ايران پايتخت سرمايه‌گذاري اروپا ،افزايش ديپلماسي اقتصادي اروپا و ايران
در ادامه سفر مقامات اروپايي به ايران، امروز محمد جواد ظريف ميزبان يوتسا داچيچ همتاي صربستاني‌اش بود. وي همچنين امروز ميزبان وزير خارجه ايتاليا خواهد بود
خبر اقتصادی - آنچه از آثار توافق هسته‌يي ميان ايران و 1+5 به نظر مي‌رسد، آن است كه درست در بحبوحه مذاكرات و روزهاي حساس پاياني كه فرجام توافق هسته‌يي در هاله‌يي از ابهام به سر مي‌برد، مقامات اروپايي رغبت خود را براي سفر به ايران و آغاز همكاري‌هاي مشترك سياسي و اقتصادي نشان دادند؛ همچنان كه هنوز جوهر توافقنامه جامع ميان ايران و 6قدرت جهاني خشك نشده بود، نخستين چراغ اين سفرها را زيگمار گابريل وزير اقتصاد آلمان روشن كرد. سفر وي به تهران كه به عنوان نخستين سفر يك مقام رسمي پس از توافق وين به شمار مي‌رفت از آنجا حائز اهميت بود كه وي معاون اول خانم آنگلا مركل صدراعظم آلمان و به نوعي دومين مقام سياسي و بلندپايه آلمان‌ها به شمار مي‌رود. گابريل كه از سوي مطبوعات آلمان متهم به شتابزدگي در سفر به ايران شده و همچنين جامعه يهودي اين كشور نيز از وي انتقاداتي را به عمل آورده بودند، به همراه هياتي بلندپايه سياسي و اقتصادي براي فتح باب مراودات تجاري به تهران آمد تا زمينه‌ساز سرمايه‌گذاري‌هاي اقتصادي گسترده آلمان در ايران باشد. دومين سفر مهم كه بلافاصله پس از توافق صورت گرفت، سفر فدريكا موگريني مسوول سياست خارجي اتحاديه اروپا به تهران بود كه اين سفر همزمان با تصويب توافق هسته‌يي در شوراي اروپا، به نوعي پيچ تحريم‌هاي كشور را شل كرده و مسيري هموار‌تر در راه همكاري‌هاي سياسي و اقتصادي ميان ايران و اروپا گشود. در همين حال درست در فرداي سفر موگريني به تهران، لوران فابيوس وزير خارجه فرانسه اين‌بار نه به شمايل پليس بد بلكه در قالب دولتمردي كه مشتاق همكاري و همگرايي اقتصادي و سياسي با ايران است به تهران پاي گذاشت. وي در اين سفر مقدمات همكاري‌هاي نزديك منطقه‌يي با ايران را فراهم كرد و از علاقه شركت‌هاي خودروسازي و انرژي فرانسه براي حضور در بازار ايران سخن گفت.
در همين راستا روز گذشته ايويتسا داچيچ معاون اول نخست‌وزير و وزير امور خارجه جمهوري صربستان كه رياست دوره‌يي سازمان امنيت و همكاري اروپا را برعهده دارد در تهران حضور داشت تا ضمن رايزني‌هاي سياسي، بر لزوم همكاري در مسائل زيربنايي، ساختمان‌سازي، كشاورزي و انرژي تاكيد كند. امروز نيز پائولو جنتيلوني وزير خارجه ايتاليا به همراه فدريكا گوئيدي وزير توسعه اقتصادي اين كشور وارد تهران مي‌آيند تا ايتاليايي‌ها كه در دوران تحريم‌ها نيز هرگز ارتباط خود را با ايران از دست ندادند، از قافله همتايان اروپايي خود در سفر به تهران بازنمانند.
