عملکرد شبکه"شاپرک"تا پایان اردیبهشت ۹۴
گسترش دامنه امکانات و خدمات‌رسانی «شبکه الکترونیکی پرداخت کارتی» که به «شاپرک» شهرت پیدا کرده است درحال حاضر به مرحله‌ای رسیده که کمتر شهر یا شهرستانی را می‌توان پیدا کرد که به این شبکه و دستگاه‌های مورد نیاز آن یعنی پایانه‌های فروش یا همان دستگاه‌های کارتخوان ـ که برای عموم آشناتر است ـ مجهز نشده باشد.
خبر اقتصادی - با این وجود سرعت گسترش دامنه خدمات و روند افزایش امکانات و تجهیزات شبکه الکترونیکی پرداخت کارتی (شاپرک) در هر یک از استان‌ها و مناطق جغرافیایی کشورمان متغیر بوده و در برخی موارد تفاوت‌های زیادی با یکدیگر داشته و دارند.
آخرین آمار رسمی موجود از تعداد دستگاه‌های پایانه فروش (کارتخوان‌ها) که مربوط به پایان اردیبهشت‌ماه ۹۴ است حکایت از آن دارد که تعداد این دستگاه‌ها در کل کشور به ۳ میلیون و ۸۰۶ هزار و ۵۵۶ دستگاه رسیده است که این تعداد در مقایسه با ۳ میلیون و ۱۶۳ هزار و ۱۶۹ کارتخوان فعال در پایان اردیبهشت‌ماه سال ۹۳ یعنی یک‌سال پیش از آن، ۲۰/۳درصد افزایش پیدا کرده است.
اما این نرخ افزایش تعداد دستگاه‌های کارتخوان در استان‌های ۳۱گانه کشورمان سرعت‌های مختلفی را نشان می‌دهد و براساس آمار و گزارش‌های موجود، بیشترین سرعت افزایش تعداد این دستگاه‌ها در دو استان شمالی کشورمان یعنی مازندران و گیلان ثبت شده است.
بر پایه گزارش اردیبهشت‌ماه ۹۴ شاپرک، تعداد این دستگاه‌های کارتخوان که در اردیبهشت‌ماه ۹۳ در استان مازندران معادل ۱۲۷ هزار و ۶۸۲ دستگاه اعلام شده بود با گذشت یک‌سال و در انتهای اردیبهشت ۹۴ به ۱۷۰ هزار و ۸۳۵ دستگاه افزایش پیدا کرده است که این افزایش در تعداد دستگاه‌ها به معنی رشد ۳۳/۸ درصدی تعداد دستگاه‌های کارتخوان در فاصله یک‌سال اشاره‌شده و بالاترین نرخ رشد آنها در بین ۳۱ استان ایران محسوب می‌شود.
پس از مازندران نیز استان گیلان با نرخ رشد ۳۲/۲ درصدی دومین استان در زمینه افزایش تعداد دستگاه‌های کارتخوان در کشور به شمار می‌رود چراکه تعداد این دستگاه‌ها از ۸۶ هزار و ۹۱ دستگاه در اردیبهشت ۹۳ به ۱۱۳ هزار و ۷۹۳ دستگاه در پایان اردیبهشت ۹۴ رسیده است، همچنین با توجه به اینکه ۲۲ هزار و ۸۳۱ دستگاه کارتخوان فعال استان خراسان شمالی در پایان دومین ماه سال ۹۳ به ۲۹ هزار و ۹۶۳ دستگاه در انتهای دومین ماه از بهار سال‌جاری افزایش پیدا کرده است، این استان با نرخ رشد ۳۱/۲ درصدی دستگاه‌های کارتخوان خود، سومین رشد بالا در این زمینه را به خود اختصاص داده است.
اما در مقابل این آمار، پایین‌ترین سرعت افزایش کارتخوان‌ها را باید متعلق به استان تهران بدانیم زیرا ۸۴۹ هزار و ۷۲۴ دستگاه فعال در پایان اردیبهشت ۹۳ در این استان با گذشت یک‌سال و در انتهای اردیبهشت‌ماه سال‌جاری به ۸۷۰ هزار و ۱۹۵ دستگاه افزایش پیدا کرده که در نهایت حاکی از رشد ۲/۴ درصدی تعداد کارتخوان‌ها در استان تهران در فاصله زمانی یادشده است.
