لایحه اصلاح قانون امورمالیات ها چندماهی است که به مجلس ارایه شده و طی این مدت زمانی واکنش های متفاوتی به این لایحه مطرح شده است که بیش از آنکه این لایحه را تایید کند ایرادات و اشکالهای قانونی آن را با توجه به شرایط کنونی اقتصادی ایران مورد توجه قرار می دهد .
به گزارش پانا، کارشناسان معتقدند فرار مالیاتی در کشور حدود 40 درصد است و هم اکنون بخش زیرزمینی اقتصاد ایران مالیات پرداخت نمیکنند، چراکه نظام جامع مالیاتی در کشور پیادهسازی نشده است.
به عقیده آنان آمار تامین مالیات و حصول مالیات به نسبت هزینه دولت، نشان میدهد که هر چقدر مالیات بالا رفته است؛ تولید ناخالص داخلی تغییر معناداری نداشته و به نسبت هزینههای دولت، همواره کاهش یافته است.
یکی از مواردی که در این اصلاحیه مد نظر قرار گرفته است، اخذ مالیات از اجاره بهاست که به عقیده کارشناسان بخش مسکن می تواند موجب افزایش چندین درصدی اجاره ها شود .
در این میان یکی از موضوع هایی که مورد توجه کارشناسان از اخذ مالیات از بخش مسکن مد نظر قرارگرفته اخذ مالیات از خانه های خالی ،افزایش قیمت مسکن ،خانه های لوکس و نقل و انتقالات مسکن است .
اما این پیشنهادات که در کمیسیون اقتصادی مجلس نیز مورد بحث و بررسی واقع شده منتقدانی دارد ، به عقیده آنان گسترش پایه مالیاتی در بخش مسکن می تواند به منزله تهدید سرمایه گذاری ها در این بخش باشد .
کارشناسان عقیده دارند مسکن کالایی مصرفی است که کارکرد خود را به کالای سرمایه ای تغییر داده و هر گونه تصمیم گیری جدید و گسترش پایه های مالیاتی در این بخش می تواند افزایش اجاره بها یا تهدید سرمایه گذاری ها را به دنبال داشته باشد .
اخذ مالیات از تورم در لایحه امور مالیاتی مورد تایید نیست
محمد نهاوندیان رییس اتاق ایران در خصوص اخذ مالیات از خانه های خالی و افزایش قیمت ملک به خبرنگار اقتصادی پانا می گوید: لایحه اصلاح قانون امور مالیاتی در مرحله بحث و کارشناسی است و نکته مهم اینکه این قانون لایحه مادر بوده و نباید تحت تاثیر شرایط کنونی اقتصادی ایران محلی برای منبع درآمدی دولت قرار گیرد .
وی اضافه می کند : در یکی از بخش های لایحه اصلاح امور مالیاتی مالیات هایی پیش بینی شده که مالیات از تورم بوده و طبیعی است که در یک اقتصاد سالم به جای مالیات از تورم و درآمدهای ناشی از تورم تلاش می شود تا با خود تورم مقابله شود .
نهاوندیان خاطرنشان می کند : صرف اینکه یک دارایی مشمول افزایش قیمت ناشی از تورم شده بدون آنکه منبع مولدی باشد، نمی تواند مبنای اخذ مالیات باشد و مالک را مجبور به فروش آن خواهد کرد که قابل توجیه نخواهد بود.
گسترش پایه مالیاتی در بخش مسکن محاسبه نشده است
مجیدرضا حریری رییس کمیته واردات اتاق ایران نیز در گفت وگو با خبرنگار اقتصادی پانا ، گسترش پایه های مالیاتی درشرایط کنونی اقتصاد را به صلاح ندانسته و می افزاید : تاثیرات گسترش پایه مالیاتی در بخش مسکن محاسبه نشده است .
