رئیس کل بیمه مرکزی در ارتباط با ورود شورای رقابت به بحث انحصار و قيمت گذاري در صنعت بیمه گفت: بازار بیمه بازرگانی بازاری است که در آن ۲۹ شرکت مجوز فعالیت دارند، البته دو شرکت در بخش اتکایی و دو شرکت نیز پی اند ای فعال هستند در صورتی که آنها از لیست ۲۹ شرکت خارج کنیم، هم اکنون ۲۵ شرکت در صنعت بیمه فعال هستند که با یکدیگر در بخش فروش بیمه نامه با یکدیگر رقابت می کنند
خبر اقتصادی - احسان شمشيري - محمد ابراهیم امین در نشستی خبری به مناسبت چهل و چهارمین سالگرد تاسیس بیمه مرکزی با تاکید بر اینکه، رقابت و انحصار در بازار بیمه وجود دارد، خاطر نشان کرد: هر چند به لحاظ تعداد در صنعت بیمه رقابت وجود دارد و ۲۵ شرکت برای جذب مشتری با خدمات پس از فروش، ارزیابی خسارت رقابت می کنند و این امور برای مصرف کنندگان از اهمیت زیادی برخوردار است اما در حوزه صدور انحصار نداریم هر چند در بازار بیمه انحصار وجود ندارد اما رقابتی هم نیست، زیرا بخشی از صنعت بیمه را پورتفوی درمان وشخص ثالث تشکیل می دهد که این دو رشته تابع نرخ گذاری هستند.
رئیس کل بیمه مرکزی با بیان اینکه، نرخ حق بیمه در صنعت بیمه برخلاف برخی از کالاها و خدمات امری تخصصی و شناخته شده است، گفت: بر اساس الگوی جهانی احتمال حادثه و ریسک وجود دارد و بر همین اساس شرکت های بیمه در نرخ فنی بیمه نامه حق رقابت ندارند و شرکت های تنها می توانند درمیزان فروش بیمه نامه، سود مورد انتظار سهامداران و هزینه های بیمه گری با یکدیگر رقابت کنند.
توانگری شرکتهای بیمه درخط قرمز نیست
امین در مورد نحوه تایید صلاحیت مدیران در صنعت بیمه کشور گفت: بیمه مرکزی در سه حوزه به طور مشخص برنامه ریزی کرده است که بر اساس آن، یکی از وظایف بیمه مرکزی که همان نظارت است، پیگیری می شود.
وی با تاکید بر اینکه، برای نظارت بر توانگری شرکتهای بیمه شورای عالی بیمه مصوبه ای را داشته است، اظهارداشت: بر همین اساس صورتهای مالی شرکتهای بیمه بررسی شده و نحوه ذخیره گیری در شرکتها کنترل می شود. البته هم اکنون توانگری برخی از شرکتهای بیمه کمتر از یک است اما وضعیت آنها در خط قرمز نیست و اقداماتی نیز برای بهبود توانگری این شرکتها صورت گرفته است و شرکتها باید در بخش افزایش سرمایه، کنترل ریسکها، محدودیتهایی که بیمه مرکزی در صدور بیمه نامه در نظر گرفته است که در صورتی که شرکتهای بیمه از رهنمودهای بیمه مرکزی پیروی نکنند، به افکار عمومی اطلاع رسانی می شود.
وی با بیان اینکه بیمه مرکزی نمی خواهد به بازار شوک وارد شود و یا شرکتی درمقابل اصلاح حسابها مقاومت کند، ادامه داد: در صورت مقاومت اسامی شرکتها به بورس و فرابورس اعلام می شود تا آنها به عنوان نهاد ناظر مالی با شرکت ها برخورد کنند.
رئیس کل بیمه مرکزی از تصویب آئین نامه ای در شورای عالی بیمه در هفته گذشته و ابلاغ آن در زمینه احراز مشاغل کلیدی در صنعت بیمه و نحوه رسیدگی در تعیین صلاحیتها خبر داد و گفت: در این آئین نامه مشاغل کلیدی و عملیاتی و مدارک تحصیلی و سوابق تجربی لازم در نظر گرفته شده است.
وی ادامه داد: احراز و انتخاب مدیران چه دولتی و چه غیر دولتی در مناطق آزاد و اصلی تحت نظارت و تایید بیمه مرکزی قرار گرفته و این در حالی است که بخش دولتی از تایید و احراز صلاحیت بیمه مرکزی معاف بود اما با این بخشنامه به صورت یکسان خواهد شد.
رئیس کل بیمه مرکزی در خصوص آئین نامه حمایت از حقوق بیمه گذاران نیز گفت: براساس این آئین نامه، شرکتهای بیمه موظف به پاسخ گویی هستند، ضمن اینکه مصوبه شفافیت و گزارشگری مالی در شورای عالی بیمه نیز تصویب شده است.
