تومان بيشتر شد و ظرف دوماه 4.4درصد رشد كرد. طبق اعلام بانك مركزي در سال۱۳۹۲ آمار 6 بانك ايران زمين، قرض‌الحسنه رسالت، خاورميانه، بين‌المللي كيش، ايران و ونزوئلا و قوامين و چهار موسسه اعتباري صالحين، پيشگامان آتي، كوثر و عسكريه به آمارهاي پولي و بانكي كشور اضافه شده است. ضمنا اطلاعات بانك قرض‌الحسنه مهر از اسفند ۱۳۹۲ به بعد، از شمول بانك‌هاي تخصصي خارج و به طبقه بانك‌هاي غيردولتي اضافه شده است. براين اساس بخشي از رشد 350هزارميليارد تومان نقدينگي در دوسال اخير به خاطر اضافه شدن آمار اين بانك‌ها به آمار بانك‌هاي كشور است. نقدينگي در يك‌سال منتهي به پايان خرداد 94 يعني از خرداد 93 تا خرداد 94 به ميزان 22.7درصد رشد كرده است كه با توجه به سياست‌هاي انضباط مالي دولت يازدهم رقم قابل توجهي محسوب مي‌شود. 

نقدينگي در دوره دوساله اول خرداد 92 و ماه انتخابات رياست‌جمهوري دوره يازدهم، تا خرداد 94 از 466هزارميليارد تومان به بيش از 816هزارميليارد تومان رسيده و طي دوسال به ميزان 350هزارميليارد تومان بيشتر شده است و به عبارت ديگر طي دوسال 75درصد رشد كرده است. نكته حايز اهميت اين است كه تمام اين رقم در بخش شبه پول يا سپرده‌هاي درازمدت داراي سود به اضافه قرض‌الحسنه جذب شده و شبه پول از 357هزارميليارد تومان در ارديبهشت 92 به 704هزارميليارد تومان در خرداد 94 رسيده و 347هزارميليارد تومان بيشتر شده و 97درصد رشد كرده است. اما پول يعني اسكناس به اضافه سپرده ديداري و چك، از رقم 109هزارميليارد تومان به 112هزارميليارد تومان رسيده و تقريبا ثابت بوده و ظرف دوسال تنها 3هزارميليارد تومان يعني كمتر از 3درصد رشد كرده است. 

 

يكي از اقلام قابل توجه كه همچنان چالش بانك‌ها و بازار پول كشور است، رشد 24درصدي بدهي بخش دولتي در يك‌سال اخير است كه در سه ماه اول سال94 نيز با رشد 2.5  درصدي مواجه بوده و همچنان روبه افزايش است. يعني در يك‌سال اخير بدهي بخش دولتي به بانك‌ها 21هزارميليارد تومان افزوده شده است. 

درحال حاضر رقم بدهي بخش دولتي به 106هزارو617ميليارد تومان يعني نزديك به 107هزارميليارد تومان در خرداد 94 رسيده كه نزديك به 103هزارميليارد تومان آن بدهي دولت و 3641ميليارد تومان آن بدهي شركت‌هاي دولتي به بانك‌هاست و رشد 25درصدي بدهي دولت در يك‌سال اخير، يكي از اقلام اساسي و چالش‌برانگيز بانكداري كشور در يك‌سال اخير است. 

بدهي بخش دولتي در دوسال اخير از رقم 64282ميليارد تومان در خرداد 92 و قبل از انتخابات رياست‌جمهوري يازدهم، به رقم 85552ميليارد تومان در خرداد 93 و نزديك به 107هزارميليارد تومان در خرداد 94 رسيده و طي اين مدت به ميزان 42هزارميليارد تومان اضافه شده و با رشد 65درصدي در دوسال اخير مواجه شده است. اسكناس در دست اشخاص در خردادماه 94 به 29758ميليارد تومان و اسكناس و مسكوك در بانك‌ها به 10048ميليارد تومان رسيده و روي هم رفته نزديك به 40هزارميليارد تومان بوده است. سپرده ديداري مردم نزد بانك‌ها نيز به رقم 82هزارميليارد تومان در خرداد 94 رسيده كه در يك‌سال اخير 3.6-درصد رشدمنفي داشته و در سه ماه اول سال94 نيز با كاهش 3.5درصدي همراه بوده است. ازسوي ديگر سپرده قانوني بانك‌ها نزد بانك مركزي به رقم 87هزارو756ميليارد تومان رسيده كه با رشد 20درصدي در يك‌سال اخير و 3درصدي در سه ماه اول سال94 همراه شده است. 

  بدهي 81 هزار ميليارد توماني بانك‌ها به بانك مركزي 

نكته قابل توجه رشد نسبي بدهي بانك‌ها به بانك مركزي است كه متناسب با رشد بدهي دولت به بانك‌ها رشد كرده است و بانك‌ها براي تامين منابع و كسري خود مجبور به برداشت از منابع بانك‌ها شده‌اند. بدهي بانك‌ها به بانك مركزي در خرداد 94 به رقم 81هزارو367ميليارد تومان رسيده است كه با رشد 20درصدي در يك‌سال اخير و كاهش 5درصدي در سه ماه اول سال94 مواجه شده است. به عبارت ديگر، در چند ماه اخير بدهي بانك‌ها به بانك مركزي روند كاهنده داشته است.