آنچه از اين ترددها به ذهن متبادر مي‌شود اين است كه دستگاه ديپلماسي كشور با عقلانيتي مثال‌زدني در طول 22ماه فشرده و نفسگير مذاكرات، توانستند نه‌تنها سياست خارجي كشور را از محاق پرونده هسته‌يي رها كنند، بلكه هم‌راستايي با مسوولان ارشد كشور شرايطي را فراهم آورند كه ايران پس از سال‌ها انزواي سياسي و اقتصادي، اكنون با منزلت و قدرتي بي‌سابقه به عرصه نظام بين‌الملل بازگردد. به زعم كارشناسان فضاي پس از توافق به نوعي بهار ديپلماسي ايران قلمداد مي‌شود و مسوولان كشور درصدد هستند تا از اين فرصت كم‌نظير تاريخي به بهترين نحو بهره‌گيري كرده و از آن براي رشد همه‌جانبه در زيرساخت‌هاي سياسي، اقتصادي و فرهنگي ايران استفاده كنند. گفتني است كه شرايط تحولات پس از توافق هسته‌يي به گونه‌يي رقم مي‌خورد كه اروپايي‌ها با آن اشتهايي كه براي ورود به ايران نشان داده‌اند، حتي در صورت اجرايي نشدن توافق هسته‌يي ديگر تمايلي به بازگشت به دوران قبل از توافق را نخواهند داشت. نگاه كارشناسان بر اين است كه اروپايي‌ها در حال حاضر مشغول تعريف پروژه‌هاي گسترده در ايران هستند و از آنجايي كه سياست مسوولان كشور، برقراري روابط متقابل سياسي و اقتصادي است به طوري كه ايران هرگز وارد‌كننده و مصرف‌كننده صرف از اين مراودات نباشد، اجرايي شدن اين پروژه‌هاي گسترده نياز به ساختن زيرساخت‌هايي در كشور دارد كه اين امر مي‌تواند يكي از فرصت‌هاي ارزشمند براي ايران در دوران پس از تحريم باشد. اينك با توجه به ترددهاي گسترده‌يي كه در كشور به راه افتاده و به نظر مي‌رسد كه ادامه‌دار هم خواهد بود و با حضور هيات بلندپايه اسپانيايي و همچنين سفر رييس‌جمهوري اتريش به ايران كه پس از انقلاب اسلامي نخستين رييس‌جمهور اروپاي غربي خواهد بود كه به كشور سفر مي‌كند، آيا مي‌توان گفت كه ايران در حال تبديل شدن به پايتخت سرمايه‌گذاري اروپايي‌ها است؟
دورخيز آلمان‌ها براي ورود به اقتصاد ايران
زيگمار گابريل قائم‌مقام صدراعظم و وزير اقتصاد آلمان در حالي به همراه هيات 60 نفره خود به تهران سفر كرد كه در سفر 3روزه خود با دكتر روحاني رييس‌جمهور، محمدجواد ظريف وزير خارجه، وزير نفت، وزير صنعت، معدن و تجارت و شماري از مقامات و مسوولان اقتصادي كشور درخصوص مسائل سياسي، اقتصادي و فرهنگي به رايزني و گفت‌وگو پرداخت. همچنين در اين سفر، مديران شركت‌هاي بزرگ آلماني مانند زيمنس، مرسدس دايملر و فولكس‌واگن به همراه تعداد زيادي از شركت‌هاي كوچك حضور داشتند. احياي كميسيون مشترك ايران و آلمان ازجمله دستاوردهاي سفر هيات آلماني به ايران بود كه پس از 14سال مجددا احيا شد. زيگمار گابريل در تهران اعلام كرد: خودروسازي، پتروشيمي، انرژي‌هاي نو، بهره‌وري انرژي و محيط‌زيست ازجمله بخش‌هايي به شمار مي‌روند كه شرك‌هاي آلماني آماده همكاري در اين بخش‌ها با ايران هستند و توافق هسته‌يي و برداشته شدن تحريم‌ها، مي‌تواند شروعي براي از سرگيري روابط اقتصادي باشد تا با همكاري‌هاي صنعتي با ايران به مدرن‌سازي صنايع اين كشور اقدام شود. گفتنياست كه اين سفر نه‌تنها طليعه‌يي براي ادغام اقتصاد دو كشور است بلكه مي‌تواند به افزايش كيفيت توليد داخل نيز منجر شود. همچنين همكاري‌هاي گسترده ميان دو كشور با توجه به اينكه آلمان از بزرگ‌ترين اقتصادهاي دنيا محسوب مي‌شود و قبل از تحريم‌ها نيز نخستين شريك اقتصادي ايران در اروپا محسوب مي‌شد، پتانسيل اين را داراست تا حجم مراوداتي كه تازه در سال گذشته ميلادي با 30درصد رشد به 2.7ميليارد يورو رسيده است به دوران قبل از تحريم‌ها كه به بيش از 6ميليارد يورو مي‌رسيد، باز گرداند.
