توافق ها و تحولات اقتصادی بعد از توافق؛ رفع تحریم هواپیما، آزادسازی پول های ایران، بانک ها، صنایع نفت و 800 شخصیت حقوقی

رفع این تحریم های اقتصادی و مالی یکی از اولویت های مذاکراتی جمهوری اسلامی ایران بوده است تا از یکسو کلیه اقدامات کشورها که در اجرای قطعنامه های شورای امنیت صورت گرفته است متوقف شود و از سوی دیگر مهمترین مستمسک حقوقی بین المللی برای مخدوش کردن ماهیت مشروع و صلح آمیز برنامه هسته ای ایران و تحمیل تحریم های یکجانبه علیه ایران رفع شود. در راستای این سیاست، و به دنبال نهایی شدن برجام، شورای امنیت قطعنامه جدیدی صادر خواهد کرد که لغو کلیه قطعنامه های شورای امنیت پیرامون موضوع برنامه هسته ای ایران وفق ماده 41 را به دنبال خواهد داشت. 

- بر اساس این قطعنامه:

• 'برنامه جامع اقدام مشترک' مورد تأیید قرار گرفته و اجرای آن برای همه طرف ها از جمله کشورهای 1+5 به لحاظ حقوق بین الملل الزام آور خواهد بود.

• کلیه قطعنامه های شورای امنیت (1696، 1737، 1747، 1803، 1835، 1929 و 2224) در مرحله اول و در قالب ماده 41 منشور ملل متحد (که 6 قطعنامه قبلی در آن قالب صادر شده بود و ایران را تحت ماده 41 فصل 7 منشور قرار داده بود) لغو و کلیه تحریم های مالی و اقتصادی تحمیل شده وفق آنها خاتمه می یابد؛

• شورای امنیت صراحتا رویکرد خود را نسبت به موضوع هسته ای ایران به طور اساسی تغییریافته اعلام می کند و برداشت گذشته نسبت به برنامه هسته ای ایران به عنوان 'تهدید علیه صلح و امنیت بین المللی' رفع خواهد شد؛

• مبنا و مستمسک اصلی تحریم های بین المللی و یکجانبه علیه ایران یعنی درخواست برای تعلیق غنی سازی، برچیده شدن سایت فردو، تعطیلی سایت اراک، توقف برنامه آب سنگین و تمامی فعالیت های تحقیق و توسعه غنی سازی که به موجب قطعنامه های قبلی ممنوع شده بود، ملغی شده و بدین ترتیب برنامه هسته ای ایران با رعایت مجموعه ای از محدودیت های زمان دار و اقدامات شفافیت ساز بیشتر از سوی ایران مورد تایید سازمان ملل متحد قرار می گیرد؛

• مجوزهای گسترده ای که در قالب قطعنامه های تحریمی شورای امنیت برای اعمال تحریم ها و اقدامات محدود کننده یکجانبه به کشورها داده شده بود، کاملا به کنار نهاده می شود؛

• ممنوعیت صادرات اقلام دو منظوره و موارد مربوط به تأمین، فروش و انتقال مواد و فناوری های هسته ای حساس به ایران برداشته شده و امکان خرید قانونی اقلام و نیازهای صنعت هسته ای کشور که قبلا به دلیل تلقی شورای امنیت از برنامه هسته ای ایران به عنوان یک نگرانی اشاعه ای ممنوع شده بود، از طریق کمیسیون مشترک فراهم و تسهیل خواهد شد؛

• افراد و نهادهایی که به بهانه ارتباط با برنامه هسته ای ایران مورد تحریم قرار گرفته اند از فهرست تحریمی خارج خواهند شد؛

سازوکاری برای حل اختلافات پیش آمده و تشخیص عدم پایبندی عمده برجام توسط هر یک از طرفها و تبعات ناشی از آن ایجاد خواهد شد. ایران و 1+5 امکان بازگشت در صورت عدم اصلاح موارد عدم پایبندی عمده توسط هر یک از طرف هاپس از طی روند پیش بینی شده را خواهند داشت. جمهوری اسلامی ایران صراحتا اعلام کرده است که در صورت اعمال مجدد تحریم های شورای امنیت، اقدامات داطلبانه خود را کلا یا جزئا متوقف خواهد نمود.

