بهره‌برداري از نيروگاه سياه‌بيشه

خبر اقتصادی - ظرفيت توليد برق نيروگاه سياه‌بيشه 1040مگاوات است. شركت توسعه منابع آب و نيروي ايران طي نشست خبري با حضور محمدرضا رضا‌زاده مديرعامل شركت توسعه منابع آب و نيروي ايران و فرامرز اخوان مجري طرح اعلام كرد كه اين نيروگاه سياه‌بيشه شنبه 7 شهريور با حضور مقامات كشوري افتتاح خواهد شد.

مديرعامل شركت توسعه منابع آب و نيروي ايران در مورد دلايل طولاني شدن زمان بهره‌برداري اين طرح (12سال) به مسائلي مثل عدم تامين مالي به موقع و حتي مسائل زمين‌شناسي نظير پي بردن به وجود گسل در منطقه درحين اجراي اين پروژه، اشاره كرد.

مجري اين طرح در جواب به پرسشی که در مورد عمر مفيد اين نيروگاه چقدر است، گفت: «عمر مفيد سازه‌هاي استفاده شده در اين پروژه 50سال و تجهيزات مورد استفاده 30سال است.»

اخوان در اين باره كه اگر اين 1300ميليارد تومان را در بخش انرژي‌هاي تجديدپذير مثل انرژي خورشيدي سرمايه‌گذاري مي‌كرديم بهتر نبود، گفت: «در نيروگاه‌هاي آبي تقريبا نيمي از آن چيزي كه هزينه مي‌كنيم مربوط به سازه‌هاست كه نسبت به سازه‌هاي مورد استفاده در انرژي‌هاي تجديدپذير عمر مفيد بيشتري دارد. نوع انرژي تجديدپذير نيز مهم است.»

وي ادامه داد: «به‌طور مثال در انرژي بادي هزينه‌ها فقط شامل سازه‌ها مي‌شود از طرفي حاكميت اين نوع انرژي‌ها در دست ما نيست و طبيعت مشخص مي‌كند كه چه موقع باد باشد يا نباشد و نمي‌توان اين دو را با هم مقايسه كرد زيرا هريك قابليت خاص خود را دارد ولي اگر دركنار نيروگاه تجديدپذير يك نيروگاه تلمبه‌يي زده شود در اين‌ صورت معني پيدا مي‌كند و اين دو دركنار هم مي‌تواند عملكرد خوبي داشته باشد.» 

مديرعامل شركت توسعه منابع آب و نيروي كشور درباره اين نيروگاه گفت: «نيروگاه سياه‌بيشه شامل 4واحد 260مگاواتي در مجموع به ظرفيت 1040مگاوات است. نخستين واحد اين نيروگاه در سال90 به شبكه برق كشور متصل شد، ساير واحدهاي اين نيروگاه نيز طي دوسال گذشته به شبكه برق كشور متصل شد.» وي با بيان اينكه هر 4واحد روز شنبه به بهره‌برداري كامل مي‌رسد، گفت: «واحد‌هاي نيروگاه سياه‌بيشه هم در حالت ژنراتوري و هم درحالت پمپي كار مي‌كند، يعني در ساعاتي از شبانه‌روز به صورت پمپي آب را به مخازن بالادست پمپاژ مي‌كند و در ساعاتي ديگر به صورت توربين كار مي‌كند و با انتقال آب به مخزن پايين برق توليد مي‌كند.»

رضازاده ضمن يادآوري اين نكته كه در بهمن‌ماه سال93 هر 4واحد به صورت ژنراتوري به شبكه برق كشور متصل شده بودند، گفت: «سرانجام در مردادماه سال94 هرچهار واحد را به صورت پمپي نيز راه‌اندازي كرديم، اكنون درشرايطي هستيم كه هر 4واحد را به‌طور كامل به بهره‌برداري برسانيم. در طول اين مدت نيروگاه سياه‌بيشه توانست به شبكه برق كشور كمك شاياني بكند.»

كاهش استهلاك نيروگاه‌هاي حرارتي

طبق گفته‌هاي مديرعامل شركت توسعه منابع آب، نقش نيروگاه‌هاي تلمبه ذخيره‌يي ايجاد «تعادل» در شبكه برق كشور در ساعات پرباري يا كم‌باري است. علاوه بر آن، اين نيروگاه‌ها، ساير نيروگاه‌ها را از كار مداوم باز مي‌دارند و كمك مي‌كنند كه آنها استهلاك بالايي نداشته باشند.

رضازاده در اين باره گفت: «درواقع اين نوع نيروگاه‌ها موجب مي‌شوند كه نيروگاه‌هاي حرارتي كشور مدام روشن و خاموش نشوند. در اين نوع نيروگاه‌ها كمتر از 30 ثانيه زمان لازم است تا واحد‌ها به توليد برسند در صورتي كه در نيروگاه‌هاي حرارتي چندين ساعت زمان براي راه‌اندازي مجدد واحد‌ها نياز است كه هزينه زيادي را به نيروگاه تحميل مي‌كند.»

