هيچ‌كس با بورس كالا مخالف نيست
با حمايت تمام‌قد ستاد تنظيم بازار , خروج پتروشيمي‌ها از بورس كالا راي نياورد
سرانجام پس از حدود يك‌ماه جوسازي و انتشار شايعات مختلف درخصوص خروج معاملات محصولات پتروشيمي از بورس كالاي ايران، ستاد تنظيم بازار در آخرين نشست خود كه هفته گذشته برگزار شد با حمايت همه‌جانبه از بورس كالا به عنوان نهادي ملي، پيشنهاد خروج پتروشيمي‌ها از بورس را رد كرد.
خبر اقتصادی - داستان به حدود يك ماه پيش و چندين مصاحبه فعالان صنعت پتروشيمي درخصوص وجود مشكلات عديده در معاملات بورس كالاي ايران برمي‌گردد. جايي كه در اظهارنظرهايي غيرمنطقي، بورس كالا با برخي بورس‌هاي معتبر دنيا كه داراي سابقه بيش از يك قرن هستند مقايسه شد و براساس همين استدلال عنوان شد كه نبايد هيچ اجباري براي عرضه مجتمع‌هاي پتروشيمي در بورس كالا وجود داشته باشد. كارشناسان و نمايندگان مجلس نيز خيلي سريع به انتشار اين اخبار واكنش نشان دادند و از لزوم عرضه همه‌جانبه محصولات در بازار متمركز و شفاف بورس كالا براي جلوگيري از رانت و دلالي صحبت كردند. نخستين واكنش به خبر خروج محصولات پتروشيمي از بورس كالا را محمد بياتيان، عضو كميسيون صنايع و معادن مجلس شوراي اسلامي انجام داد. بياتيان گفت: كشور ما براي رسيدن به اقتصاد سالم به شفافيت معاملات بورس كالاي ايران نياز دارد. وي افزود: با توجه به اينكه معاملات محصولات پتروشيمي در بورس كالاي ايران شفافيت دارد، ورود اين محصولات به بورس كالا كاملا منطقي و درست بوده است و بايد همين روند ادامه يابد. عضو كميسيون صنايع و معادن مجلس تاكيد كرد، آرامش بر معاملات محصولات پتروشيمي در بورس كالاي ايران حاكم است، به اين ترتيب اخذ تصميمات غيركارشناسي و شتاب‌زده، بازار اين كالاها را با آشفتگي روبه‌رو مي‌كند. همچنين فرهاد طالب‌زاده كارشناس بازار پتروشيمي درخصوص استدلال چند نفر از فعالان بخش پتروشيمي درخصوص اجباري بودن عرضه‌ها در بورس كالا به «تعادل» مي‌گويد: قياس بورس كالاي ايران با بورس‌هاي معتبر كالايي دنيا با توجه به ساختار دولتي و غيرشفاف اقتصاد ما كاملا غيرمنطقي است. وي با طرح چند پرسش به منتقدان بورس كالا گفت: آيا در تمام كشورهاي دنيا، دولت تا اين حد در قيمت‌گذاري‌ها دخالت مي‌كند؟ آيا در تمام كشورهاي دنيا ساختار صنعت پتروشيمي به ويژه در بازار برخي محصولات، تا سطح آنچه در ايران است، غيررقابتي است؟ آيا در تمام كشورهاي دنيا ارز مبادله‌يي و آزاد وجود دارد و پتروشيمي‌ها خوراك خود را با ارز مبادله‌يي دريافت مي‌كنند و محصول را به نرخ ارز آزاد مي‌فروشند؟ آيا در تمام كشورهاي دنيا فرار از شفاف شدن ميزان واقعي توليد، درآمد و صادرات و نيز شناسايي رقم واقعي ماليات رايج است؟ يا اينكه در ساختارهاي رانتي سعي مي‌شود با بهانه‌گيري از نهادهاي شفافيت‌زا مثل بورس فرار كرد؟ وي تاكيد كرد: با همه اين موارد و با توجه به شناخت مناسب كارشناسان و مسوولان دولت از مزاياي وجود بورس كالا براي اقتصاد ملي، تصميم ستاد تنظيم بازار قابل پيش‌بيني بود.
