واكاوي سقوط بي‌سابقه در بازار بورس چين
شاخص بورس كامپوزيت شانگهاي ديروز حدود 5/7درصد افت داشت و اين سقوط بيشترين ميزان افت اين شاخص از سال 2007 تاكنون بوده است. اقتصاد چين با مشكلات متعددي همچون سقوط مكرر بازار سرمايه، كمبود نقدينگي سيستم بانكي دست‌وپنجه نرم مي‌كند.
خبر اقتصادی - وضعيت موجود چين حاصل شرايطي است كه در ادامه اين نوشتار شرح داده خواهد شد. در ماه جولاي صادرات چين به كشورهاي مختلف بيش از 8درصد افت داشته كه بيشترين ميزان افت مربوط به اتحاديه اروپا با 12درصد و كمترين آن مربوط به امريكا با يك‌درصد كاهش است. به‌دنبال كاهش ميزان صادرات، بانك مركزي چين در روز سه شنبه 20 مردادماه نرخ برابري يوآن را در برابر دلار امريكا 2درصد كاهش داد تا اين اقتصاد صادرات محور از ركود نجات پيدا كند اما شاخص‌هاي اقتصادي مويد آن است كه تضعيف ارزش يوآن نتوانسته است به رشد صادرات كمك كند. به دليل بزرگي حجم اقتصاد چين و تاثير آن بر كشورهاي منطقه به‌خصوص كشورهاي حوزه آسه‌آن ما امروز افت شديدي را در ديگر كشورهاي منطقه شاهد بوده‌ايم. به عنوان مثال شاخص بورس نيكي ژاپن 16/4درصد افت داشت. دولت چين براي نجات از بحران‌هاي اقتصادي خود از هر روشي براي رونق بخشيدن و افزايش رشد اقتصادي استفاده كرده است، به عنوان مثال اين كشور اجازه ورود صندوق‌هاي تامين اجتماعي به بورس را صادر كرد كه اين خود مي‌تواند خطر بزرگي محسوب شود؛ چراكه معمولا در نظام مالي متوليان به موسسات مالي كه وجوه مردم در آن نگه‌داري مي‌شوند، اجازه ورود به بازار سرمايه را نمي‌دهند زيرا بازار سرمايه از نظر ريسك بيشترين ميزان ريسك را دارد. اما حتي اين موضوع و ورود ميلياردها سرمايه صندوق‌هاي تامين اجتماعي به بورس نتوانست به داد اقتصاد چين برسد. زماني كه به عملكرد شركت‌ها نگاه مي‌كنيم، بيشتر زيان را در بازار سرمايه مي‌يابيم. در توضيح دلايل افت و ركود اخير چين مي‌توانيم به تركيدن حباب بخش مسكن اشاره كنيم. دليل ديگر اين اتفاقات خروج سرمايه است. از سال 2014 تاكنون اوضاع اقتصادي برخي كشورها همچون امريكا بهبود پيدا كرده و همين عامل منجر به بازگشت سرمايه كشورها از چين به جايگاه اصلي خود شده است. كمبود نقدينگي و درنهايت دخالت‌هاي گاه و بيگاه دولت مزيد بر تمامي علل شده و حال اين وضعيت تاثيرات منفي بر اقتصاد كشورهاي اطراف گذاشته است. يكي از كشورهايي كه به‌شدت تحت تاثير شرايط اقتصادي چين قرار گرفته، كشور ژاپن است. اين كشور به‌دليل تقويت دلار و كاهش ارزش يوان صادرات برخي شركت‌هايش كاهش يافته است. افت اقتصادي چين باعث كاهش تقاضا در ژاپن و به‌تبع آن افت صادرات اين كشور شده است؛ بطوري كه وزير اقتصاد ژاپن در اين مورد هشدار داده و خواستار رصد بيشتر اقتصاد چين شده است. اما در روزهاي آتي چه پيش‌بيني مي‌توانيم از تصميمات و عملكرد بانك مركزي داشته باشيم. به‌نظر مي‌رسد آنها مجددا از اهرم تقويت دلار در برابر يوآن استفاده مي‌كنند.
فرهاد تقي‌زاده حصاري- دستيار رييس موسسه بانك توسعه آسيايي
