كاهش نرخ رشد پايه پولي به 10.7 درصد
بررسی نماگرهاي بانك مركزي، 146 هزار ميليارد تومان بدهی بخش دولتي به سيستم بانكي
بدهي بخش دولتي شامل دولت و شركت هاي دولتي به بانك ها و بانك مركزي در اسفند 93 به رقم بزرگ 146 هزار و 601 ميليارد توماني رسيده كه با رشد 32.1 درصدي مواجه شده است همچنین نرخ سود سپرده يكساله در بانك هاي دولتي از 17 درصد در سال هاي 90 و 91 به 21.5 -17 درصد در سال 92 و 24-22 درصد در سال 93 افزايش يافته است
خبر اقتصادی -محسن شمشيري- اين رقم 146 هزار و 601 ميليارد توماني بدهي بخش دولتي به سيستم بانكي در اسفند 93 شامل بدهي دولت به بانك مركزي با رقم 18 هزار 358 ميليارد تومان، بدهي دولت به بانك ها با رقم 100 هزار و 480 ميليارد تومان، بدهي شركت هاي دولتي به بانك مركزي با رقم 24 هزار و 208 ميليارد تومان و بدهي شركت هاي دولتي به بانك ها با رقم 3554 ميليارد تومان گزارش است.
نماگرهاي سه ماهه چهارم سال 93 بانك مركزي كه به تازگي منتشر شده نشان مي دهد كه بازار پول و بانكداري كشور همچنان با تحولات قابل توجهي همراه است كه مهمترين آنها، رشد بدهي بخش دولتي به سيستم بانكي و افزايش سپرده هاي غير دولتي بانك ها است.
بدهي بخش دولتي شامل دولت و شركت هاي دولتي به بانك ها و بانك مركزي در اسفند 93 به رقم بزرگ 146 هزار و 601 ميليارد توماني رسيده كه با رشد 32.1 درصدي مواجه شده است
همچنين به دنبال كنترل تورم و پايه پولي، نرخ رشد پايه پولي به 10.7 درصد كاهش يافته است. همچنين با پيگيري مطالبات معوق و استمهال بدهي ها، نسبت تسهيلات غير جاري به كل تسهيلات ريالي و ارزي بانك ها در سال 93 نسبت به سال 92، كاهش 2 واحد درصدي داشته است.
از سوي ديگر، به دنبال كنترل نقدينگي و اعتبارات بانكي و افزايش نرخ سود بانكي، رشد نقدينگي به 22.3 درصد كاهش يافته و از رقم بالاي 38 درصدي سال 92 كمتر بوده است.
در بازار ارز نيز دو تحول مهم را شاهد بوده ايم و در حالي كه افزايش 96 توماني نرخ متوسط دلار در بازار آزاد در سال 93 نسبت به 92 رخ داده، نرخ دلاربين بانكي در سال 93 با افزايش 297 توماني مواجه شده و فاصله نرخ دلار بين بانكي با نرخ بازار آزاد كاهش زيادي داشته است.
بدهي بخش دولتي به سيستم بانكي
بدهي بخش دولتي شامل دولت و شركت هاي دولتي به بانك ها و بانك مركزي در اسفند 93 به رقم بزرگ 146 هزار و 601 ميليارد توماني رسيده كه با رشد 32.1 درصدي مواجه شده است.
بدهي بخش دولتي به سيستم بانكي از 91 هزار ميليارد تومان در اسفند 91 به 146 هزار ميليارد تومان در اسفند 93 رسيده و طي اين دوسال فعاليت دولت يازدهم معادل بيش از 55 هزار ميليارد تومان رشد كرده است.
اين رقم 146 هزار و 601 ميليارد توماني بدهي بخش دولتي به سيستم بانكي در اسفند 93 شامل بدهي دولت به بانك مركزي با رقم 18 هزار 358 ميليارد تومان، بدهي دولت به بانك ها با رقم 100 هزار و 480 ميليارد تومان، بدهي شركت هاي دولتي به بانك مركزي با رقم 24 هزار و 208 ميليارد تومان و بدهي شركت هاي دولتي به بانك ها با رقم 3554 ميليارد تومان گزارش است.
رشد بدهي دولت به بانك مركزي 16 درصد، رشد بدهي دولت به بانك ها 38 درصد، رشد بدهي شركت هاي دولتي به بانك مركزي 26.3 درصد، و رشد شركت هاي دولتي به بانك ها 13.5 درصد بوده است.
رشد 16.7 درصدي بدهي هاي غير دولتي
بدهي غير دولتي به بانك ها شامل بدهي مردم بابت وام و تسهيلات بانكي، در اسفند 93 معادل 630 هزار و 905 ميليارد تومان گزارش شده كه از رشد 16.7 درصدي برخوردار بوده است.
اين رقم در سال 92 معادل 540 هزار و 815 ميليارد تومان بوده كه نسبت به سال قبل از آن رشد 30.7 درصدي داشته است
به عبارت ديگر، در دولت يازدهم به دنبال افزايش نرخ سود بانكي و جذب سپرده ها، ميزان بدهي غير دولتي يا تسهيلات بانك ها به مردم نيز رشد قابل توجهي داشته و در سال هاي 92 و 93 بيش از 30 و 16 درصد رشد داشته است.