تحریم های یکجانبه آمریکا و اتحادیه اروپایی: 

اتحادیه اروپایی و ایالات متحده، تعهد نموده اند کلیه تحریم های اقتصادی و مالی که به بهانه برنامه هسته ای ایران وضع شده اند را همزمان با اقدامات جمهوری اسلامی ایران در حوزه هسته ای لغو نمایند. بر این اساس تحریم ها و محدودیت های اعمال شده توسط آمریکا و اتحادیه اروپایی در حوزه های زیر در مرحله نخست رفع خواهند شد که در نتیجه آن، از روز اجرای «برجام»، دولت جمهوری اسلامی، بانک مرکزی ایران، سایر موسسات دولتی و اشخاص حقیقی و حقوقی ایرانی می توانند کلیه فعالیتها و عملیات تجاری و اقتصادی زیر را با طرف های تجاری خود انجام دهند: 

الف- بخش بانکی، مالی و بیمه:

کلیه اموال و وجوه متعلق به دولت ایران، بانک مرکزی و سایر اشخاص حقیقی و حقوقی که نزد موسسات مالی خارجی مسدود گردیده، از تاریخ اجرای برجام آزاد و بدون هیچ قید و شرطی می تواند مورد استفاده صاحبان این اموال و وجوه قرار گیرد. دولت جمهوری اسلامی ایران ، بانک مرکزی و سایر موسسات دولتی و می توانند فعالیتهای زیر را انجام دهند:

1- انتشار و فروش اوراق قرضه

2- انتشار و فروش اوراق قرضه ایی که با ضمانت دولت ایران صادر گردیده است

3- دریافت وام های خارجی از موسسات بین المللی از قبیل بانک جهانی و یا سایر بانک های خصوصی 

4- تهاتر معاملات دلاری از طریق بانک های غیر آمریکائی

5- دریافت ضمانت های صادراتی از موسسات مربوطه؛ بانکها و موسسات مالی ایرانی می توانند بدون هیچگونه محدودیتی اقدام به معاملات و فعالیت های تجاری زیر با بانک ها و موسسات مالی خارجی نمایند

6- ایجاد روابط کارگزاری

7- استفاده از خدمات پیام رسانی شامل سوئیفت

8- تاسیس نمایندگی، شعبه و یا شرکت های تابعه

9- افتتاح اعتبارات اسناد و بروات اسنادی و صدور ضمانت نامه های بانکی

10- سرمایه گذاری در سهام موسسات مالی و بانکی خارجی و ایجاد مشارکت با آنها

11- فروش و واگذاری سهام به موسسات مالی و بانک های خارجی با توجه به قوانین داخلی 

12- نقل و انتقال ارز به داخل و خارج کشور یا به حساب خود بانک

13- خرید و فروش اوراق قرضه بین المللی یا سایر اوراق تجاری بین المللی به حساب خود یا به حساب مشتریان بانک ها

14- دریافت وام ها و تسهیلات اعتباری خارجی

15- انجام سایر عملیات مالی و بانکی و عملیات مرتبط بانکی با هر یک از موارد فوق

ب- معاملات بیمه ای

1- انعقاد انواع قراردادهای بیمه و بیمه های اتکائی به حساب خود و یا به حساب مشتریان خود 

2- فروش و واگذاری سهام خود به موسسات بین المللی بیمه ای با توجه به قوانین داخلی

3- سرمایه گذاری در سهام موسسات بین المللی بیمه ای و ایجاد مشارکت با آنها

4- سایر عملیات بیمه ای مرتبط با هر یک از موارد فوق

ج- بخش نفت، گاز و پتروشیمی

1- فروش، صادرات، سوآپ و حمل نفت خام، محصولات نفتی، گاز طبیعی و محصولات پتروشیمی

2- خرید، تامین و حمل تجهیزات عمده وکلیدی، تکنولوژی، کمکهای فنی ، آموزش مورد نیاز بخش نفت ، گاز و پتروشیمی شامل اکتشاف، تولید و پالایش نفت و گاز طبیعی یا مایع