امین با بیان اینکه با اجرای آئین نامه های توانگری مالی، توانمندی مدیریتی، شفافیت و گزارشگری مالی به عموم و رسانه ها، پاسخ گویی در مقابل مشتریان افزایش یافته است، تصریح کرد: ۳۰ هزار شکایت دریافت شده و هم اکنون هیچ شکایتی بدون پاسخ نمانده است.
رئیس کل بیمه مرکزی از منتفی شدن خرید الحاقیه بیمه شخص ثالث با تصویب لایحه اصلاح این قانون در مجلس خبر داد و گفت : لایحه اصلاح بیمه شخص ثالث در کمیسیون اقتصادی طی سال گذشته و دو ماه ابتدایی امسال بررسی و نهایی شده است و نمایندگان عضو این کمیسیون به همه دغدغه های ما در این قانون پاسخ مثبت داده اند. بیش از ۹۰ درصد خواسته های صنعت بیمه در این لایحه لحاظ شده است.
رئیس کل بیمه مرکزی ایران با بیان اینکه براساس تصمیم کمیسیون اقتصادی که نهایی و به صحن علنی مجلس تقدیم خواهد شد، ریسک براساس ویژگی های راننده ارزیابی خواهد شد، گفت: براساس اصلاح دیگری که در این لایحه انجام شده، در صورت افزایش دیه که به صورت سالانه انجام خواهد شد، دیگر نیازی نیست مردم الحاقیه خریداری کنند.
وی ادامه داد: همچنین بر این اساس تا زمانی که مهلت قرارداد دارنده بیمه شخص ثالث به اتمام نرسیده است، بیمه براساس دیه لحاظ خواهد شد؛ به این ترتیب که هر گونه افزایش بیمه و مازاد مبلغ برعهده صندوق تامین خسارات بدنی خواهد بود. براین اساس سهم صندوق از ۵ درصد به ۷ تا ۸ درصد افزایش خواهد یافت.
امین گفت: سازوکار دیگری در لایحه بیمه شخص ثالث در مجلس در نظر گرفته شده است مبنی بر آنکه همه اطلاعات مربوط به حوادث رانندگی در سامانه ای متمرکز می شود و همه دست اندرکاران مربوطه از جمله بیمه مرکزی، پلیس، صندوق تامین خسارت بدنی، شرکت های بیمه، دادگاه ها و غیره به سامانه مرتبط خواهند بود و با تمرکز و تجمیع اطلاعات از تقلب و تخلف و پرداخت خسارات غیرواقعی جلوگیری می شود، همچنین امکان استفاده از داده های ارزیابی ریسک فراهم خواهد شد.
تخفیف ۷۰ درصدی شخص ثالث
رئیس کل بیمه مرکزی در ادامه از ابلاغ بخشنامه ای به صنعت بیمه در مورد محفوظ بودن تخفیف ۷۰ درصدی بیمه شخص ثالث برای فروشنده خبر داد و گفت: امتیازاتی که به یک فرد در بیمه شخص ثالث تعلق می گیرد، امتیاز تخفیف ناشی از عدم خسارت است که اگر در زمان اعتبار بیمه نامه، خودرو فروخته شود برای راننده محفوظ باقی خواهد ماند.
وی ادامه داد: تخفیف عدم خسارت حداکثر تا ۷۰ درصد است که اگر کسی از این امتیاز برخوردار باشد در زمان فروش اتومبیل این امتیاز برای آن محفوظ خواهد ماند و به خریدار منتقل نخواهد شد.
امین در مورد ذخیره گیری در صنعت بیمه کشور گفت: ذخیره پشتوانه مالی شرکتهای بیمه است و در سالهای متوالی اخذ و انباشته شده است و اگر بخواهیم به یکباره آن را حذف کنیم، بخش عمده ای از دارایی های بیمه آزاد می شود و در بخش حقوق صاحبان سهام می نشیند و ممکن است در مجامع به عنوان سود بین سهامداران تقسیم شود و با این کار میلیاردها تومان از منابع و سرمایه های صنعت بیمه از این صنعت خارج خواهد شد، بنابراین تا این موضوع تعیین تکلیف نشود همچنان اجرایی خواهد شد در حال حاضر ۵ درصد حق بیمه به عنوان ذخیره شرکت های بیمه لحاظ می شود.
انتقاد از رد دفاتر بیمه توسط سازمان مالیاتی
امین در خصوص رد دفاتر شرکت های بیمه توسط سازمان امور مالیاتی عنوان کرد: این موضوع هنوز انعکاسی در شرکتهای بیمه نداشته است، این درحالی است که اکثر بیمه ها در بازار سرمایه حضور دارند و دفاتر آنها باتوجه به اینکه سهامی عام هستند به تایید حسابرسان می رسد، ضمن آنکه دفاتر قانونی شرکتهای رسمی را که براساس اساسنامه مصوب شورای عالی بورس و بیمه تایید شده است، توسط سازمان مالیاتی رد و به علی الارأس تبدیل شود، غیرقابل قبول و غیررایج است. اینکه دفاتر یکی دو شرکت بیمه توسط سازمان مالیاتی رد شده است، شاید مربوط به مساله ای خاص باشد.
