مركز آمار ايران گزارش داد: سيماي نابرابري در استان‌هاي ايران

مركز آمار ايران با انتشار گزارش «سيماي استان‌هاي كشور از نگاه حساب‌هاي منطقه‌يي در سال 1390 با تاكيد بر بخش‌هاي 15 گانه» كه توسط جواد حسين‌زاده مديركل دفتر حساب‌هاي اقتصادي مركز آمار و عزيزالله فرهادي رييس گروه حساب‌هاي منطقه‌يي اين مركز تهيه شده است، سيماي نابرابري در 15 مقوله مختلف را در بين 31 استان ايران تصوير كرده است كه در ادامه آن را مي‌خوانيد:

 بخش كشاورزي

بيشترين سهم از ارزش افزوده بخش كشاورزي، جنگلداري و شكار با 6/9درصد به استان مازندران تعلق دارد. استان‌هاي فارس (9/8درصد)، كرمان (3/7درصد)، خراسان رضوي (9/6درصد)، خوزستان (6/6درصد) آذربايجان شرقي و غربي (7/4درصد) و اصفهان (1/4درصد) پس از مازندران بيشترين ارزش افزوده اين بخش را ايجاد كرده‌اند.

نيمي از ارزش افزوده بخش كشاورزي توسط 8 استان نامبرده ايجاد شده است. كمترين سهم از ارزش افزوده بخش كشاورزي به استان‌هاي قم، كهگيلويه و بويراحمد و ايلام تعلق دارد كه هر يك كمتر از يك درصد از ارزش افزوده بخش كشاورزي را به بار آورده‌اند.

نكته جالب توجه آن است كه 10 استاني كه جايگاه آنها در انتهاي رتبه‌بندي است، 2/13درصد ارزش افزوده بخش كشاورزي، جنگلداري و شكار را به خود اختصاص داده است.

 بخش معدن

95درصد ارزش افزوده اين بخش به نفت خام و گاز طبيعي برمي‌گردد و 5درصد آن به ساير معادن تعلق دارد. فعاليت‌هاي استخراج نفت خام و گاز طبيعي در 11 استان كشور درحال انجام است. در ميان اين استان‌ها، خوزستان بزرگ‌ترين بهره‌بردار اين فعاليت است كه 02/48درصد از ارزش افزوده اين بخش را به خود اختصاص داده است. كهگيلويه و بويراحمد (27/11درصد)، بوشهر (13/4درصد) و ايلام (88/3درصد) استان‌هاي برتر از نظر سهم ارزش افزوده بخش استخراج نفت خام و گاز طبيعي بوده‌اند.  با توجه به اينكه بخشي از استخراج نفت خام و گاز طبيعي را به دليل گستردگي حوزه فعاليت نمي‌توان به يك استان خاص مرتبط دانست لذا اين بخش از فعاليت در قالب «فرامنطقه‌يي» ارايه شده است كه 27درصد از كل ارزش افزوده بخش استخراج نفت خام و گاز طبيعي را به خود اختصاص داده است.

تعداد 25 استان كه كمتر از يك‌درصد از ارزش افزوده بخش معدن را به خود اختصاص داده‌اند جمعا 63/2درصد از كل ارزش افزوده را دارا هستند.

 بخش صنعت

استان تهران با 53/18درصد، بيشترين سهم از ارزش افزوده بخش صنعت كشور را در سال 1390 داشته است. استان اصفهان با 84/15درصد، خوزستان با 3/12درصد و بوشهر با 69/5درصد پس از استان تهران جاي گرفته‌اند. اين چهار استان كمي بيش از نيمي از ارزش افزوده بخش صنعت كشور را توليد كرده‌اند. استان‌هاي كهگيلويه و بويراحمد و ايلام كمترين سهم از ارزش افزوده بخش صنعت را داشته‌اند. 10 استان كشور كه در رتبه‌بندي استان‌ها از نظر سهم ارزش افزوده پايين‌ترين رده‌ها را داشته‌اند جمعا 87/3درصد ارزش افزوده بخش صنعت كشور را پديد آورده‌اند.