وي ادامه داد: «وجود نيروگاه تلمبه ذخيره‌يي دركنار ساير نيروگاه‌هاي كشور موجب مي‌شود كه واحدهاي نيروگاهي علاوه بر كاهش استهلاك، عمر مفيد بيشتري نيز داشته باشند. به اين ترتيب مي‌توان به صورت بهينه از تمام نيروگاه‌ها استفاده كرد.»

ابزاري براي كاهش اختلاف مصرف

رضازاده با بيان اينكه ميزان بار شبكه برق كشور در طول يك شبانه‌روز متغير است، اظهار داشت: «ميزان بار شبكه برق كشور در زمان اوج مصرف نزديك به 49هزارگيگاوات است، و در ساعاتي كه مصرف كاهش پيدا مي‌كند به 38هزارگيگاوات مي‌رسد، در واقع ما دركشور 11 هزارگيگاوات اختلاف درطول مصرف داريم كه ناشي از پيك 6ساعته در روز و پيك 3ساعته در شب است.»

وي ادامه داد: «با بهره‌برداري از اين نيروگاه مي‌توانيم اين اختلاف شبكه را از بين ببريم. يعني زماني كه برق شبكه ما زياد است نيروگاه تلمبه ذخيره‌يي برق اضافي را مصرف مي‌كند تا آب را به مخزن بالا پمپاژ كند و در ساعاتي كه برق شبكه كم است، آب توسط نيروگاه به مخزن پايين پمپاژ مي‌شود و كمبود برق شبكه را تامين مي‌كند كه به اين صورت يك تعادل در شبكه برق كشور ايجاد مي‌شود.» 

يكي از نكات جالب توجهي كه رضازاده به آن اشاره كرد، اين بود كه استفاده از نيروگاه‌هاي انرژي تجديدپذير، نقش نيروگاه‌هاي تلمبه‌يي را آشكار‌تر مي‌كند. وي در اين باره گفت: «به‌طور مثال ما نمي‌توانيم زمان وزش باد را تعيين كنيم، در واقع با وجود نيروگاه تلمبه‌يي زماني كه باد شروع به وزيدن كرد ما مي‌توانيم برق شبكه را تامين كنيم و در شرايطي كه باد نوزيد از نيروگاه تلمبه‌يي استفاده كنيم تا كاهش توليد برق را جبران كند.»

وي افزود: «در واقع ما مي‌توانيم در صورت مازاد توليد برق، اين مازاد توليد را در نيروگاه تلمبه‌يي استفاده كنيم و آب را از مخزن پايين به مخزن بالا پمپاژ كنيم. اساسا ما بايد دركشور تركيبي از نيروگاه‌ها را داشته باشيم كه بتوانيم استفاده بهينه را از نيروگاه‌ها داشته باشيم.»

 چرا بهره‌برداري 12 سال طول كشيد؟ 

اما نكته‌يي كه ذهن همه را مشغول مي‌كند اين است كه چرا بهره‌برداري از اين نيروگاه 12سال به طول انجاميد؟ مديرعامل شركت توسعه منابع آب و نيروي كشور در اين باره اظهاركرد: «از آنجا كه مسووليت نيروگاه سياه‌بيشه از سال82 به شركت توسعه منابع آب و نيروي ايران واگذار شده بود، دلايلي براي طولاني شدن بهره‌برداري وجود داشت.»

وي دلايل خود را اينگونه تشريح كرد: «نخستين دليل اين بود كه منابع مالي به موقع تامين نشد، همچنين افزايش مراحل عمليات به دليل نبود بستر مناسب در منطقه و هزينه‌هاي اضافي احداث راه‌هاي جانبي از ديگر مسائل بود.»

وي ادامه داد: «موضوع ديگر بحث زمين‌شناسي بود. ما همچنين متوجه شديم كه در آن منطقه گسل داريم و با همكاري دانشگاه صنعتي شريف توانستيم اين گسل را مهار كنيم تا در صورت زلزله خسارت وارد نشود. بحث تحريم‌ها نيز موجب شد تامين قطعات مورد نياز با مشكل و زمان زياد روبه‌رو شود.» 

رضا‌زاده از تغييرات كوچكي در آينده نزديك اين نيروگاه خبر داد و گفت: «كارهايي انجام خواهيم داد تا به جاي 3ساعت سرويس‌دهي به شبكه برق كشور 6ساعت سرويس‌دهي كنيم كه حدود 150ميليارد تومان ديگر نيز براي بهينه‌تركردن نيروگاه لازم است. در اين صورت مي‌توانيم 1.5برابر ظرفيت كنوني از نيروگاه استفاده كنيم.»

وي اضافه كرد: «همچنين برنامه احداث نمايشگاه دايمي صنعت برق آبي كشور را براي آشنايي مردم با اين نوع طرح‌ها در دستور كار خود قرار داده‌ايم؛ زيرا اين نيروگاه كنار جاده چالوس قرار دارد كه مسير ويژه و پرتردد براي مسافران و كساني است كه مي‌خواهند اوقات خود را بگذرانند و مي‌توانند در اين نمايشگاه از يك سد تلمبه‌يي ذخيره‌يي بازديد كنند. اين امر موجب ارتقاي دانش عمومي خواهد شد.»