3- دریافت وام و تسهیلات اعتباری جهت تامین وجوه مورد نیاز این بخش 

4- سرمایه گذاری و مشارکت توسط افراد و اشخاص حقوقی ایرانی در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی 

د- بخش کشتیرانی ، کشتی سازی و حمل و نقل دریایی

1- خرید یا فروش کشتی و سایر وسایل حمل و نقل دریایی 

2- خرید و فروش لوازم یدکی و تجهیزات کشتی ها و سایر وسایل حمل و نقل دریایی 

3- خرید و فروش، حمل تجهیزات کلیدی و تکنولوژی برای تعمیر و نگهداری ،طراحی و ساخت کشتی و سایر وسایل حمل و نقل دریایی 

4- تعمیر و نگهداری یا بازسازی کشتی و سایر وسایل حمل و نقل دریایی 

5- هر گونه عملیات مربوطه به طراحی و ساخت کشتی های باری یا تانکرهای نفتی 

6- تامین کشتی جهت ذخیره سازی یا انتقال نفت خام ، مشتقات نفتی، گاز یا مشتقات آن، محصولات پتروشیمی 

7- ارائه کلیه خدمات مرتبط با ثبت پرچم، تعیین وضعیت (Classification) ، تعیین مشخصات فنی، ثبت و شماره شناسائی در رابطه با تانکرهای نفتی و کشتی های باری

8- ارائه خدمات سوخت رسانی، تدارکات و یا هرگونه خدمات بندری دیگر مربوط به کشتی های تحت مالکیت یا تجاری که حامل کالاهای غیر تحریمی می باشند

9- از تاریخ اجرای «برجام» کلیه عملیات مربوط به بازرسی، توقیف یا انهدام کالاهای غیرتحریمی متوقف خواهد شد. 

ه- تجارت طلا ، فلزات گرانبها

1- تجارت و حمل و نقل طلا و فلزات گرانبها 

2- سایر خدمات از قبیل حمل و نقل، خدمات امنیتی و غیره

3- دریافت تسهیلات جهت انجام معاملات مربوطه

و- فلزات

تجارت (واردات و صادرات)، حمل و نقل کلیه فلزات از جمله گرافیت و فلزات خام یا نیمه ساخته

ز- نرم افزار

تجارت (واردات و صادرات) مستقیم و یا غیرمستقیم نرم افزار و به روز رسانی نرم افزارهای یکپارچه سازی فرآیندهای صنعتی 

ح- آزادسازی منابع مالی و دارائی های اشخاص تحریم شده ایرانی 

حدود 800 شخص حقیقی و حقوقی ایرانی که به بهانه همکاری یا ارتباط با برنامه هسته ای ایران توسط شورای امنیت، آمریکا یا اتحادیه اروپایی تحت تحریم قرار گرفته اند، از فهرست های مربوطه خارج و منابع مالی و دارائی های آنها آزاد خواهد شد. 

و- تحریم های لغو شده غیر مرتبط با برنامه هسته ای 

در کنار لغو تحریم های مرتبط هسته ای، سه دسته از تحریم ها که ارتباط مستقیم با موضوع هسته ای ایران نداشته و از سال ها قبل تحت عناوین دیگر تحمیل شده اند، نیز از میان برداشته خواهند شد:

- رفع تحریم هواپیمایی

با لغو ممنوعیت خرید و اجاره هواپیماهای مسافربری از طریق صدور مجوزهای لازم توسط آمریکا، امکان خریداری هواپیماهای مسافری آمریکایی و اروپایی و نوسازی ناوگان هوایی ایران و ارتقای ایمنی و کارآمدی صنعت هوانوردی کشور فراهم خواهد شد. خاطر نشان می شود تحریم خرید هواپیمای تجاری یکی از مصادیق تحریم های غیرعادلانه علیه جمهوری اسلامی ایران طی سه دهه گذشته بوده است.