مطالبات سيستم بانكي از بخش دولتي و غير دولتي نيز در اسفند 93 معادل 777 هزار 506 ميليارد تومان بوده كه از رشد 19.3 درصد برخوردار بوده است.
مطالبات معوق
براساس گزارش نماگرهاي بانك مركزي، نسبت تسهيلات غير جاري به كل تسهيلات ريالي و ارزي بانك ها و موسسات اعتباري، در اسفند 93 به عدد 12.1 درصد رسيده است كه در مقايسه با عدد 14.1 درصد اسفند 92 معادل 14.2 واحد درصد كاهش داشته است.
نسبت تسهيلات غير جاري به كل تسهيلات ريالي و ارزي بانك ها در سال هاي 90 تا 93 به ترتيب 15.1، 14.7، 14.1 و 12.1 درصد بوده است كه نشان دهنده روند كاهشي در اين سال ها بوده است.
البته به عقيده كارشناسان، بخش عمده اي از اين كاهش، به خاطر استمهال بدهي ها و گفت وگوهايي بوده كه با بدهكاران بزرگ بانكي انجام شده و قراردادهاي جديد با بدهكاران بانكي با نرخ هاي سود تسهيلات جديد بسته شده و تسهيلات از قرمز به سبز تبديل شده است.
به عبارت ديگر، به اين معني است كه همچنان تسهيلات در اختيار بدهكاران است اما اين تسهيلات از ليست تسهيلات غير جاري به جاري تبديل شده و با نرخ هاي جديد نرخ سود تسهيلات قراردادهايي بسته شده است.
براين اساس، مي توان اعلام كرد كه در دولت يازدهم، نسبت تسهيلات غير جاري به كل تسهيلات ريالي و ارزي در دولت يازدهم معادل 2.6 درصد كمتر شده و از 14.7 به 12.1 درصد رسيده است.
از سوي ديگر،ْ نسبت تسهيلات غير جاري به كل تسهيلات ريالي بانك ها نيز از رقم 14.2 درصد در سال 91 به 11.2 درصد در اسفند 93 رسيده و طي اين دو سال معادل 3 درصد كمتر شده است. در سال 93 اين نسبت به ميزان 15.2 واحد درصد نسبت به سال 92 كاهش داشته است.
همچنين نسبت تسهيلات غير جاري به كل تسهيلات ارزي نيز از 19 درصد در سال 91 به 17.7 درصد در اسفند 93 رسيده و 1.3 درصد كمتر شده است. در سال 93 اين نسبت به ميزان 6.8 درصد در مقايسه با سال 92 روند كاهشي داشته است.
افزايش 96 توماني دلار بازار آزاد
براساس نماگرهاي سه ماهه چهارم سال 1393 بانك مركزي، نرخ متوسط دلار در بازار آزاد ارز در سال 93 به رقم 3280 تومان رسيد كه در مقايسه با رقم 3184 تومان سال92 به ميزان 96 تومان افزايش يافته است.
اين رقم در سال هاي 90 معادل 1356 تومان و در سال 91 معادل 2606 تومان گزارش شده است.
همچنين در اسفند ماه 93 دلار در بازار آزاد به 3394 تومان رسيده است. بالاترين نرخ دلار مربوط به دي 93 با رقم 3519 تومان و در بهمن ماه 93 معادل 3451 تومان بوده است.
افزايش 297 توماني نرخ دلاربين بانكي در يك سال
گزارش نماگرهاي بانك مركزي نشان مي دهد كه متوسط نرخ دلار در بازار بين بانكي در سال93 معادل 2561 تومان بوده است. اين رقم در سال 92 معادل 2125 تومان، در سال 91 معادل 1226 تومان و در سال 1390 معادل 1096تومان اعلام شده است.
روند نرخ دلار در بازار بين بانكي، در سال 93 روبه افزايش بوده، و به دنبال سياست دولت مبني بر حركت به سمت تك نرخي شدن ارز، فاصله نرخ بازار بين بانكي با بازار آزاد روبه كاهش گذاشته است.
به طوري كه نرخ دلار بين بانكي از 2667 تومان در مهر 93 به 2784 تومان در اسفند 93 افزايش يافته و در اين دوره شش ماهه، 117 تومان رشد داشته است.
متوسط نرخ دلار بازار آزاد در اسفند 93 معادل 33938 ريال و نرخ دلار بين بانكي 27845 ريال گزارش شده و فاصله اين دو نرخ از 1400 تومان در سال 91 به حدود 600 تومان در سال 93 كاهش يافته است.
نرخ سود بانكي
به دنبال سياست افزايش نرخ سود بانكي در دولت يازدهم، نرخ سود سپرده يكساله در بانك هاي دولتي از 17 درصد در سال هاي 90 و 91 به 21.5 -17 درصد در سال 92 و 24-22 درصد در سال 93 افزايش يافته است.