تاسیس ۳ شرکت بیمه با تایید وزیر اقتصاد
وی با اعلام اینکه سه شرکت بیمه مجوز تاسیس خود را از شورای عالی بیمه دریافت کرده اند و باید سرمایه تعهد شده را واریز کنند، گفت: در عین حال، این سرمایه باید براساس قانون پولشویی مورد ارزیابی قرار گیرد و پس از آن وزیر اقتصاد تاسیس آنها را تایید کند ولی هنوز این شرکتها مراحل مذکور را طی نکرده اند.
رئیس کل بیمه مرکزی در بخش دیگری از سخنان خود در پاسخ به این سئوال که چرا وعده وزیر اقتصاد مبنی بر حذف مالیات برارزش افزوده از صنعت بیمه عملیاتی نشده است؟ گفت: این یک بحث قانونی است و نیازمند تصویب مجلس است اما معافیت فعالیتهای بیمه در لایحه اصلاح قانون مالیات بر ارزش افزوده دیده شده و در مجلس در حال رسیدگی است. به نظر می رسد نمایندگان با این موضوع موافق باشند.
امین در مورد انتقال املاک و دارایی های بیمه توسعه به بیمه ایران نیز گفت: بیمه توسعه به دلیل عدم پاسخگویی به تعهدات و خودداری از پرداخت زیان خسارت دیدگان و ... با مشکلاتی مواجه شدکه برهمین اساس بیمه مرکزی فعالیت بیمه توسعه را محدود کرد و فرصتی به این شرکت برای اصلاحات مالی، مدیریتی و ... داد تا دوباره مجوز صدور برقرار شود.
وی ادامه داد: اما مدیران این شرکت به جای اصلاح این امور و پاسخگویی به مردم وقت را به تعلل گذراندند و بر این اساس شورای عالی بیمه به منظور تعیین تکلیف اوضاع ناچار شد مجوز فعالیت بیمه توسعه را در شخص ثالث و عمر لغو کند و حقوق و تعهدات این دو رشته بیمه ای از بیمه توسعه به بیمه ایران منتقل شد.
امین گفت: با توجه به اینکه برای اولین بار این اتفاق در صنعت بیمه رخ داده بود پیاده سازی این تصمیم دشواریهایی داشت و نیازمند حکم قضایی بود، بنابراین موضوع در ستاد مبارزه با مفاسد اقتصادی مطرح شد و باتوجه به حادبودن مساله و شکایتهایی که صورت گرفته بود، قاضی ویژه ای برای رسیدگی به پرونده تعیین شد و با پیگیری قوه قضائیه اسناد و املاک این شرکت شناسایی و در اختیار بیمه ایران قرار گرفت.
وی ادامه داد: اما هر یک از این دارایی ها و املاک دارای مشکلات حقوقی است که برهمین اساس بیمه ایران با همکاری قاضی پرونده موضوع انتقال اسناد را پیگیری می کند تا خسارات زیان دیدگان باقی مانده پرداخت شود.
امین با اعلام اینکه تاکنون به حدود ۱۵ هزار پرونده شکایت رسیدگی شده است که باید زیانهای آنها نیز پرداخت شود، گفت: برآورد می شود تا پایان سال ۹۵ به پرونده های خسارت تشکیل شده در سالهای ۹۰ و ۹۱ رسیدگی شود. براین اساس بیمه مرکزی بیش از ۸۰۰ میلیارد تومان به زیان دیدگان توسعه باید بپردازد و بیمه مرکزی مبلغی علی الحساب معادل ۲۰۰ میلیارد تومان به بیمه ایران پرداخت کرده که با آن مبلغ ۱۳ هزار و ۵۰۰ پرونده تعیین تکلیف شده است و ۱۵۰ نفر از مقصران حوادث از زندان آزاد شده اند.
رئیس کل بیمه مرکزی ادامه داد: براساس مصوبه شورای عالی بیمه، بیمه ایران در مقابل انتقال املاک بیمه توسعه به این شرکت، خسارت زیان دیدگان را خواهد پرداخت و در عین حال بناست که دولت تمامی زیان هایی که سهامداران این شرکت تحمیل کرده اند را تقبل نماید این درحالی است که سهامداران بیمه توسعه مدعی هستند املاک و دارایی هایشان بیش از تعهدات است.
