خريداران بايد مطلع شوند كه نماد اعتماد ميتواند برايشان موثر و مهم باشد. هدف ما جلب توجه و رضايت مردم است تا با حضور در فضاي اينترنتي با عرضهكنندگان كالا و خدمات آشنا شوند.
خبر اقتصادی -محمد گركانينژاد، رييس مركز توسعه تجارت الكترونيك با انتقاد از نداشتن پهناي باند ارزان و قابل دسترس براي توسعه تجارت الكترونيك اظهار كرد: كشور چين درحال حاضر از نقطه نظر B2C و B2B سايه به سايه كشور امريكا در حركت است و بسياري از سايتهاي چيني مانند عليبابا از تعداد مراجعان و بازديدكنندگان بالايي برخوردارند كه 95درصد از بازديدكنندگان آنها داخلي هستند.
جزئيات دريافت مجوز نماد اعتماد
وي با بيان اينكه براي تجارت الكترونيك زيرساختهاي لازم در دو بخش تكنيكي و محتوايي فراهم شده است، گفت: در اين راستا كارهاي زيادي صورت گرفته و اينطور نيست كه هيچ زيرساختي در كشور نداشته باشيم اما تمامي ظرفيتهاي بالقوه بالفعل نشدهاند.
گركانينژاد ادامه داد: وضعيت زيرساختها در بخش فني و دسترسي به فضاي اينترنتي در چارچوبهاي تعريف شده هر كشور به صورتهاي مختلف ولي كنترل شده و مديريت شده است.
وي خاطرنشان كرد: اما پهناي باند وسيع با قيمتي مناسب در كشور ما كه خريدار و عرضهكننده كالا بتواند فعاليت سهل و موثري داشته باشد و مردم بتوانند به راحتي به اطلاعات دسترسي پيدا كنند در دسترس نيست! وي ادامه داد: در صورتي كه فضا مهياتر شود با دسترسي قابل اطمينان و ارزان، طيف وسيعي از فعاليتها روي اينترنت قابل ارايه خواهد بود. گركاني تصريح كرد: نماد اعتماد از 4سال قبل آغاز به كاركرد و در دستور كار جدي مركز تجارت الكترونيك قرار گرفت. اين نماد به عنوان شناسنامه سايتها محسوب ميشود و در صورتي كه شكايتي از سايت مورد نظر صورت گيرد، ميتوان آن را دنبال كرد در غير اين صورت سايتهاي بدون شناسنامه فاقد اعتبار لازم هستند. وي گفت: خريد از سايت معتبر و سايت غيرمعتبر همانند خريد كالا از دستفروش يا از يك مغازهدار با برند و مكان مشخص است. در اين راه قوانين بازدارندهيي نيز وجود دارد به طور مثال در صورتي كه سايتي نماد اعتماد نداشته باشد بانك مركزي به آن سايت درگاه پرداخت اينترنتي نخواهد داد و با هماهنگي پليس فتا و اماكن امكان برخورد انتظامي وجود خواهد داشت.
رييس مركز تجارت الكترونيك تصريح كرد: پايان سال92 تعداد سايتهاي دارنده نماد اعتماد 3هزار سايت بود كه هماكنون به 9هزار و 200 سايت رسيد اين درحالي است كه در سال 91 ما تنها هزار سايت با نماد اعتماد داشتيم. رييس مركز توسعه تجارت الكترونيك تصريح كرد: در بخش ارايه محتواي فضاي كسب وكار سايتهاي مختلفي ايدهپردازي كردهاند و مجوز نماد اعتماد گرفتهاند تا در فضاي مجازي به ارايه خدمات بپردازند. وي افزود: اين موضوع نشان ميدهد كه كشور پتانسيل آن را دارد تا با نظم و ترتيب و به صورت قانوني فعالان اقتصادي را براي حضور در فضاي مجازي ترغيب كند.