همچنين نرخ سپرده يكساله در بانك هاي غير دولتي نيز از 17 درصد در سال 91 به 23.5-17 در سال 92 و 22-17 در سال 93 افزايش يافته است.
از سوي ديگر نرخ سپرده كوتاه مدت عادي در بانك دولتي نيز از15-7 در سال هاي 90 و 91 به 20-7 درصد در سال 92 و 22.2- 10 در سال 93 رسيده است.
نرخ سپرده كوتاه مدت عادي در بانك هاي غيردولتي 15-7 در سال 91 به 22-7 در سال هاي 92 و 93 افزايش يافته است.
نرخ سپرده كوتاه مدت ويژه نيز در بانك هاي دولتي از 19-10 در سال 91 به 23-10 در سال 92 و 23-11 درسال 93 رسيده است. اين نرخ در بانك غير دولتي از 16-7 درصد در سال 91 به 23-7 در سال 92 و 23-10 درسال 93 رسيده است.
اين نرخ ها نشان دهنده اين واقعيت است كه اولا نرخ سود ها به طور عمومي افزايش يافته تمايل مردم و بانك ها به نگهداري پول در حساب هاي كوتاه مدت عادي و ويژه بيشتر شده و نرخ سود كوتاه مدت افزايش قابل توجهي يافته است.
نقدينگي
رقم نقدينگي در اسفند 93 معادل 782 هزار ميليارد تومان با رشد 22.3 درصدي گزارش شده است
نرخ رشد نقدينگي در سال هاي 90 تا 92 نيز به ترتيب معادل 20.1، 30 و 38.8 درصد اعلام شده است.
يكي از اجزاي مهم نقدينگي، پايه پولي است كه در اسفند 93 معادل 131 هزار ميليارد تومان با رشد 10.7 درصدي نسبت به سال 92 گزارش شده است.
كاهش نرخ رشد پايه پولي به 10.7 درصد
رقم پايه پولي از76 هزار ميليارد تومان درسال 90، به 97 هزار ميليارد تومان درسال 91 و 118 هزار ميليارد تومان در سال 92 رسيده است.
رشد پايه پولي كه در دو سال آخر دولت احمدي نژاد بيش از 11 و 27 درصد بوده در دولت يازدهم كاهش قابل توجهي داشته و در سال هاي 92 و 93 به ترتيب 21.4 و 10.7 درصد گزارش شده است.
رشد 23 درصدي سپرده غير دولتي
كل سپرده هاي غير دولتي در اسفند 93 معادل 747 هزار ميليارد تومان گزارش شده كه از رشد23.3 درصد برخوردار بوده است.
نرخ رشد سپرده هاي غير دولتي در سال هاي 90 تا 92 نيز به ترتيب20.4، 30.4 و 41.7 درصد گزارش شده است.
به عبارت ديگر، با سياست هاي جديد بانك مركزي در دولت روحاني، در همان سال اول دولت يازدهم يعني سال 92 جذب سپرده به خاطر رشد نرخ سود سپرده ها، به شدت افزايش يافته و به نزديك 42 درصد رسيده است.
نرخ هاي ماهانه رشد سپرده هاي بانكي در سالهاي 92 و 93 نيز نشاندهنده رشد بالاي سپرده ها بوده كه ارقام 41، 38، 33، 36 درصد و... را به همراه داشته و نشان دهنده تمايل مردم به نگهداري پول در سپرده هاي بانكي است. به عبارت ديگر، به دنبال ثبات نرخ ارز و سكه وطلا، و افزايش نرخ سود بانكي، رجحان مردم و مطلوبيت سرمايه گذاري مردم به سمت سپرده هاي بانكي هدايت شده است.
|
فاصله دو نرخ تومان |
نرخ متوسط دلار در بازار آزاد |
نرخ متوسط دلار در بازار بين بانكي |
سال |
|
260 |
1356 |
1096 |
1390 |
|
1380 |
2606 |
1226 |
1391 |
|
1059 |
3184 |
2125 |
1392 |
|
629 |
3280 |
2651 |
1393 |
|
610 |
3394 |
2784 |
اسفند 1393 |
|
شاخص پولي وبانكي |
اسفند 93 |
اسفند 92 |
درصد تغيير |
|
نقدينگي |
782384 |
639550 |
22/3 |
|
پايه پولي |
131147 |
118487 |
10/7 |
|
مطالبات سيستم بانكي |
777506 |
651766 |
19/3 |
|
سپرده غير ديداري بلند مدت (شبه پول) |
661628 |
519947 |
27/2 |
|
بدهي بخش دولتي به سيستم بانكي |
146601 |
110950 |
32/1 |
|
يدهي دولت به بانك مركزي |
18358 |
15827 |
16 |
|
بدهي دولت به بانكها |
100480 |
72826 |
38 |
|
بدهي شركتهاي دولتي به بانك به مركزي |
24208 |
19165 |
26/3 |
|
بدهي شركتهاي دولتي به بانكها |
3554 |
3131 |
13/5 |
|
مطالبات معوق –نسبت غير
جاري به پرداختي |
11 |
13 |
15/2- |