وی همچنین در پاسخ به پرسشی در خصوص موسسات غیر مجاز و بیمه آتیه سازان حافظ گفت: شرکت بیمه غیر مجاز به معنای آن است که مجوز فعالیت ندارد اما بیمه آتیه سازان حافظ از وزارت تعاون، کار و امور اجتماعی مجوز فعالیت دارد و یکی از زیر مجموعه های سازمان بیمه سلامت است و تحت عنوان کارگزاری بیمه سلامت فعالیت می کند در صورتی که شرکت بیمه ای در قالب بیمه تجاری فعالیت کند باید از بیمه مرکزی مجوز فعالیت بگیرد و این سازمان در این حوزه فعالیت می کند.
نظارت بر عملکرد شرکتها در 4 حوزه
رئیس کل بیمه مرکزی درباره اقدامات انجام شده برای تقویت نظارت بر عملکرد شرکتهای بیمه، گفت: حیطه نظارت بیمه مرکزی شامل نظارت بر توانگری مالی شرکتها، توانمندی مدیریتی، شفافیت و گزارشگیری به عموم مردم و پاسخگویی به مشتریان است.
وی ادامه داد: ابزار ما برای نظارت بر توانگری مالی شرکتها مصوبات شورای عالی بیمه است که براساس مدل طراحی شده توسط شورا، صورتهای مالی شرکتها، نحوه ذخیرهگیری و میزان سرمایهگذاری شرکت را بررسی میکنیم.
امین با اشاره به بحث توانگری مالی اظهار داشت: تعدادی از شرکتهای بیمه توانگری مالی زیر یک دارند اما وضعیت آنها قرمز نیست و اگر شرکتی رهنمودهای بیمه مرکزی را اجرا نکند، با استفاده از روش اطلاعرسانی شفاف وضعیت مالی شرکت به اعلام خواهد شد تا مشتریان بیمه در جریان وضعیت مالی شرکت قرار گیرند.
وی تصریح کرد: اگر شرکت باز هم مقاومت کند ما به بورس گزارش خواهیم کرد و شرکت بورس هم به عنوان یک نهاد نظارتی میتواند با آن شرکت برخورد کند. همچنین بیمه مرکزی گزارش مجمع عمومی شرکت را تایید نخواهد کرد.
رئیس شورای عالی بیمه با اشاره به نظارت بر توانمندی مدیریتی شرکتهای بیمه، گفت: تاکنون بیمه مرکزی در انتخاب مدیران و اعضای هیات مدیره شرکتهای بیمه بیمه غیردولتی دخالت داشت؛ هفته گذشته آییننامهای در شورای عالی بیمه در زمینه احراز مشاغل کلیدی و نحوه رسیدگی و تایید صلاحیت مدیران شرکتها و نحوه احراز صلاحیت مشاغل عملیاتی به تصویب رسید.
وی اضافه کرد: براساس این آییننامه احراز صلاحیت مشاغل کلیدی در شرکتهای بیمه بر عهده بیمه مرکزی است و مشاغل عملیاتی طبق ضوابط و شرایط تعیین شده در آییننامه توسط خود شرکت تعیین خواهد شد.هدف ما از تدوین و اجرای این آییننامه عدم تعیین مدیران فاقد صلاحیت در شرکتهای دولتی و غیردولتی است. همچنین نظارت براساس این آییننامه یکپارچه میشود.
وی با اشاره بحث شفافیت و پاسخگویی اظهارداشت: در این باره آییننامه شرکتها را موظف به پاسخگویی کرده و مشخص شده شرکتهای بیمه چه اطلاعاتی را باید به مشتریان ارائه دهد.
رئیس کل بیمه مرکزی به عملکرد سامانه رسیدگی به شکایت مشتریان شرکتهای بیمه اشاره كردو گفت: تاکنون 30 هزار شکایت دریافت و رسیدگی شده است. با برنامهریزیهای انجام شده برای نظارت بر عملکرد شرکتهای بیمه میتوان به مردم اطمینان خاطر داد که اتفاقاتی که در گذشته رخ داده دیگر تکرار نشود.
امین در پاسخ به سوالی مبنی بر علت حذف و تعطیلی دفاتر نمایندگی شرکتهای بیمه توسط سازمان امور مالیاتی، گفت: راهاندازی دفاتر براساس اساسنامه شرکتها و تایید حسابرسان شرکت انجام میشود و تعطیلی آن موضوع غیرقابل قبولی است.
رئیس کل بیمه مرکزی با اشاره به ارسال اصلاحیه قانون مالیات بر ارزش افزوده به مجلس، گفت: معافیت شرکتهای بیمه از پرداخت مالیات بر ارزش افزوده در لایحه پیشنهادی قید شده است و خوشبختانه در مذاکراتی که با نمایندگان مجلس داشتیم، آنها نظر موافقی برای این معافیت مالیاتی داشتند.