فرانسوي‌ها در انتظار چراغ سبز تهران
سفر لوران فابيوس وزير خارجه فرانسه به تهران تنها به فاصله يك روز پس از حضور فدريكا موگريني در كشور، با وجود اينكه سبب‌ساز رايزني‌هاي گسترده سياسي و منطقه‌يي براي دو كشور بود، از منظر اقتصادي و تجاري نيز قابل كتمان نيست. درحالي كه فابيوس انگيزه اصلي سفر خود به تهران را سياسي عنوان كرده بود، اما وي كه همزمان با پست وزارت خارجه، مسوول مبادلات اقتصادي بين‌المللي فرانسه نيز است با وزراي صنعت و معدن و راه و شهرسازي ايران ديدار و گفت‌وگو كرد. فابيوس در اين سفر اظهار داشت: حوزه كاري وزارت راه و شهرسازي در ايران گسترده است و شامل حمل‌ونقل هوايي، دريايي، زميني، ريلي، مسكن و شهرسازي است؛ با وزير راه و شهرسازي ايران درباره پروژه‌هاي مشخصي صحبت كرديم و مقرر شد تا چند هفته آينده گروه‌هاي كارشناسي ماموريت يابند روي اين پروژه‌ها كار كنند و به نتيجه برسيم؛ در بخش حمل‌ونقل ريلي پروژه‌هاي همكاري زيادي داريم كه اهميت دارد و همچنين در بخش جاده‌يي و دريايي نيز پروژه‌هاي همكاري داريم. همچنين در اين ديدار‌ها صنايع خودروسازي فرانسه كه زماني دست برتر را در ايران دارا بودند، از تمايل شديد خود براي بازگشت به بازار ايران خبر داده و خواستار شروع همكاري‌هاي گسترده در اين زمينه شدند. گفتني است كه تا شهريور ماه امسال بين 70 تا 80 مدير ارشد بزرگ‌ترين شركت‌هاي فرانسه راهي ايران مي‌شوند.
ايتاليا به دنبال احياي روابط گذشته
پائولو جنتيلوني، وزير خارجه ايتاليا امروز درحالي به همراه وزير اقتصاد و هيات همراه خود به تهران مي‌آيند كه اين كشور در صنايع كوچك و متوسط حرف‌هاي بسياري در سطح جهاني براي گفتن دارند. اين كشور كه به عنوان اصلي‌ترين شريك اقتصادي ايران محسوب مي‌شد در تلاش است تا پس از توافق هسته‌يي و لغو تحريم‌ها مجددا شرايط اقتصادي گذشته خود را در ايران احيا كنند. حجم مراودات دو كشور كه در سال 2011 به 7ميليارد يورو مي‌رسيد، امروزه به ميزان هفت برابر كاهش يافته و به نظر مي‌رسد بازار گسترده ايران، ايتاليايي‌ها را اميدوار به چشم‌انداز روشن اقتصادي در دوران پس‌ازتحريم كرده است. همچنين بازار مصرفي ايران براي شركت‌هاي بحران ديده ايتاليايي يك فرصت طلايي و حياتي براي ادامه فعاليت‌شان محسوب مي‌شود و به زعم كارشناسان فضاي اقتصادي به وجود آمده پس از توافق وين، رقابت ميان شركت‌هاي ايتاليايي و اروپايي را كه درصدد جبران موقعيت از دست رفته خود در ايران هستند، افزايش داده است.
چشم‌انداز پيش‌رو
با توجه به آنچه شرحش رفت و نيز اخبار مختلف كه حاكي از علاقه و تلاش ديگر كشورهاي اروپايي و شركت‌هاي بزرگ براي حضور در بازار ايران است بايد گفت همانطور كه نيويورك‌تايمز در گزارش اخيرش اشاره كرده است به نظر مي‌رسد ايران در حال تبديل شدن به پايتخت جذاب سرمايه‌گذاري براي اروپايي‌ها شده است البته اروپايي‌ها نيك مي‌دانند در اين بين رقباي جدي ديگري نظير چين و ژاپن از يك‌سو و احتمالا ايالات متحده امريكا در سوي ديگر را هم پيش‌رو دارند اما فعلا در سطحي ديگر اعضاي اتحاديه اروپا مشغول ربودن گوي سبقت از هم براي حضور پررنگ‌تر در بازار گسترده و رو به پيشرفت اقتصادي ايران هستند.