هيچ‌كس با بورس كالا مخالف نيست
در اين بين اظهار نظر دبير انجمن صنفي كارفرمايان صنعت پتروشيمي درخصوص نشست هفته گذشته ستاد تنظيم بازار جالب به نظر مي‌رسد؛ به طوري كه احمد مهدوي در اين باره مي‌گويد: بحث خروج محصولات پتروشيمي از بورس كالا در اين نشست بي‌نتيجه ماند. احمد مهدوي درباره روند معاملات محصولات پتروشيمي در بورس كالا گفت: امروز در معاملات عمده محصولات پتروشيمي مشكلي وجود ندارد به طوري كه حجم عرضه پتروشيمي‌ها به مراتب بيشتر از حجم تقاضا در بورس كالاست. اما در برخي محصولات به دليل مشكلاتي در تامين خوراك يا اورهال پتروشيمي‌ها، شاهد كاهش عرضه هستيم كه واسطه‌ها روي اين محصولات مانور مي‌دهند.
مهدوي با بيان اينكه هيچ‌كس با مكانيسم بورس كالا مخالف نيست، گفت: بايد با حمايت‌هايي كه از سوي مسوولان انجام مي‌شود شرايطي فراهم كرد تا بورس كالا براساس رسالت اصلي‌اش و بدون هيچگونه دخالتي از سوي برخي نهادها فعاليت كند.
وي تصريح كرد: در بورس كالا قيمت‌ها براساس عرضه و تقاضاي آزادانه خريداران و فروشندگان كشف مي‌شود، پس محدود كردن و اعمال برخي محدوديت‌ها كه به بورس تحميل مي‌شود، كارايي اين بازار شفاف را كاهش مي‌دهد. مهدوي به ايجاد قراردادهاي بلندمدت در بورس كالا اشاره كرد و گفت: با ايجاد يكسري قراردادهاي بلندمدت، خريد صنايع پايين‌دستي از بورس كالا تسهيل مي‌شود كه در اين صورت واحدهاي توليدي مي‌توانند براي توليد و صادرات‌شان برنامه‌ريزي منظم‌تري داشته باشند.
رقابت حرف اول را مي‌زند
بنابر اين گزارش، پايان شايعات خروج پتروشيمي‌ها در شرايطي است كه فعالان اين صنعت اميد زيادي به رونق معاملات و صادرات اين محصولات پس از حصول توافق جامع هسته‌يي دارند. نسين نيازي، مديرعامل شركت بانيار معتقد است: بازار محصولات پتروشيمي در حال حاضر نيازمند يكسان‌سازي نرخ ارز براي واردات و فروش محصولات داخلي است؛ چراكه در حال حاضر محصولات در بازار داخل با ارز آزاد به فروش مي‌رود اما به واردات كالاهاي پتروشيمي ارز مبادله‌يي تعلق مي‌گيرد كه در اين شرايط واردات افزايش يافته و توليدكننده داخلي قادر به رقابت با واردكنندگان نيست. وي خاطرنشان كرد: بدون شك پس از حصول توافق جامع هسته‌يي و برداشته شدن تحريم‌ها، رقابت در صنعت پتروشيمي حرف اول را خواهد زد به طوري كه قدرت انتخاب خريداران براي استفاده از محصول داخلي و خارجي بالا مي‌رود.
مديرعامل شركت بانيار در پايان گفت: نگاه اكثر فعالان و مسوولان در حوزه پتروشيمي بايد به صنايع پايين‌دست تغيير كند، چراكه همواره منافع صنايع بالادست در نظر گرفته مي‌شود و به صنايع پايين‌دست توجه كمتري مي‌شود.