رییس کمیته واردات اتاق ایران می گوید : اخذ مالیات از خانه های خالی ،خانه های لوکس ،افزایش قیمت مسکن یا نقل و انتقال ها در این بخش جهت گیری هایی است که در صورت محرز شدن اخذ مالیات در این بخش قابلیت دریافت مالیات یا افزایش پایه مالیاتی را دارند، اما ابتدا باید مشخص شود تاثیرات این تصمیم ها چه صدمات یا ظرفیت هایی را در این بخش ها ایجاد خواهد کرد.
وی می افزاید : رسیدن به رشد اقتصادی نیازمند استراتژی توسعه اقتصادی بوده و بر اساس برنامه درازمدت است که راههای رسیدن به رشد و سهم هریک از بخش ها در آن معین می شود .
حریری خاطرنشان می کند: در برخی از جوامع سهم مالیات ها در ایجاد نرخ رشد اقتصادی ناچیز است که از جمله آنها کشورهای حاشیه خلیج فارس است .
وی ادامه می دهد : در برخی از جوامع از جمله کشورهای اسکاندیناوی ،دانمارک و سوئد سهم مالیات ها در رشد اقتصادی بالاست اما در این جوامع پاسخگویی دولت ها در برابر مطالبات مردمی که مالیات بیشتر پرداخت می کنند بالاست .
رییس کمیته واردات اتاق ایران عنوان می کند: درجوامعی که مالیات ها سهم عمده ای از منابع درآمدی دولت هاست محل هزینه کرد این درآمدها معین بوده و به طور شفاف مشخص می شود که مالیات از چه محل هایی اخذ و در چه مواردی هزینه می شود .
وی ادامه می دهد : حال این پرسش مطرح است که اخذمالیات از اجاره بها ،خانه های خالی ،خریدو فروش ملک ،بورس ،اوراق مشارکت ،سپرده های بانکی یا سایر مواردی که در اصلاح قانون مالیات ها پیش بینی شده مقرراست در ازای افزایش سطح خدمت رسانی چه بخش هایی هزینه شود .
حریری عنوان می کند : در جوامعی که مالیات پرداخت میکنند دولت ها بسیار کوچک هستند و بخش های خصوصی نقشی بسیار فعال در اقتصاد برعهده دارند .
رییس کمیته واردات اتاق ایران بیان می کند : این درشرایطی است که در ایران درگزارش تفریق بودجه سالانه بی انظباطی مالی گسترده گزارش میشود و بخشی از هزینه کردها محل معین نداشته و پاسخگویی هم در برابر آن وجود ندارد .
حریری خاطرنشان می کند : مالیات بر واحدهای اجاره ای در شهر تهران در حال حاضر 150متر ،درشهرهای بزرگ 120 و درشهرهای کوچک در متراژهای بیشتری معاف می شود که مقرراست به 75متر تقلیل یابد .
وی می افزاید : محدود کردن دارایی های مردم و ایجاد شرایط فشار برای کسب درآمدهای بیشتر دولتی چندان کار پسندیده ای به نظر نمی رسد .
رییس کمیته واردات اتاق ایران بیان می کند : در اقتصاد متوازن که درآن مردم دچار سردرگمی و دلسردی نیستند بسیاری از فعالیت های کاذب اقتصادی نظیر خرید و فروش ملک نیز به خودی خود از بین می رود.
رییس کمیته واردات اتاق ایران عنوان کرد: شرایط کنونی اقتصاد کشور فرصت مناسبی برای افزایش سطح مالیات ها و ایجاد تغییرات زیربنایی در اقتصاد نیست .
رییس انجمن انبوه سازان نیز با تهدید سرمایه گذاری ها در این بخش موافق است و به گفته او گسترش پایه های مالیاتی سرمایه های موجود در این بخش را در میان و بلندمدت از بازار مسکن خارج می کند .
تهدید سرمایه گذاری های میان و بلندمدت بخش مسکن
ایرج رهبر ، رییس انجمن انبوه سازان در این خصوص به خبرنگار اقتصادی پانا می گوید : اگرچه ممکن است درآمدهای کشور با افزایش پایه های مالیاتی بیشتر شود اما در میان و درازمدت به سرمایه گذاری در بخش هایی که قصد اخذ مالیات از آن وجود دارد آسیب های جدی وارد خواهد شد .