 بخش آب، برق و گاز طبيعي

استان بوشهر با 1/16درصد، بيشترين سهم از ارزش افزوده بخش آب، برق و گاز طبيعي كشور را در سال 1390 داشته است. استان تهران با 21/14درصد، اصفهان با 32/11درصد و خوزستان با 71/10درصد پس از استان بوشهر جاي گرفته‌اند. اين چهار استان تقريبا كمي بيش از نيمي از ارزش افزوده بخش آب، برق و گاز طبيعي كشور را توليد كرده‌اند. خراسان جنوبي، كهگيلويه و بويراحمد و البرز كمترين سهم از ارزش افزوده اين بخش را داشته‌اند و 10 استان كشور كه در رتبه‌بندي استان‌ها از نظر سهم ارزش افزوده پايين‌ترين رده‌ها را داشته‌اند، جمعا 69/4درصد از ارزش افزوده بخش آب، برق و گاز طبيعي كشور را پديد آورده‌اند.

 بخش ساختمان

استان تهران با 21/27درصد، بيشترين سهم از ارزش افزوده بخش ساختمان كشور را در سال 1390 داشته است. استان خراسان رضوي با 84/7درصد، اصفهان با 66/6درصد، فارس با 59/4درصد و خوزستان با 51/4درصد بعد از استان تهران جاي گرفته‌اند. اين پنج استان تقريبا نيمي از ارزش افزوده بخش ساختمان كشور را توليد كرده‌اند. استان‌هاي چهارمحال و بختياري، كهگيلويه و بويراحمد و خراسان جنوبي كمترين سهم از ارزش افزوده بخش ساختمان را داشته‌اند. 10 استان كشور كه در رتبه‌بندي استان‌ها از نظر سهم ارزش افزوده پايين‌ترين رده‌ها را داشته‌اند، جمعا 97/11درصد ارزش افزوده بخش ساختمان كشور را پديد آورده‌اند.

 بخش حمل‌ونقل

در بخش حمل‌ونقل بيشترين سهم از ارزش افزوده با 34/45درصد به استان تهران تعلق داشته است. استان‌هاي خوزستان (9/5درصد) اصفهان (55/5درصد) و خراسان رضوي (81/4درصد) پس از تهران بيشترين سهم‌هاي ارزش افزوده اين بخش را داشته‌اند. اين چهار استان بيش از 60درصد از ارزش افزوده بخش حمل‌ونقل كشور را به خود اختصاص داده‌اند. استان‌هاي خراسان شمالي و خراسان جنوبي و كهگيلويه و بويراحمد كمترين سهم از ارزش افزوده بخش حمل‌ونقل كشور را داشته‌اند كه مجموع سهم آنها كمتر از يك‌درصد بوده است. 10 استان كشور كه در رتبه‌بندي استان‌ها از نظر سهم ارزش افزوده پايين‌ترين رده‌ها را داشته‌اند جمعا 53/5درصد از ارزش افزوده بخش حمل‌ونقل، انبارداري و ارتباطات كشور را پديد آورده‌اند.

 بخش واسطه‌گري‌هاي مالي

استان تهران با 7/64درصد، بيشترين سهم از ارزش افزوده بخش واسطه‌گري‌هاي مالي كشور را در سال 1390 داشته است. استان اصفهان با 2/4درصد، خراسان رضوي با 13/3 و فارس با 84/2درصد پس از استان تهران جاي گرفته‌اند. اين چهار استان بيش از 72درصد ارزش افزوده بخش واسطه‌گري‌هاي مالي كشور را توليد كرده‌اند. استان خراسان جنوبي، كهگيلويه و بويراحمد و ايلام كمترين سهم از ارزش افزوده اين بخش را داشته است. 10 استان كشور كه در رتبه‌بندي استان‌ها از نظر سهم ارزش افزوده پايين‌ترين رده‌ها را داشته‌اند، تنها 57/4درصد از ارزش افزوده بخش مذكور را پديد آورده‌اند.

