طبق قانون، اداره 25درصد اقتصاد كشور بايد از طريق ظرفيت تعاونيها صورت بگيرد
ارايه تسهيلات به تعاونيها براي ساخت مسكن اجتماعي, مجلسي‌ها از راهكار وزارت راه و شهرسازي استقبال كردند
وزارت راه و شهرسازي درصدد است با استفاده از پتانسيل اقتصاد كشور در ساير بازارها و بخش‌ها بتواند اهداف دولت يازدهم را براي خروج اقتصاد كشور از ركود محقق كند. البته عمده برنامه‌هاي وزارتخانه مربوطه معطوف به بخش مسكن است كه از اين طريق راه خروج از ركود را براي بخش‌ها هموار كند.
خبر اقتصادی - با اين حال دولت براي اجراي اين ماموريت با چالش بزرگي مواجه است چراكه ركود سال‌هاي اخير بازار مسكن منجر به آن شد كه سرمايه‌گذاران خصوصي ديگر تمايلي به حضور در اين بازار نداشته باشند و استقبال از ورود در اين بازار روزبه‌روز كمرنگ‌تر شود. گرچه افزايش سهم بخش مسكن از تسهيلات بانكي مي‌تواند عامل موثري براي جذب سرمايه‌هاي خصوصي باشد اما چالش وزارت راه و شهرسازي تنها جذب سرمايه‌گذار نيست بلكه بخشي از بازار مسكن معطوف به تامين سرپناه براي اقشار كم درآمد جامعه است كه سرمايه‌گذاران بخش خصوصي هيچ انگيزه‌يي براي ورود به اين بخش بازار ندارند. زيرا اين بخش از بازار سودده نيست و معمولا متقاضيان آن كم‌درآمد هستند. گرچه دولت قبل سعي كرد با رونمايي از مسكن مهر آرزوي خانه‌دار كردن اقشار كم درآمد جامعه را محقق كند. با اين حال از اين پروژه به عنوان يك تجربه ناكام از مداخله دولت در بخش مسكن ياد مي‌شود زيرا پروژه نيمه‌تمام و بلاتكليف به دولت يازدهم واگذار شد. اين طرح همچنان تمام نشده است و همه اقشار كم درآمد را پوشش نداد. سوءمديريت دولتي باعث شد، تعاوني‌هاي پيمانكار نسبت به تكميل و تحويل واحدها بي‌تعهد باشند. به هر حال وزارت راه و شهرسازي نمي‌توانست نسبت به تامين مسكن براي دو دهك اول درآمدي بي‌تفاوت باشد. همين امر باعث شد در اقدامي مشترك با وزارت تعاون،كار و اموراجتماعي از طرح حمايتي به نام مسكن اجتماعي رونمايي كند. البته براي دولت همچنان چالش تكرار تجربه ناموفق مسكن مهر با حضور تعاوني‌هاي پيمانكار وجود داشت. اقدام مشترك وزارت راه و شهرسازي با وزارت تعاون حاكي از آن است كه شركت‌هاي تعاوني دوباره بازوي اجرايي دولت براي ساخت مسكن اجتماعي است. به گفته وزير راه و شهرسازي در بحث مسكن حمايتي بخشي به تعاونيها اختصاص خواهد يافت و صندوق‌هاي مسكن در قالب تعاونيها نيز پيگيري مي‌شود. البته تاكيد عباس آخوندي مبني بر اين است كه طرح مسكن اجتماعي از طرح مسكن مهر كاملا متفاوت است. در واقع اعضاي كابينه دولت يازدهم مي‌خواهند از ظرفيت تعاونيها براي راه‌اندازي صندوق‌هاي مسكن استفاده كنند تا همانند مسكن مهر دولت و پيمانكاران با كمبود اعتبار براي اجراي امور زيربنايي مواجه نشوند. تلاش وزارت راه و شهرسازي براي استفاده از ظرفيت تعاوني در صنعت ساخت مسكن حمايتي درحالي است كه نمايندگان مجلس نيز استفاده از توان تعاونيها را در حل معضل مسكن موثر دانستند. به گفته عضو كميسيون عمران مجلس، وزارت راه و شهرسازي بايد از تعاونيها به عنوان واحدهاي تشكل‌يافته‌يي كه مي‌توانند به مشاركت‌هاي مردمي جهت دهند در راستاي رفع مشكل مسكن استفاده كرد. به اين منظور بايد تسهيلات كافي در اختيار تعاونيها قرار بگيرد. البته به گفته مديركل دفتر تعاوني توزيعي وزارت تعاون، كار و امور اجتماعي، همكاري شركت‌هاي تعاوني با وزارت راه و شهرسازي مشروط به تنظيم آيين‌نامه اجرايي طرح مسكن اجتماعي است.