ارايه سياستهاي تشويقي
گركاني ادامه داد: خريداران بايد مطلع شوند كه نماد اعتماد ميتواند برايشان موثر و مهم باشد. ما در بسياري از نظرسنجيها و در برنامههاي مختلف صداوسيما و رسانههاي گوناگون به اين موضوع پرداختهايم اما آنچه موجب نگراني ميشود و مخاطب ميخواهد به عنوان خريدار اطمينان داشته باشد، برخورداري حمايت از مصرفكننده است كه ما نيز در رويدادها و رخدادهاي مختلف به اين مهم پرداختهايم. وي تصريح كرد: ما با هماهنگي با دستگاههاي نظارتي توانستيم اين دغدغه را از ميان ببريم. هرچند الزامي براي خريد اينترنتي وجود ندارد اما با فرهنگسازي براي ثبتنام در اين جشنوارهها ميتوان حق انتخاب به خريدار داد تا در صورتي كه فردي درخواست خريد در فضاي اينترنتي را دارد با توجه به نماد اعتماد بتواند كالاي مورد نظر خود را از سايتهاي معتبر تهيه كند. اين مقام مسوول در وزارت صنعت، معدن و تجارت ادامه داد: در اين راستا در پايان هر سال با برگزاري جشنواره و ارايه جوايز سياستهاي تشويقي مختلفي براي خريداران ارايه ميدهد. وي ادامه داد: برگزاري جشنوارههاي مختلف و ارايه تخفيفات ويژه از اهرمهاي تشويقي براي استفاده بيشتر از تجارت الكترونيك محسوب ميشود كه البته در سال گذشته استقبال خوبي از اين جشنواره صورت گرفت و به گونهيي حساسيت مخاطبان را برانگيخت تا با سركشي هرچند محدود به جشنواره از سايتهاي مورد نظرشان بازديد كنند. گركاني تصريح كرد: هدف ما جلبتوجه و رضايت مردم است تا با حضور در فضاي اينترنتي با عرضهكنندگان كالا و خدمات آشنا شوند.
وي گفت: بهرهمندي از خدمات اينترنتي ميتواند حضور در محدودههاي جغرافيايي مختلف براي پيدا كردن كالاهاي خاص را كاهش دهد همچنين هزينههاي فروش بازاريابي و مغازهداري را كم ميكند همچنين استفاده از اينگونه خدمات براي دو طرف عرضه و تقاضا مفيد است.
سوءاستفاده از تصوير نماد اعتماد
رييس مركز توسعه تجارت الكترونيك در ادامه با بيان اينكه احتمال سوءاستفاده از نماد اعتماد وجود دارد، افزود: اين موضوع همانند قوانين رانندگي است به گونهيي كه بايد اطلاعات پايهيي و آموزش لازم در اختيار راننده (خريدار از سايت اينترنتي) قرار گيرد تا گمراه نشود به عنوان مثال در عوارضيها برخي از كيوسكها عوارض را به صورت نقدي و برخي ديگر به صورت الكترونيكي دريافت ميكنند البته در كشورهاي ديگر اين موضوع جديتر است و جريمههاي سنگينتري براي افراد خاطي در نظر گرفته ميشود. اگر راننده بدون آموزش يا توجه كافي از مسير پرداخت الكترونيكي عبور كند درحالي كه تجهيزات مربوطه را روي خودرو ندارد با جريمه مواجه ميشود. لذا قبل از استفاده از امكانات بايد آموزش مرتبط با آن را ديد و با دانش لازم بهرهبرداري را آغاز كرد. وي تصريح كرد: نماد اعتماد نمادي زنده است (ENAMAD. ir) به صورت عكس و تصوير نيست و معمولا در بالا يا پايين صفحه در نظر گرفته شده و خريدار زماني كه با نشانگر روي لوگوي نماد حركت كند يك صفحه مجزا باز ميشود.