تعداد تراکنش‌های شاپرک در استان‌ها
آخرین گزارش شاپرک همچنین بیانگر این امر است که تعداد تراکنش‌های موفق ثبت‌شده در این شبکه از ۵۸۶ میلیون و ۱۷۳ هزار و ۳۴۵ تراکنش در یک ماه اردیبهشت ۹۳ به ۷۸۷ میلیون و ۸۲۷ هزار و ۵۳۷ تراکنش موفق در یک‌ماهه اردیبهشت ۱۳۹۴ افزایش پیدا کرده است. به عبارت دیگر تعداد این تراکنش‌ها در دومین ماه سال‌جاری نسبت به ماه مشابه در سال گذشته رشدی ۳۴/۴ درصدی پیدا کرده است.
در این قسمت نیز با مروری بر عملکرد ۳۱ استان کشورمان به این نتیجه خواهیم رسید که استان کهگیلویه و بویراحمد با ۲۷ هزار و ۴۷۳ دستگاه کارتخوان هر چند پس از استان ایلام ـ با ۲۶ هزار و ۱۴۴ دستگاه کارتخوان ـ دومین استان کشور محسوب می‌شود که کمترین تعداد کارتخوان‌های فعال را در اختیار دارد اما در پایان اردیبهشت‌ماه ۹۴ و با ثبت ۴ میلیون و ۹۸۵ هزار و۴۹۰ تراکنش در طول این ماه در مقابل ۳ میلیون و ۴۶۷ هزار و ۸۵۸ تراکنش ثبت‌شده در اردیبهشت‌ماه ۹۳، در زمینه رشد تعداد تراکنش‌ها نرخ ۴۳/۸ درصدی را به نام خود ثبت کرده است که بالاترین رشد این شاخص در بین ۳۱ استان ایران به شمار می‌رود و پس از این استان، هموطنان شیرازی و مجموعه استان فارس با ثبت ۳۹ میلیون و ۵۰ هزار و ۶۷۰ تراکنش در دومین ماه امسال در مقابل ۲۷ میلیون و ۷۰۵ هزار و ۹۳۹ تراکنش اردیبهشت‌ماه ۹۳ به نرخ رشد ۴۰/۹ درصدی در این شاخص رسیده و دومین استان برتر کشور در این زمینه محسوب می‌شوند.
مبالغ شاپرکی در استان‌ها
در گزارش‌های رسمی شاپرک که به صورت ماهانه منتشر می‌شود، بخشی هم به مبالغ تراکنش‌ها اختصاص داده می‌شود و در این راستا در طول دومین ماه از بهار سال‌جاری مبلغ کل تراکنش‌های موفق ثبت‌شده در کشور به حدود ۸۱ هزار و ۷۵۶ میلیارد تومان رسید که با توجه به ۷۵ هزار و ۸۵۷ میلیارد تومان رقم نهایی تراکنش‌ها در اردیبهشت‌ماه ۹۳ نشانگر رشد ۷/۸ درصدی این شاخص در کل کشور است.
اما به‌ویژه در این شاخص تفاوت میان استان‌های کشور بسیار چشمگیرتر است که برای نمونه مبالغ تراکنش‌های ثبت‌شده در یک‌ماهه اردیبهشت ۹۴ در استان خراسان شمالی هرچند معادل ۶۹۸ میلیارد تومان اعلام شده است اما با توجه به ۳۴۳ میلیارد تومان مبلغ تراکنش‌های ثبت‌شده این استان در اردیبهشت‌ماه ۹۳، رشد مبلغ تراکنش‌ها در این فاصله یک‌ساله به ۱۰۳/۵ درصد رسیده است و در این زمینه استان خراسان رضوی نیز با ثبت مبلغ ۹ هزار و ۲۶۵ میلیارد تومان در دومین ماه سال‌جاری به رشد ۶۹ درصدی در این شاخص رسیده و این درحالی است که استان تهران در این زمینه به‌عنوان پایین‌ترین نرخ رشد، در مقابل نام خود رشد منفی ۰/۲۷ درصدی را ثبت کرده است که نتیجه رسیدن رقم ۲۸ هزار و ۵۹۷ میلیارد تومان اردیبهشت ۹۳ به ۲۸ هزار و ۵۱۹ میلیارد تومان در اردیبهشت ۹۴ است.
قاسم دهقان.صمت
