تشديد تنش‌هاي منطقه‌اي با دستكاري ارزش يوآن
خبر اقتصادی - كاهش 5درصدي ارزش يوآن در برابر ارزهاي ديگر، اين روزها در صدر اخبار قرار دارد و بسياري از كارشناسان و تحليلگران اين دستكاري عامدانه را آغازي براي جنگ ارزي ميان كشورها و اقتصادهاي مهم جهان مي‌دانند. در اين ميان، ژاپن تندترين هشدار را به چين داد و با انتقاد از دستكاري عامدانه ارزش يوآن دلخوري خود را از سياست‌هاي اقتصادي چين آشكار كرده و هشدار داده كه در صورت ادامه اين روند دست به اقدام متقابل خواهد زد.
اما اين تنها ژاپن نيست كه از سياست‌هاي اقتصادي پكن در منطقه دلخور است. بسياري از كشورهاي همسايه چين و اروپا به‌دليل سياست‌هاي مداخله‌جويانه دولت در اقتصاد به دردسر افتاده و مجبور شده‌اند براي در امان ماندن از تبعات ارزش يوآن، ارزش پول ملي خود را كاهش داده يا حداقل بررسي اين موضوع را در دستور كار خود قرار دهند. اين اقدام چين همچنين شوكي بزرگ به صادرات شركاي ارشد تجاري اين كشور ازجمله كره‌جنوبي، ژاپن، ايالات‌متحده و آلمان است. دستكاري ارزش يوآن و پايين نگهداشتن ارزش آن كه كالاهاي صادراتي چين را در بازار از كالاهاي كشورهاي رقيب ارزان‌تر مي‌سازد، مدت‌هاست كه مورد انتقاد ايالات‌متحده‌امريكا و نيز اروپا قرار دارد. با اين حال در روزهاي اخير نيز ايالات‌متحده با ابراز نگراني از تبعات دستكاري عامدانه ارزش يوآن، اعلام كرده كه در سفر سپتامبر شي جين پينگ، رييس‌جمهوري چين، به واشنگتن قطعا در اين باره با وي صحبت خواهد كرد. اما به‌نظر مي‌رسد كه ژاپن (و تاحدي كره‌جنوبي) به‌دليل تنش‌هاي مرزي و منطقه‌يي و رقابت اقتصادي با چين طاقت كمتري دارند. شينزو آبه، نخست‌وزير ژاپن، هم اخيرا از شركت در مراسم هفتادمين سالگرد پايان جنگ جهاني دوم كه قرار است در چين برگزار شود، انصراف داده است. اقدامي كه مي‌تواند بيانگر غيردوستانه‌ترين حالت روابط دو كشور، در سال‌هاي اخير باشد. به‌ويژه اينكه پيش‌بيني شده روند كاهش ارزش يوآن در سال آينده نيز ادامه يافته و احتمالا ارزش آن تا 10درصد كاهش خواهد يافت كه مي‌تواند به معناي تقويت ارزش ين در برابر يوآن و در نتيجه گران‌تر تمام شدن كالاهاي ژاپني در بازار در برابر كالاهاي چيني باشد. آن هم در شرايطي كه شاخص بدهي به توليد در ژاپن در حال حاضر به‌حدود 260درصد رسيده است و اين كشور بسيار به درآمد حاصل از صادرات براي رهايي از بحران بدهي به توليد، وابسته است. باتوجه به جديت چين در ادامه سياست فعلي در حوزه اقتصاد و سياست خارجي به‌نظر مي‌رسد كه نه تنها جنوب‌شرق آسيا بلكه اقتصاد جهان روزهاي پرتلاطمي را در پيش داشته باشد.
شي جين پينگ اگرچه از زمان به قدرت رسيدن بارها درباره لزوم اصلاحات در اين كشور سخن گفته و حتي تهديد كرده كه تن ندادن به اصلاحات پايه‌هاي رژيم حاكم بر اين كشور را سست خواهد كرد، اما به‌نظر مي‌رسد كه تاكنون در پيشبرد اين هدف (جز دستگيري‌هاي گسترده مفسدان اقتصادي) موفقيت چنداني نداشته است. همين چند وقت پيش بود كه صندوق بين‌المللي پول براي انتخاب يوآن به‌عنوان يكي از ارزهاي سبد پولي خود (آن هم پس از پيشرفت‌هاي نسبي كه چين در اين زمينه داشت) احتياط را در پيش گرفت و اين انتخاب را به آينده‌يي نزديك موكول كرد و جريان فعلي دستكاري در ارزش يوآن، مي‌تواند اين برنامه يعني گنجاندن پول در سبد ارزي صندوق را به كلي ملغي سازد. واقعيت اين است كه عدم شفافيت و بي‌توجهي به بازارهاي بين‌المللي آن هم در شرايطي كه چين به‌دنبال باز كردن درهاي خود به روي اقتصاد جهان است، نه تنها باعث سردرگمي در اقتصاد اين كشور شده كه جامعه جهاني را نيز با ترديد و عدم قطعيتي جدي مواجه كرده است. روندي كه باعث شده تا روند خروج سرمايه‌هاي خارجي از چين شدت بگيرد. بسياري معتقدند كه گذشته از تلاطم‌هاي سنگين اقتصادي و تنش‌هاي هميشگي با ايالات‌متحده به‌عنوان جدي‌ترين رقيب سياسي و اقتصادي، از آنجايي كه شي جين پينگ مبارزه گسترده‌يي را براي مقابله با فساد در دولت، ارتش و شركت‌هاي دولتي آغاز كرده است، تشديد تنش با همسايگان (به‌ويژه ژاپن و كره‌جنوبي) و ماجراجويي در سياست خارجي منطقه‌يي آخرين چيزي است كه رييس‌جمهوري چين به آن نياز دارد.
بهاره محبي- روزنامه‌نگار