ضرورت تغيير رويكرد وزارت راه
مهرداد بائوج‌لاهوتي با مثبت ارزيابي كردن اظهارات اخير وزيركار مبني بر رونمايي از طرح جايگزين مسكن مهر با واگذاري بخشي از كار به تعاونيها گفت: استفاده از توان تعاونيها در رفع معضل مسكن درجامعه علاوه بر تحقق اقتصاد مقاومتي به كاهش آمار بيكاري دركشور نيز منجر خواهد شد. طبق قانون اداره 25درصد اقتصاد كشور بايد از طريق ظرفيت تعاونيها صورت بگيرد.
نماينده لنگرود در مجلس درگفت‌وگو با خانه ملت با تاكيد بر اينكه دولت‌هاي گذشته در راستاي مسكن و رفع مشكل آن تاكنون اقدام موثري انجام نداده‌اند، تصريح كرد: بهترين راه براي رفع مشكلات بازار مسكن همچنين خانه‌دار كردن اقشار مستضعف جامعه، استفاده از توان تعاوني‌هاست كه اين موضوع موردتوجه دولت يازدهم واقع شده است.
بائوج‌لاهوتي با بيان اينكه رفع موانع موجود بر سر كار تعاونيها با در نظر داشتن اقتصاد مقاومتي همچنين اصل 44 قانون اساسي بايد مدنظر مسوولان قرار بگيرد، گفت: با توجه به اين مهم كه هدف از فعال كردن نقش تعاونيها در ايجاد مسكن رفع معضل اقشار متوسط و ضعيف جامعه است بايد تسهيلات كافي براي رونق فعاليت‌هاي تعاوني لحاظ شود. وي با تاكيد بر اينكه دولت بايد از پروژه‌هاي شكست خورده قبلي در حوزه مسكن درس بگيرد، افزود: هر طرحي كه قرار است جايگزين مسكن مهر شود بايد نواقص آن را پوشش دهد. بائوج‌لاهوتي ادامه داد: دولت نبايد براي تمامي مشكلات مسكن نسخه‌يي يكسان پيچيده و راهكاري يكسان براي آن دنبال كند. عضو كميسيون عمران مجلس با بيان اينكه طرح جديد مسكن بايد براي مقابله با بيكاري و اشتغالزايي دنبال شود، گفت: درصورتي كه طرح مسكن به درستي دنبال شود، مي‌تواند 15درصد از مشكل مسكن را برطرف كند.
لزوم مشاركت نهادهاي اجتماعي
مديركل دفتر تعاوني توزيعي وزرات تعاون،كار و امور اجتماعي درباره مشاركت تعاونيها در طرح مسكن اجتماعي گفت: هدف تمام طرح‌هايي كه در حوزه مسكن با مشاركت تعاونيها مطرح مي‌شود، اين است كساني كه نمي‌توانند از طريق بازار آزاد وارد اين حوزه شوند با مشاركت در تعاونيها خانه‌دار شوند. احمد بيگدلي‌شاملو در توضيح وظايف شركت‌هاي تعاوني به «تعادل» افزود: يكي از وظايفي كه تعاونيها در پروژه مسكن اجتماعي دارند، اين است گروه‌هايي كه مشمول طرح مي‌شوند را شناسايي و براي تشكيل تعاوني معرفي كنند. او درباره تعاملاتي كه وزارت مسكن و شهرسازي با اين نهاد دولتي داشته است، توضيح داد: هنوز آيين‌نامه‌هاي اجرايي طرح مسكن اجتماعي تنظيم نشده است اما با وزارت مسكن و شهرسازي جلساتي داشتيم و در اين باره نيز تفاهمنامه همكاري داشته‌ايم تقريبا نقشه كار مشخص است اما شروع كار مستلزم ساز وكار خاصي است. مديركل دفتر تعاوني توزيعي وزرات تعاون، كار و امور اجتماعي با اشاره به وظايف ساير دستگاه‌ها در تحقق طرح مسكن اجتماعي افزود: براي اجراي طرح مسكن اجتماعي دولت بايد ابتدا زمين مناسب را در اختيار تعاونيها قرار دهد و از طرفي زمينه همكاري سازمان‌ها و نهادهاي حمايتي مانند تامين اجتماعي و بهزيستي آماده شود تا با در اختيار گذاشتن آورده‌هاي مردمي بتوان اين حوزه را فعال كرد.
براساس اين گزارش در ماده (1) قانون تاسيس شركت‌هاي تعاوني توسعه و عمران شهرستاني هدايـت منابع مردمـي به بخش‌هاي توليدي، بسترسازي براي ورود بخش‌هاي تعاوني و خصوصي به فعاليت‌هاي اقتصادي و انجام طرح‌هايي كه به دليل افزونه‌زا (رانت‌زا) بودن آن، امكان واگذاري به بخش خصوصي وجود ندارد ازجمله وظايفي است كه در قانون تاسيس شركت‌هاي تعاوني توسعه و عمران شهرستاني پيش‌بيني شده است.
