بحث طرح هدفمندی یارانهها ،بحث امروز ودیروز نیست، بلکه سالهاست که برروی این موضوع صحبت در میان بوده است و قرار بود که سالهای گذشته این طرح اجرا شود.آنطورکه به خاطر دارم دردوره چهارم مجلس که بنده به نمایندگی مردم انجام وظیفه میکردم قراربود چنین طرحی البته نه با عنوان هدفمندی بلکه با نام حذف یارانهها که بعدها به مروربا عنوان هدفمندی یارانه ها مطرح شد، اجرا شود. به هر حال اما اجراي قانوني براي حذف يارانهها جرأت خاصي ميخواست كه دولت نهم اين جرأت را داشت و دست به اجراي آن زد.
دليل اينكه گفته ميشود اجراي قانوني براي حذف يارانهها به جرأت نياز داشت اين بود كه اقتصاد كشور سالهاي طولاني به يارانهها عادت كرده بود و اقتصاد ما به يك اقتصاد يارانهاي تبديل شده بود. بنابراين حذف اين عامل حياتي ميتوانست اقتصاد كشور را زير و رو كند و شايد تبعاتي هم متوجه كشور ميكرد. اين قانون اما ميتوانست در صورت اجراي درست پايههاي اقتصاد ايران را محكم و استوار كند.
میتوان گفت ساختار و چارچوب طرح هدفمندی یارانهها بدون اشکال و حتی به سود اقتصاد کشور بود. نكته اينجاست كه اين طرح تنها در صورتي ميتوانست موفق شود كه در مسير درست و منطقي خود حركت كند.
اگرطرح هدفمندی به صورت صحیح اجرا ميشد و اگر طوری طراحی ميشد که مردم با گرانی وتورم مضاعف مواجه نشوند ودولت بتواند آن را کامل وبا اصول مناسب اجرا کند،طرح بسیار خوبی بود. اين كار يك برنامه اصولي و مدون ميخواست كه دولت گويا در اجراي آن فاقد اين برنامه بود. بايد توجه داشت در شرایط اقتصادی فعلی فشار بر حقوقبگیران و كارمندان بسيار زیاد شده است، بنابراین برای مهار گرانیها و افزایش اشتغال و ثروت ملی باید دامداری، کشاورزی و صنعت کشور ما مورد حمايت قرار گيرد تا پشتوانهاي بيابد. اگر در اين حوزهها به پيشرفت دست پيدا كنيم قطعا مردم ما وضعيت بهتري پيدا كرده و ميتوانند از پس شرايط سخت اقتصادي بر بيايند. اقتصاد كشور هم با چنين پشتوانهاي قطعا ارتقاي كيفي پيدا خواهد كرد.
اما تا کنون نگرانی اکثرکارشناسان یا نمایندههای مجلس بر اجرای درست طرح بوده است نه اینکه مخالف اجرای طرح باشند. زیرا درفاز اول روند صعودی قیمتها وهزینهها را شاهد بودیم که باعث بحران اقتصادی درکشور شد. اگربخواهند با اجرای فازدوم بر مردم فشارمضاعفی وارد كنند وهزینهها و سطح تورم افزایش یابد اين قانون ميتواند تبعات منفي بيشتري هم داشته باشد. همانطور كه اين تبعات منفي را در روند اجراي فاز اول هدفمندي هم مشاهده كرديم.
شایعاتی که این روزها دولت درپیش گرفته کاملا قابل تامل است اما باید گفت هنوزتصمیم نهایی برای اجرای فازدوم گرفته نشده است. درمجموع باید گفت دولت به دنبال هدفمندسازی یارانهها و نه حذف یارانههاست، وتاکید مجلس هم براین است که باحذف یارانههای نقدی، فشارمضاعف برمردم وارد نشود.
درجلسات مختلف، رئیسجمهورمطرح کردند که با اجرای کامل طرح میتوانيم به اهداف اقتصادی دست یابیم که باید منتظر بود ودید که ایشان برای اجرای فازدوم چه دلایل منطقی وچه اصولی را مطرح خواهند کرد. اگر بنا باشد برطبق فازاول اجرا شود مجددا با تورم وافزایش هزینهها مواجه خواهیم شد و بنابراین دراجرای فازدوم باید تمهیدات مناسبتر و اصولیتری اندیشیده شود.
به عبارتی باید گفت که مجلس با اجرای گام دوم هدفمندسازی یارانهها موافق است البته به شرط آنکه این کار به معنای تورم، گرانی و تزریق نقدینگی جدید نباشد. زیرا اگر اجرای فازدوم هم بخواهد تورم وهزینهها را افزایش دهد، مردم از نظر اقتصادی درتنگنا قرار گرفته و اين باعث میشود تولید داخل هم با آسیب و زیان همراه شود.
ازطرفی برای اینکه بتوانیم از تولیدات داخلی حمایت بیشتری را به عمل آوریم باید وارد فاز دوم هدفمندی یارانهها شویم.اما با اصول ومنطق اقتصادی مناسب .فازدوم میتواند تولید را افزایش دهد .
بدون موافقت مجلس نمیتوانند طرح هدفمندی را اجرا کنند تعداد کثیری ازنمایندگان درمصاحبهها،نطق ها وتذکرها،عنوان کرده اند که چند برابر شدن قیمت حاملها نمیتواند منطقی باشد.همچنین مباحث مربوط به افزایش قیمت کالاها که تاثیرمستقیم وغیرمستقیم براقتصاد خانوارها خواهد داشت. اين در حالي است كه ما حتی براي 5 برابرکردن قیمت حاملها به وحدتنظر نرسیدهایم.
مسئله دیگربحث لایحه بودجه سال 92 که هنوزبه مرحله اجرادرنیامده وفازدوم هدفمندی باید درلایحه بودجه تعریف شود که هنوزدولت به توافق نظردراین موضوع نرسیده است.که درصورت عدم ارسال بودجه درزمان تعیین شده باید ازقوانینی چون یک دوازدهم استفاده کرد.
پس درمجموع بین دولت ومجلس با وحدت رویه روبه رونیستیم.این درحالی است که دراجرای فازاول با این موارد مواجه نبودیم .اکنون دولت باید با ارائه لایحه بودجه ،کیفیت توزیع منابع حاصل را نیز تشریح کند.
باید گفت دراصل اجرای طرح هدفمندی، مجلس با دولت اختلاف نظری ندارد اما ازنظرزمان اجرا ومحتوا یا کمیت افزایش قیمتها یا چگونگی پرداخت حامل به مردم اختلاف نظر با دولت وجود دارد.
اگر دولت قصد اجرای فاز دوم هدفمندی را دارد، ابتدا فاز نخست آن را باید اصلاح کند بعد از اجرای درست فاز اول اگر زمینه مطمئنی برای اجرای هدفمندی وجود داشت، دولت می تواند فاز دوم را هم اجرا کند ولی آنچه ما حس می کنیم، اتفاق دیگری است.
البته قراراست که چهارشنبه هفته جاری ،رئیس جمهوربه مجلس بیاید ودرخصوص اجرای فازدوم هدفمندی مطالبی رابیان کنند و نمایندگان هم صحبتهای خود را مطرح کرده و نظرات، انتقادات و پیشنهادات خود را مطرح خواهند کرد.
گفته شده است هدفمندکردن یارانهها و بررسی مسائل اقتصادی کشور علت درخواست رئیسجمهور برای حضور در مجلس بوده است وبه نظر میرسد درخواست رئیسجمهور برای حضور در جلسه غیرعلنی مجلس باشد.
نایب رئیس کمیسیون انرژی مجلس