- رفع ممنوعیت همکاری شرکت های وابسته شرکت های آمریکایی با ایران

بر اساس تفاهم صورت گرفته طبق برجام، شرکت های خارجی تابعه شرکت های آمریکایی بر اساس مجوز کلی صادره از سوی دولت آمریکا مجاز به همکاری با ایران در زمینه های مختلف اقتصادی خواهند شد. البته منع کلی مراوده اقتصادی بین اتباع ایرانی و آمریکایی کماکان باقی خواهد ماند.

- صدور مجوز صادرات فرش و برخی اقلام غذایی شامل پسته وخاویار از ایران به آمریکا

بر اساس تفاهم صورت گرفته طبق برجام، امکان صدور برخی اقلام شامل فرش، پسته و خاویار از ایران به آمریکا فراهم خواهد شد. لازم به ذکر است صادرات این اقلام به آمریکا که در سال 2000 آزاد شده بود در سال 2010 ممنوع گردید.

- همچنین ایالات متحده و اتحادیه اروپایی تعهد داده اند که از اعمال مجدد تحریم ها که به منزله نقض تعهدات آنها در برجام تلقی خواهد شد، خودداری نمایند. علاوه بر این، آمریکا کلیه تحریم هایی که در سطوح ایالتی مانع از ایفای تعهدات آمریکا در رفع تحریم ها شود را به نحو مقتضی رفع نماید. 

 

وزیر امور خارجه روسیه اعلام کرد که به موجب توافق هسته ای ایران، تمامی تحریم های اعمال شده علیه تهران به موجب توافق هسته ای لغو می شوند.

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از اسپوتنیک، «سرگئی لاوروف» این اظهارات را پس از پایان مذاکرات وزیران خارجه ایران و کشورهای ۱+۵ بیان کرد. 

مذاکرات هسته ای ایران و کشورهای ۱+۵ در وین به جمع بندی نهایی رسیده و قرار است تا کمتر از یک ساعت دیگر وزیر امور خارجه ایران به همراه مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا متن این جمع بندی را قرائت کنند. 

احمد توکلی، نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی به خبرگزاری ایرانا گفت: "جمع بندی مذاکرات می تواند 30 درصد در طولانی مدت در کاهش هزینه واردات تاثیر بگذارد و از این جهت مثبت است."

رویترز به نقل از وزیر انرژی ترکیه اعلام کرد این توافق می‌تواند ممنوعیت سرمایه‌گذاری در ایران را برطرف کند.

توئیتر منسوب به حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران نوشته است که توافق هسته‌ای ایران با کشورهای قدرتمند جهان 'افق‌های جدیدی' را باز خواهد کرد و با این توافق 'بحران‌های غیر ضروری' حل خواهد شد.

لورن فابیوس، وزیر خارجه فرانسه گفته است که با وجود مواضع فرانسه در جریان مذاکرات هسته‌ای، اطمینان دارد که شرکت‌های فرانسوی "سهم منصفانه‌ای" از بازار پس از تحریم ایران را به دست خواهند آورد.

شاخص بورس تهران که طی روزهای اخیر از مرز 65 هزار گذشت و به مرز 69هزار در روز دو شنبه رسید، روز سه شنبه و در روز توافق، به 69433 واحد رسید و رشد 239 واحدی داشت. 

با توجه به این که توافق در ساعت 2 عصر به وقت تهران حاصل شد و بیانیه در ساعت بعد از تعطیلی بورس تهران قرائت شد، در نتیجه بورس تهران امروز تحت تاثیر پیش خبر  جمع بندی مذاکرات و توافق احتمالی بوده  و انتظار می رود که فردا چهار شنبه اولین واکنش بورس به توافق را شاهد باشیم. 

روز سه شنبه 23 تیرماه 94 سهامداران متقاضی سهام شرکت های  مختلف بودند و بیشترین تقاضا مربوط به لیزینگ رایان سایپا -گروه بهمن - بیمه ما - پالایش نفت اصفهان - دارو پخش - سایپا - سرمایه گذاری صندوق بازنشستگی - داروسازی سینا - سیمان فارس و... بود.