تقلب با استفاده از سايتهاي مشابه
وي ادامه داد: البته مباحث مربوط به فيشينگ كه در دسته سوءاستفاده از نماد اعتماد قرار ندارد اينگونه است كه با درست كردن سايتي مشابه از مخاطبان سوءاستفاده ميشود اين درحالي است كه آموزش و اطلاعرساني ميتواند تا حدود زيادي اين مشكل را حل كند. گركانينژاد تصريح كرد: تجارت الكترونيك و تجارت سنتي مكمل هم هستند و حتي در پيشرفتهترين كشورها كه وضعيت پهناي باند و زيرساخت بهتري نسبت به ايران دارند شاهد حذف تجارت سنتي نيستيم و به مردم قدرت انتخاب داده ميشود. اين مقام مسوول خاطرنشان كرد: با اتفاقي كه در حوزه بانكداري الكترونيك رخ داد كه از 10 يا 11 سال پيش آغاز شد، كارتهاي بانكي الكترونيكي به ميدان آمدند و اين سيستم به گونهيي فراگير شد كه هماكنون در اذهان مردم مانده و افرادي هم كه سنتي هستند و سن و سال بالاتري دارند هرچند به لحاظ اخلاقي استفاده از فناوريهاي نوين محافظهكار هستند اما با علاقه از كارتهاي بانكي خود استفاده ميكنند.
وي با بيان اينكه زماني كه تواناييها يا قابليتهاي يك ابراز الكترونيك شناسايي شود امكان بهرهبرداري از آن ايجاد ميشود، گفت: ابتدا زماني كه بانكداري الكترونيك در ايران شكل گرفت، تعداد كارتهاي بانكي از چند 10هزار كارت بانكي بيشتر نبود اما خوشبختانه با فراگير شدن استفاده از كارتهاي بانكي ما ديگر شاهد بحران كمبود اسكناس در شب عيد نيستيم و هماكنون حتي اگر به روستاها مراجعه شود آنها نيز به سادگي از كارت بانكي استفاده ميكنند و نفوذ فناوري توانسته منجر به اين اتفاقات شود. گركانينژاد افزود: به نفع مردم است كه از خدمات الكترونيك استفاده كنند تا در شرايط كمبود نقدينگي نگراني نداشته باشند. هر چند مردم حق انتخاب دارند كه از كارت بانكي استفاده كنند يا از اسكناس ! وي افزود: در صورتي كه بهرهبرداري درستي از ابزارهاي الكترونيك صورت گيرد و در جامعه اين موضوع جا بيفتد، حاكميت هم موظف است زيرساختهاي آن را فراهم كند.
جزئيات ميزان خريد آنلاين
وي ادامه داد: تجارت الكترونيك به دو بخش B2C و B2Bتقسيم ميشود. در بخش تجارت الكترونيكB2C در داخل كشور مردم آگاهانه از مزاياي آن استفاده ميكنند اما باز هم در اين بخش درصد قابل توجهي جاي رشد دارد و ظرفيتها بايد بالفعل شود. اين مقام مسوول در وزارت صنعت افزود: خريد اينترنتي به صورت آنلاين يا پرداخت وجه هنگام تحويل كالا درب منزل به وسيله دستگاههاي پوز سيار (كه هماكنون بسيار مرسوم شده) رقم قابل توجهي شده است.
وي افزود: براساس آمارها در بخش پرداخت آنلاين رقمي بالغ بر 52هزار ميليارد تومان درسال 93 خريد اينترنتي صورت گرفته كه البته اين ارقام (به جز خريد شارژ و پرداخت قبض بوده) و تنها در قالب خريد كالا و خدمات بوده است.
گركانينژاد گفت: رقم فوق يعني در بخش B2C قريب به 17ميليارد دلار در سال 2014 خريد اينترنتي در ايران انجام شده است از طرفي براساس آمار آنكتاد 1400ميليارد دلار خريد آنلاين در بخش B2C در سطح جهان تخمين زده ميشود كه با توجه به ارقام كشور 1.2درصد آن سهم ايران است كه به نسبت جمعيت كشور وضعيت نسبتا مطلوبي است.
وي با بيان اينكه با افزايش پهناي باند جذابيت استفاده از اينترنت بيشتر خواهد شد، افزود: اين موضوع مسووليت مسوولان را نيز بيشتر ميكند. تسهيل در پهناي باند مانند خون در رگهاي تجارت الكترونيك است كه هرچه اين خون سالمتر و قويتر باشد وضعيت اين تجارت مطلوبتر خواهد شد.