طبقه متوسط در جهان، كوچكتر و فقيرتر از قبل شده است. براساس يك مطالعه جديد با گسترده شدن فقر دركشورهاي درحال توسعه، دامنه روند سقوط و كوچكترشدن طبقه متوسط ادامه داشته باشد.
خبراقتصادی - فايننشال تايمز در گزارشي به بررسي روند نحوه توزيع جمعيت با درآمد متوسط و جمعيت ثروتمند و مرفه جهان پرداخته است.
براساس اين گزارش پژوهشي كه توسط مركز تحقيقات پيو مستقر در واشنگتن انجام شده، نشان ميدهد كه اقتصادهاي ثروتمند در اروپا و امريكا به نسبت مطالعات قبل در سطح جهان قسمت شده است و ديگر آن تمركز قبل را ندارد. باوجود آنكه تغييرات گستردهيي درچين و ديگر بخشهاي آسيا اتفاق افتاده اما تنها يك پيشرفت تدريجي در بخش بزرگي از كشورهاي درحال توسعه روي داده است.
همچنين براساس اين مطالعه تنها 16درصد از جمعيت جهان درآمدشان درحدي است كه بتواند با خيال راحت بالاي خط فقر و با حداقل درآمد امريكا زندگي كنند. تجزيه و تحليل پژوهش صورت گرفته براي نخستينبار دادههاي مربوط به خانوارها را نشان ميدهد. اين پژوهش همچنين براساس دادههاي بانك جهاني در سال جديد انجام شده كه در آن برآورد تازهيي از قدرت نسبي خريد دركشورهاي درحال توسعه و توسعهيافته به دست آمده بود.
تعريف طبقه جديد براساس بحثهاي زيادي كه اقتصاددانها در زمانهاي مختلف انجام دادهاند، دشوار است. مطابق با برآورد گذشته دوميليارد نفر از جمعيت جهان درطبقه متوسط تقسيمبندي ميشدند. اما محققان مركز تحقيقاتي پيو در پژوهش خود گستردهترين تعريف براي طبقه متوسط را درنظر گرفتند. آنها در اين تعريف كساني كه بين 10 تا 100دلار در روز درآمد داشتند را نيز جزئي از طبقه متوسط قرار دادند با اين حال جمعيت طبقه متوسط در اواخر نخستين دهه اين قرن به يكميليارد و700ميليون نفر كاهش پيدا كرده است.
راكش كوچار مدير اين پژوهش در اينباره گفت: «طبقه متوسط جهاني كوچكتر از آن چيزي است كه فكر ميكنيم. علاوه بر اينها تمركز اين طبقه بسيار منطقهييتر از آن چيزي است كه به نظر ميرسد.»
اختلافات ميلياردي يك دهه زندگي
مطابق پژوهش پيو در سطح جهان در سال2011 چيزي حدود 71درصد از جمعيت جهان همچنان در طبقه افراد با درآمد كم و ضعيف تقسيمبندي ميشوند. آمارهاي سال2011 با آخرين آمارهاي جهاني كه سال2001 منتشر شد، مقايسه ميشود. در آن سال اين جمعيت 79درصد از جمعيت جهان را تشكيل ميدادند.
در اواخر دهه اول قرن 21 حدود 670ميليون نفر از جمعيت جهان توانست به درآمد روزانه بيشتر از 2دلار دست پيدا كند. اين ميزان درآمد از تعريف امريكا درباره خط فقر كه در سال2011 درآمد روزانه 77/15دلار را درنظر گرفته بود، تفاوت فاحشي دارد. باوجود تغييرات صورت گرفته در سرتاسر جهان هنوز هم 3ميليارد و400ميليون نفر از جمعيت جهان كه 56درصد از كل جمعيت را تشكيل ميدهند تنها كمي بالاتر از خط فقر جهاني زندگي ميكنند. خط فقر جهاني شامل درآمد 2 تا 10دلار در روز ميشود. اين مساله شامل درآمد سالانه خانوارهايي از 2هزارو290 تا 14هزارو600دلار ميشود. تعداد افرادي كه توسط موسسه پيو با درآمدي معادل 10 تا 20دلار در روز به عنوان «درآمد متوسط» طبقهبندي شدهاند 399 تا 784ميليون نفر برآورد شده كه بيش از نصف اين جمعيت در آسيا و اقيانوسيه مستقر شده است. چين در اين افزايش تاثير بسزايي دارد چراكه ميزان جمعيت با درآمد متوسط از 23ميليون نفر در سال2001 به 235ميليون نفر در سال2011 رسيده است.
با اين حال اكثريت قريب به اتفاق خانوارهاي مرفه يعني كساني كه بيش از روزي 50دلار درآمد دارند همچنان در اروپا و امريكاي شمالي مستقر هستند. در سال2011، 87درصد از جمعيت خانوارهايي كه «درآمد بالا» دارند تنها در دو نقطه از جهان مستقر شده بودند. اين ميزان جمعيت در اين نقطه خاص از جهان در سال2001 چيزي حدود 91درصد از جمعيت با درآمد بالا را تشكيل ميداد. همزمان تنها يك درصد از جمعيت پولدار جهان در آفريقا، 4درصد در امريكاي جنوبي و 8درصد در آسيا و اقيانوسيه مستقر شده است. امريكا در واقع خانه بزرگترين جمعيت پولدارهاي جهان است. اما دامنه اين استقرار در طول سالها به اروپا و كانادا نيز كشيده شده است. در سال2001، 56درصد از جمعيت با درآمد بالاي جهان در امريكا زندگي ميكرد اما اين رقم در سال2011 به 46درصد كاهش پيدا كرد. در اين ميان سهم كانادا از جميعت با درآمد بالا از 49درصد در سال2001 به 56درصد در سال2011 رسيده است. همزمان صفوف افراد با درآمد بالا در غرب اروپا بيداد كرده است. اين جمعيت از 33درصد در سال2001 به 44درصد در سال2011 رسيده است. در نتيجه ميتوان گفت كه برخي از كشورهاي اروپايي در جاي دادن خانوارها با درآمدهاي بالا يعني سالانه 37هزاردلار در خود گوي سبقت را از امريكا ربوده است. در سال2001 تنها آلمان و دانمارك بودند كه ميتوانستند از اين نظر با امريكا مقايسه شوند اما در سال2011 كشورهايي همچون نروژ، لوكزامبورگ، هلند، ايسلند و فنلاند نيز به اين ليست اضافه شدند.
عدم پيشرفت در ميان افراد با درآمد متوسط در امريكا به يك عامل اضطراب و بحث سياسي در امريكا تبديل شده است. متوسط درآمد خانوارها از 53هزارو646دلار در سال2001 به 50هزارو50دلار در سال 2011 رسيده است. اين تغيير ميتواند نتيجه عواملي چون جهانيشدن و جابهجايي درآمدها توسط پيشرفت تكنولوژي باشد
به نقل از روزنامه تعادل