ابلاغيه مهم «تقسيم سود در زنجيره فولاد» بررسی شد
ناهماهنگي در داوري ميان آهن و سنگ‌آهن
اخيرا ابلاغيه‌يي ازسوي وزير صنعت، معدن و تجارت با عنوان «كاهش 3درصدي قيمت گندله» منتشر شد كه دولت با اجراي آن، درصدد حمايت ويژه از فولادي‌ها در زنجيره توليد فولاد است؛ چراكه دولت معتقد است، در حال حاضر ادامه حيات واحدهاي فولادي بر حلقه‌هاي ديگر ارجحيت دارد. ازسوي ديگر، توليدكنندگان آهن اسفنجي و سنگ‌آهن كه حلقه‌هاي ديگر زنجيره فولاد و مكمل صنعت فولاد هستند، به اين ابلاغيه معترض شده‌اند و خواستار بازنگري در آن هستند؛ چراكه به گفته آنها، اين ابلاغيه، سود حاصل از كاركرد نهايي را براي فولادي‌ها، افزايش مي‌دهد و به ضرر سنگ‌آهني‌هاست.
خبر اقتصادی - اين معترضان درحالي تا وتوي ابلاغيه وزير ازسوي معاون اول پيش رفته‌اند و درصدد گرفتن دستور لغو اجرا ازسوي «اسحاق جهانگيري» هستند كه به اعتقاد واحدهاي فولادي، «هر يك از بخش‌هاي دخيل در زنجيره توليد فولاد بايد به نسبت نقشي كه در اين زنجيره دارند، سود متعادل خود را كسب كنند.» بنابراين، با سازوكاري كه در اجراي اين ابلاغيه تدبير شده، «سودآوري در حلقه‌هاي زنجيره فولاد به‌طور متوازن تقسيم مي‌شود؛ نه اينكه برخي بخش‌ها سودآوري بالا داشته باشند و برخي ديگر براي جلوگيري از زيان بيشتر مجبور به تعطيلي شوند لذا اجراي چنين مصوبه‌يي، درنهايت به‌نفع كل زنجيره فولاد تمام مي‌شود.»
در هر حال، اين روزها، اظهارات ضدونقيضي درخصوص سرنوشت اين ابلاغيه مهم به گوش مي‌رسد؛ چنانچه پيش‌تر خبري مبني بر لغو نهايي اين ابلاغيه به دستور معاون اول رييس‌جمهوري روي خروجي خبرگزاري‌ها قرار گرفت و با انتشار خبر دستور ويژه «جهانگيري» براي لغو ابلاغيه «نعمت‌زاده»، واكنش‌هاي متعددي به اين خبر انجام شد. اما در اين خصوص، به‌تازگي دبير انجمن توليدكنندگان فولاد اعلام كرد كه معاون اول رييس‌جمهوري، دستوري براي لغو ابلاغيه وزير صنعت صادر نكرده و تنها در اين خصوص «طرح سوال» كرده و وزارت صنعت در حال تهيه پاسخ سوالات طرح شده است.
تدبيري براي نجات صنعت فولاد
اما درخصوص ابلاغيه اخير «نعمت‌زاده» مبني بر كاهش 3درصدي قيمت گندله، دو جبهه مخالف و موافق به بيان ديدگاه‌هاي متفاوتي مي‌پردازند. فعالان صنعت فولاد معتقدند اين اقدام تدبيري صحيح ازسوي وزير صنعت براي نجات صنعت فولاد كشور است. اين گروه، ابلاغيه كاهش 3درصدي قيمت آهن اسفنجي را باتوجه به استراتژيك بودن اين صنعت و شرايط ركود حاكم بر آن، راهكار صحيحي براي كاهش فشار بر صنعت فولاد كشور مي‌دانند.
