فرزام ابوعلي
تحليلي بر كاهش قيمت سهام در نخستين روز پس از توافق
كاهش شاخص قيمت سهام در نخستين روز معاملاتي پس از اعلام رسمي توافق هسته‌يي درنظر بسياري از فعالان بازار سهام تعجب‌بر‌انگيز بود. زيرا مقارن شدن كاهش قيمت سهام همزمان با برداشته شدن سايه بزرگ‌ترين ريسك سيستماتيك بر بازار سهام غيرقابل قبول است.
خبراقتصادی - علت بروز چنين وضعيتي را مي‌توان به‌طور كلي در دسته‌بندي ذيل بررسي كرد:
تحليل اقتصادي
در اين تحليل مي‌توان اثرات توافق را در دو بخش كوتاه‌مدت و بلندمدت تحليل كرد. در اينجا براي بررسي كاهش قيمت سهام در روز پس از توافق بديهي است كه بايد تنها به جنبه كوتاه‌مدت آن پرداخته شود و در كوتاه‌مدت نيز به جنبه ريسك و بازده ناشي ازسود تفاوت قيمت (capital gain) توجه مي‌شود. باتوجه به مراتب علل كاهش:
١-كسب بازده ١٠درصدي كه قبل از حصول رسمي توافق (تا روز قبل) صورت گرفته بود. شاخص قيمت سهام از حدود ٦٣٠٠٠واحد به نزديكي ٧٠٠٠٠واحد رسيد. لذا بخشي از اثرات كاهش ريسك سيستماتيك در افزايش قيمت سهام انعكاس پيدا كرد.
٢- ادامه عرضه توسط شركت‌هاي حقوقي براي رفع تنگناهاي مالي كوتاه‌مدت.
٣- سابقه ذهني سهامداران حقيقي از عرضه شركت‌هاي حقوقي پس از بيانيه لوزان در فروردين ماه و به‌دنبال آن عرضه‌هاي روز گذشته توسط آنها موجب شد تا سهامداران حقيقي در شروع بازار اقدام به فروش كنند تا اجازه فروش از شركت‌هاي حقوقي را بگيرند.
٤- عدم تمايل سهامداران به حضور درمجامع شركت‌ها به دليل تقسيم پايين سود نقدي به ويژه براي شركت‌هاي بزرگ و تاثيرگذار بر شاخص قيمت سهام.
٥- دستورالعمل سختگيرانه بانك مركزي در رابطه با عدم تقسيم سود در مجامع توسط بانك‌ها.
٦- اشاره متن توافق هسته‌يي به لغو تحريم‌ها پس از حدود ٤ماه كه موجب تاثير ناقص كاهش ريسك سيستماتيك بر بازار شد.
جنبه غيراقتصادي
در اين تحليل برعكس تحليل بالا به متغير‌هاي اقتصادي اشاره ندارد بلكه مي‌تواند در چارچوب دستكاري قيمت‌هاي سهام توسط جناح مقابل دولت يا خود دولت (براي كنترل هيجان بازار) تحليل شود.
به عبارت ديگر بازار سهام (و حتي ارز) توسط عده‌يي با مقاصد مشخص دستكاري مي‌شود تا شاهد تاثيرات مثبت در بازار‌ها نباشيم و در آينده (دور و نزديك) بتوانند از آن بهره‌برداري كنند. در بلندمدت هيچ‌يك از دو تحليل بالا نمي‌تواند ادامه يابد (به ويژه در تحليل اقتصادي) لذا بازار مسير خود را پيدا و توافق به‌طور واقعي اثرات خود را نشان خواهد داد. اما در كوتاه‌مدت در چارچوب تحليل اول نيز جاي نگراني نخواهد بود و بنابراين در هفته آينده مسير قيمت‌ها تغيير خواهد كرد. تنها در حالت تحليل غيراقتصادي و آن هم در كوتاه‌مدت (و نهايتا ميان مدت) مي‌تواند اثرات منفي بر بازار به‌جا بگذارد.
روزهاي آينده پيگيري روند قيمت سهام و ارز مشخص خواهد شد.
نویسنده: فرزام ابوعلي تحليلگر اقتصادي
