محسن رناني:
مسوولان به بحران آب توجه کنند، با آتش آب بازی نکنیم
بايد بپذيريم بحران آب در كشور ما از بحث هسته‌يي و جنگ يمن خيلي مهم‌تر است مسوولان كشور بايد بدانند كه اگر ضربه‌خوري هم وجود دارد آن «آب» است. بايد متوجه اين امر بشويم كه در بحران هستيم و به صورت جدي و دو طرفه در مورد آن گفت‌وگو كنيم.
خبراقتصادی - نسيم بنايي- خانه انديشمندان علوم انساني در عصر باراني نيمه بهار ميزبان محسن رناني استاد اقتصاد دانشگاه اصفهان بود تا در سلسله نشست‌هاي «آب، فرهنگ، جامعه» در مورد آب گفت‌وگو كند. رناني صحبت‌هاي خود را با انتقاد از عنوان اين سلسله نشست‌ها اين‌گونه آغاز كرد: «من در ميان دانش‌آموختگان اقتصاد جزو نهادگرايان محسوب مي‌شوم، يعني معتقدم اقتصاد را فقط با پول نمي‌شود مديريت كرد؛ اما در اين مورد خاص يعني بحران آب با عنوان كلي كه براي اين سلسله نشست‌ها انتخاب شده يعني «آب، فرهنگ، جامعه» مشكل دارم.» وي تشريح كرد: «اين عنوان نوعي نعل وارونه است چراكه مردم، جامعه و فرهنگ را متهم مي‌كند؛ مردمي كه خودشان قرباني سياست‌هاي غلط بوده‌اند و اكنون در ايجاد اين بحران سهم اندكي دارند را در معرض اتهام قرار داده‌ايم.» رناني افزود: «ما از مردم مي‌خواهيم فرهنگ و الگوي مصرف خود را اصلاح كنند درحالي كه اگر هم الگوي مصرف در جايي اشتباه است حكمرانان آن را خراب كرده‌اند.»
اين اقتصاددان كشور ادامه داد: «مردم ما 3هزار سال بلد بودند با كم‌آبي كنار بيايند و نوعي تعادل پايدار برقرار كنند. درحال حاضر متوسط بارش‌ها كاهش محسوسي پيدا نكرده يعني آسمان به ما جفا نكرده، امروز كساني در فرهنگ آب مدعي ناكارآمدي فرهنگ مردم شده‌اند كه خودشان مسوول اين بحران هستند.» رناني با تاكيد براهميت بحث فرهنگ، اظهار داشت: «در وضعيت فعلي ما بيماري داريم كه خونريزي شديدي دارد و به‌زودي به كما مي‌رود؛ ما نمي‌توانيم او را سرزنش كنيم بلكه بايد راهي پيدا كنيم.» وي افزود: «اكنون در شرايطي هستيم كه جنگ آب نهايتا تا 5سال آينده آغاز مي‌شود و در چنين موقعيتي سخن از اصلاح فرهنگ درست نيست. ايران نبايد با آتش آب بازي كند و اين يك مساله بسيار جدي براي آينده است. سياست‌هاي غلط، ما را به اينجا رسانده و اين متهم اصلي است كه اكنون بايد اصلاح شود.»
اين اقتصاددان توضيح داد: «در سطوحي كه ويليامسون طراحي و مولفه‌ها و سطوح تغييرات اجتماعي را معرفي كرده است ابتدا سطح بنيادي مطرح مي‌شود كه سنت‌ها و هنجارها در آن قرار دارند و تحول در اين سطح حداقل نياز به گذران چند نسل دارد.» وي ادامه داد: «اما در سطوح بعدي كه حكمراني و تخصيص منابع است يعني شيوه‌هاي اقدام و نحوه بازي قانوني كه از پيش نوشته شده، خيلي سريع‌تر قابل اصلاح است. ما نمي‌توانيم به سطح ابتدايي و زيرين برويم چراكه با اين دو سطح تخريب كرده‌ايم و بايد اصلاح را با اين دو سطح آغاز كنيم.»
رناني هشدار داد كه بايد بپذيريم بحران آب در كشور ما از بحث هسته‌يي و جنگ يمن خيلي مهم‌تر است و گفت: «مسوولان كشور بايد بدانند كه اگر ضربه‌خوري هم وجود دارد آن «آب» است. بايد متوجه اين امر بشويم كه در بحران هستيم و به صورت جدي و دو طرفه در مورد آن گفت‌وگو كنيم.
سياست‌گذاران بايد اشتباهات خود را بپذيرند و مسووليت آن را به گردن بگيرند و در راستاي اصلاح آن كوشش كنند.» اين استاد دانشگاه صحبت‌هاي خود را اين‌گونه پايان داد: «ما اسير نوعي پوپوليسم افراطي شده‌ايم؛ همانطور كه نفت را خرج كرديم تا مردم را خوشحال كنيم، حالا هم داريم آب را خرج مي‌كنيم تا مردم براي ما دست بزنند.» وي افزود: «نبايد با سرنوشت نسل‌ها بازي كنيم. اكنون داستان، داستان پيدا كردن مقصر و محاكمه كردن نيست بلكه داستان «هشدار» است. هر چند كه فرهنگ و آموزش سنگ بناي توسعه هستند اما اكنون مساله ما توسعه نيست بلكه مساله ما جلوگيري از بحران است.»