در همين حال، گروهي ديگر معتقدند اين اقدام، جانبداري يك‌طرفه از صنعت فولاد بدون درنظر گرفتن منافع ساير گروه‌هاي درگير در زنجيره توليد فولاد ازجمله توليدكنندگان سنگ‌آهن است. با اين حال، رسول خليفه‌سلطان، دبير انجمن توليدكنندگان فولاد در اظهارات اخير خود درخصوص اين ابلاغيه اعلام كرد: «اجراي اين ابلاغيه باعث مي‌شود سودآوري در همه حلقه‌هاي زنجيره فولاد به‌طور متوازن تقسيم شود؛ نه اينكه برخي بخش‌ها سودآوري بالا داشته باشند و برخي ديگر براي جلوگيري از زيان بيشتر مجبور به تعطيلي شوند.»
وي همچنين دخالت و حمايت دولت را در شرايط سخت صنعت فولاد ضروري خوانده و تاكيد كرده بود: «در شرايط كنوني عدم توازن در زنجيره فولاد تا وقتي ظرفيت توليد گندله و آهن اسفنجي و فولاد در كشور به تعادل نرسد، دخالت دولت در تنظيم بازار و ايجاد مكانيسم‌هاي رقابتي با هدف جلوگيري از انحصار از وظايف دولت به‌شمار مي‌رود و انتظار داريم مسوولان دولت و مجلس نيز همدل و همزبان با وزير صنعت، از اين اقدام حمايت كنند.»
لغو مصوبه توسط جهانگيري؟
اما هرچند خليفه‌سلطان اعلام كرده بود كه معاون اول رييس‌جمهوري دستوري مبني بر لغو ابلاغيه كاهش 3درصدي قيمت آهن اسفنجي صادر نكرده است، اما باز هم اظهارات ضدونقيض درباره اين ابلاغيه همچنان ادامه دارد، به‌گونه‌يي كه يكي از اعضاي هيات‌مديره انجمن توليدكنندگان و صادركنندگان سنگ‌آهن در اين خصوص اعلام كرد: معاون اول رييس‌جمهوري دستور مستقيم براي لغو اين ابلاغيه صادر كرده است.
توجيه وزارتخانه براي حمايت از فولادي‌ها
بهادر احراميان، عضو هیأت مدیره انجمن صادرکنندگان و تولیدکنندگان سنگ آهن ایران با بيان اينكه توجيه وزارت صنعت براي صدور چنين ابلاغيه‌يي، «اوضاع وخيم صنعت فولاد» است، تصريح كرد: در نسبت‌هاي قيمتي زنجيره فولاد سعي شده نسبت‌هايي رعايت شود كه سود هر بخش به نسبت ريسكي كه دارد، تامين شود. بر اين اساس، پايه فكري و كارشناسي اين حركت مثبت است.
عضو هيات نمايندگان اتاق بازرگاني تهران افزود: وزارت صنعت باتوجه به نياز كشور به مواد اوليه توليد فولاد، محدوديت و ممنوعيت‌هايي را براي صادرات سنگ‌آهن و گندله قائل شده است.
در ادامه همين حركت، وزارت صنعت وارد عمل شده و سازوكاري را براي قيمت‌گذاري‌ها درنظر گرفته است تا از اين طريق، جلوي سوءاستفاده افراد سودجو يا ضرر گروهي خاص از تامين‌كنندگان زنجيره فولاد را بگيرد.
بحران فولادي‌ها
احراميان در پاسخ به اين پرسش كه آيا ابلاغيه اخير وزير صنعت به معني حمايت بيشتر از فولادي‌ها نسبت به توليدكنندگان سنگ‌آهن است؟ توضيح داد: در حال حاضر وضعيت فولادسازان از توليدكنندگان سنگ‌آهن و گندله و به‌طور كلي معدنكاران بحراني‌تر است. شايد وجود چنين شرايطي باعث شده تا وزارت صنعت به كمك فولادسازان بيايد و در اين برهه حساس، از اين بخش به‌صورت ويژه‌تري حمايت كند.
