قلب بندرگاهي ايران به هندي‌ها مي‌‌رسد؟
وزير كشتيراني هند طي روزهاي آينده به تهران سفر مي‌كند تا توافق 2 كشور در زمينه توسعه بندر چابهار، قلب استراتژيك بندرگاهي ايران را رسمي كند اما آيا اين سفر واقعا شكوفايي تنها بندر اقيانوسي ايران را رقم مي‌زند؟ آيا هند به وعده‌هاي خود عمل مي‌كند؟ نيتين گادكاري وزير كشتيراني هند قرار است، در چند روز آينده به ايران سفر كند تا با امضاي يك يادداشت تفاهم دوجانبه، توافق 2 كشور بر سر توسعه بندر چابهار را رسمي كند.
خبر اقتصادی - ايران و هند در سال2003 مذاكراتي در زمينه توسعه اين بندر آغاز كردند. بندري كه تنها بندر اقيانوسي ايران است و در كرانه درياي عمان و اقيانوس هند واقع شده است و لنگرگاه آن قابليت پهلوگيري كشتي‌هاي اقيانوس‌پيما دارد. تهران درنظر دارد تا اين بندر را به منطقه آزاد تجاري و صنعتي تبديل كند اما پيشرفت كند هند در احداث اين بندر 12سال به طول انجاميده و فعاليت روي آن هنوز آغاز نشده است، اين امر دليل اصلي نارضايتي مقامات ايراني است كه پس از رد پيشنهاد چين، اين پروژه را به دهلي‌نو سپردند.
هند تا سال2012 تحت فشار امريكا عمليات ساخت اين بندر را متوقف كرد اما زماني كه چين مديريت توسعه بندر گوادر را در اين سال به عهده گرفت، دهلي‌نو باوجود مخالفت‌هاي امريكا، عمليات ساخت بندر چابهار را از سرگرفت. از آن زمان، چين احداث بندر گوادر در پاكستان در 70كيلومتري شرق بندر چابهار را به پايان برده است. با شنيده شدن زمزمه‌هاي حضور شركت‌هاي چيني براي توسعه اين بندر، دهلي‌نو احساس خطر كرد كه پكن گوي سبقت را از اين كشور را بربايد و تلاش‌هاي خود براي رسمي كردن اين توافق را آغاز كرد. اقدام پكن براي انعقاد قرارداد با ايران براي توسعه بندرچابهار، سبب شد تا نيتين گادكاري وزير كشتيراني هند در 16 آبان93، از تعيين يك چارچوب زماني 18ماهه براي ساخت پايانه كانتينري و پايانه چندگانه محموله در دو لنگرگاه در بندر چابهار خبر دهد.
بندر چابهار به‌دليل موقعيت راهبردي كه نزديك‌ترين راه دسترسي كشورهاي محصور در خشكي آسياي ميانه (افغانستان، تركمنستان، ازبكستان، تاجيكستان، قرقيزستان و قزاقستان) به آب‌هاي آزاد است از اهميت فراواني برخوردار است. ازجمله برنامه‌هاي توسعه‌يي براي اين بندر، احداث اسكله و افزايش گنجايش بارگيري كشتي‌هاي اقيانوس‌پيما و ساخت راه‌آهن به سوي آسياي ميانه و احداث فرودگاه بين‌المللي است. اين بندر يكي از مهم‌ترين چهارراه‌هاي «كريدور ترانزيتي بزرگ بين‌المللي شمال جنوب» است. همچنين اين بندر مسير دستيابي هند به افغانستان و آسياي مركزي از طريق يك مسير كوتاهتر را فراهم مي‌سازد. درصورت توسعه بندر چابهار، اين بندر نخستين بندر در آب‌هاي عميق با استانداردهاي مدرن كشتيراني براي ايران خواهد بود كه جايگاه ژئواستراتژيك ايران را اساسا متحول خواهد كرد و با شكستن فشار اقتصادي بين‌المللي بر تهران، ايران را به يكي از حلقه‌هاي اصلي ترانزيت در به صرفه‌ترين كريدور ترانزيتي براي مبادلات تجاري در اروپا و اقيانوس هند تبديل خواهد كرد.
از طرفي، بندر چابهار براي هند به‌عنوان خروجي اقيانوس هند در كريدور ترانزيتي بزرگ بين‌المللي شمال جنوب است و دسترسي دهلي‌نو به آسياي مركزي، روسيه و در نهايت بازارهاي اروپايي را فراهم خواهد كرد و اين كشور را قادر خواهد ساخت تا با چين به رقابت بپردازد. اين مسير در مقايسه با مسير كنوني ترانزيت كالا از هند به اروپا از طريق درياي سرخ، كانال سوئز و درياي مديترانه، 40درصد كوتاهتر است و هزينه مبادلات تجاري هند را تا 30درصد كاهش خواهد داد. توسعه بندر چابهار به اذعان روزنامه صهيونيستي جروزالم‌پست براي ايران به معناي دستيابي به جايگاه مطمئن در اقتصاد جهاني و كاهش آسيب‌پذيري اين كشور در برابر فشار بين‌المللي خواهد بود.