 بخش مستغلات

استان تهران با 7/45درصد، بيشترين سهم از ارزش افزوده بخش مستغلات، كرايه و خدمات كسب‌و‌كار كشور را در سال 1390 داشته است. استان خراسان رضوي با 47/7درصد و البرز با 47/5درصد پس از استان تهران جاي گرفته‌اند. اين سه استان 58درصد از ارزش افزوده بخش مستغلات، كرايه و خدمات كسب وكار كشور را توليد كرده‌اند. استان‌هاي چهارمحال و بختياري، كهگيلويه و بويراحمد و ايلام كمترين سهم از ارزش افزوده بخش مورد نظر را داشته‌اند. 10 استان كشور كه در رتبه‌بندي استان‌ها از نظر سهم ارزش افزوده پايين‌ترين رده‌ها را داشته‌اند، جمعا 21/5درصد ارزش افزوده بخش مستغلات، كرايه و خدمات كسب‌وكار كشور را پديد آورده‌اند.

 بخش اداره امور عمومي و خدمات شهري

استان تهران با 6/25درصد، بيشترين سهم از ارزش افزوده بخش اداره امور عمومي و خدمات شهري كشور را در سال 1390 داشته است. استان خراسان رضوي با 44/6درصد، خوزستان با 42/6درصد اصفهان با 19/6درصد، فارس با 54/4درصد و كرمانشاه 34/4درصد پس از استان تهران جاي گرفته‌اند. اين 6 استان تقريبا بيش از نيمي از ارزش افزوده بخش مورد نظر را توليد كرده‌اند. استان‌هاي ايلام، كهگيلويه و بويراحمد و چهارمحال و بختياري كمترين سهم از ارزش افزوده بخش مذكور را داشته‌اند. 10 استان كشور كه در رتبه‌بندي استان‌ها از نظر سهم ارزش افزوده پايين‌ترين رده‌ها را داشته‌اند، جمعا 10درصد ارزش افزوده بخش اداره امور عمومي و خدمات شهري كشور را پديد آورده‌اند.

 بخش آموزش

استان تهران با 51/21درصد، بيشترين سهم از ارزش افزوده بخش آموزش كشور را در سال 1390 داشته است. استان خراسان رضوي با 37/8درصد، فارس با 96/5درصد، اصفهان با 66/5درصد، خوزستان با 54/5درصد و آذربايجان شرقي با 4/4درصد پس از استان تهران جاي گرفته‌اند. اين استان‌ها كمي بيش از نيمي از ارزش افزوده بخش آموزش كشور را ايجاد كرده‌اند. استان‌هاي خراسان جنوبي، سمنان و ايلام كمترين سهم از ارزش افزوده بخش آموزش را داشته‌اند. 10 استان كشور كه در رتبه‌بندي استان‌ها از نظر سهم ارزش افزوده پايين‌ترين رده‌ها را داشته‌اند، جمعا 82/12درصد ارزش افزوده بخش آموزش كشور را پديد آورده‌اند.

 بخش بهداشت اجتماعي

استان تهران با 91/24درصد، بيشترين سهم از ارزش افزوده بخش بهداشت و مددكاري اجتماعي كشور را در سال 1390 داشته است. استان خراسان رضوي با 1/7درصد، اصفهان با 25/6درصد، خوزستان با 19/6درصد و فارس با 18/6درصد پس از استان تهران جاي گرفته‌اند. اين استان‌ها بيش از 50درصد ارزش افزوده بخش مذكور را توليد كرده‌اند. استان‌هاي ايلام، خراسان جنوبي و خراسان شمالي كمترين سهم از ارزش افزوده بخش مورد نظر را داشته‌اند. 10 استان كشور كه در رتبه‌بندي استان‌ها از نظر سهم ارزش افزوده پايين‌ترين رده‌ها را داشته‌اند، جمعا 65/10درصد ارزش افزوده بخش بهداشت و مددكاري اجتماعي كشور را پديد آورده‌اند.