عدم توازن حجم توليد در زنجيره فولاد
در همين حال، يكي از اعضاي انجمن توليدكنندگان فولاد با بيان اينكه ابلاغيه وزير صنعت لغو نشده است، تصريح كرد: با رسانه‌يي شدن اين ابلاغيه توليدكنندگان آهن اسفنجي اعتراضات گسترده‌يي كردند كه به همان نسبت كه قيمت آهن اسفنجي كاهش يافته، بايد قيمت سنگ‌آهن هم كاهش يابد اما هنوز اين ابلاغيه لغو نشده است.
سيدرضا شهرستاني با اشاره به اينكه توليدات مرتبط با زنجيره تامين فولاد بالانس نيست، تصريح كرد: حدود 35ميليون تن ظرفيت نصب شده توليد نورد در كشور وجود دارد. اين درحالي است كه ظرفيت ذوب 25ميليون تن و ظرفيت توليد چدن و آهن اسفنجي 16ميليون تن است. از اين‌رو خلأهاي متعددي در زنجيره تامين فولاد وجود دارد و بروز چنين مشكلاتي نيز ناشي از عدم تعادل حلقه‌هاي مختلف زنجيره تامين فولاد است. وي با بيان اينكه ابلاغيه اخير مبني بر كاهش 3درصدي قيمت آهن اسفنجي به‌نفع توليدكنندگان بيلت است، اظهار كرد: اين اقدام شرايط توليدكنندگان بيلت و نورد را بهبود مي‌بخشد و در عين حال به ضرر توليدكنندگان آهن اسفنجي است. ابلاغيه كاهش قيمت آهن اسفنجي درحالي مطرح شده كه خلأهاي موجود در اين حوزه، ضرورت تشويق سرمايه‌گذاري‌هاي جديد را مورد تاكيد قرار مي‌دهد.
دلايل اهميت بيشتر فولادي‌ها
شهرستاني تصريح كرد: اين ابلاغيه در شرايطي كه نياز به سرمايه‌گذاري جديد در حوزه آهن اسفنجي احساس مي‌شود، فرار سرمايه‌گذاران را در پي خواهد داشت. با اين حال در كوتاه‌مدت براي اينكه محصول نهايي با قيمت‌هاي معقول‌تري به دست مصرف‌كننده برسد، كاهش موقتي قيمت آهن اسفنجي اقدام درستي است. وي با بيان اينكه هزينه سرمايه‌گذاري در صنعت فولاد به‌مراتب بيشتر از توليد آهن اسفنجي و معدنكاري است، افزود: در همين حال ايجاد اشتغال صنعت فولاد بسيار چشمگيرتر است. همين امر سبب شده تا دولت درصدد حمايت از شركت‌هاي فعال در اين حوزه برآيد. شهرستاني تصريح كرد: در حال حاضر ادامه حيات واحدهاي فولادي ارجحيت دارد. در همين حال توليدكنندگان آهن اسفنجي و سنگ‌آهن مكمل صنعت فولاد هستند و محصول توليدي آنها در صنعت فولاد مورد استفاده قرار مي‌گيرد. وي افزود: اگر صنعت فولاد تعطيل شود، بايد آهن اسفنجي و سنگ‌آهن توليد شده صادر شود كه اين به منزله خام فروشي و خيانت به ثروت ملي است.
كسب سود به نسبت توليد
شهرستاني با بيان اينكه بايد در اين برهه از صنعت فولاد حمايت كرد، تصريح كرد: اين حمايت بايد تا جايي ادامه پيدا كند كه حجم نسبي توليد در بخش‌هاي مختلف زنجيره توليد فولاد به هم برسند و تمام زيربخش‌ها به‌طور كامل نياز صنعت فولاد را پوشش دهند.
وي افزود: هر يك از بخش‌هاي دخيل در زنجيره توليد فولاد بايد به نسبت نقشي كه در اين زنجيره دارند، سود متعادل خود را كسب كنند. در همين حال، برقراري توازن در سود حاصل از فعاليت هر يك از بخش‌هاي تامين‌كننده زنجيره فولاد، مستلزم اين است كه در هيچ يك از حوزه‌ها خلأ وجود نداشته باشد و توليدات با هم بالانس باشند.
منبع: روزنامه تعادل