رهبر عنوان می کند : فرار سرمایه گذاران از بخش مسکن موجب می شود تا در سالهای اتی دولت مجبور باشد برای ترغیب سرمایه گذاران به سرمایه گذاری دراین بخش یارانه یا سیاست های حمایتی پیش بینی کند .
رییس انجمن انبوه سازان خاطرنشان می کند : اخذ مالیات از خانه های لوکس ،دریافت مالیات از افزایش قیمت ملک یا پیش بینی اخذ مالیات از نقل و انتقال تبعات و آثار متفاوتی در بخش مسکن به جای خواهد گذاشت .
وی ادامه می دهد: سرمایه گذاری در بخش مسکن سرمایه گذاری زمان بر و طولانی است و تولید و فروش در یک دوره زمانی دو تا چند سال انجام می شود بنابراین اخذ مالیات از خانه های خالی سرمایه گذار را با این تردید مواجه می کند که چرا دربخش مسکن که به سرمایه گذاری کلان وزمان بر نیاز دارد سرمایه گذاری کند.
رهبر خاطرنشان می کند : سرمایه گذار مسکن باید مختار باشد در هر دوره زمانی که خود لازم می بیند کالای خود را عرضه کند بنابراین اخذ مالیات از خانه های خالی بخشی از سرمایه گذاری در ساخت و سازها را به سمت بازارهای پرسودترو زود بازده تر هدایت می کند .
رییس انجمن انبوه سازان عنوان می کند : اخذ مالیات از افزایش قیمت مسکن آزادی عمل سرمایه گذاران را محدودمی کند و سرمایه گذاران را به طور قطع به صادرات ،واردات یا سایربازارهای سودآورتر هدایت می کند .
رهبر در پاسخ به این سوال که با اخذ مالیات از سپرده های بانکی ،اوراق مشارکت ،سهام یا خرید و فروش طلا بازار مسکن نیز هم عرض سایر بازارها خواهد بود ، خاطرنشان می کند : یکی از دلایل جذابیت فروش اوراق مشارکت معافیت مالیاتی آنهاست ؛ بنابراین سیاست بانک ها یا بانک مرکزی در فروش اوراق مشارکت یا جذب سپرده ها پیش بینی های تشویقی بوده و اخذ مالیات ها تردیدها برای این دو بخش را نیز کاهش می دهد .
وی می گوید : واقعیت آن است که بخشی از سرمایه گذاری ها در بخش مسکن بازار اجاره بها بوده و کاهش متراژ از 150 متر به 75 متر ضمن افزایش فشار و کاهش قدرت اقتصادی در میان مدت بخشی از سرمایه گذاری ها را خارج خواهد کرد .
به گزارش پانا ،دولت چندین سال است که تلاش دارد کشور را با درآمدهای مالیاتی اداره کرده و از خرج کردن دلارهای نفتی در بودجه اجتناب کند؛ موضوعی که هیچگاه به صورت کامل عملیاتی نشده است.
اگرچه افزایش درآمدهای مالیاتی و گسترش پایه مالیاتی در تمامی اقتصادها مورد تایید است اما واقعیت این است که در طول 4 برنامه اقتصادی و توسعهای کشور که به صورت کامل نیز اجرایی نشده همواره این جهتگیری وجود داشته اما هیچ گاه اداره کشور با درآمدهای نفتی محقق نشده است.
منتقدان می گویند اگر چه به هر دلیلی، درآمدهای نفتی کاهش داشته است و توفیق اجباری برای تامین هزینههای دولت از محل حصول مالیات حاصل شده اما نباید مسیر در تامین درآمدها را اشتباه رفت.
به عقیده کارشناسان تا زمانی که نظام جامع اطلاعاتی در رابطه با فعل و انفعالات اقتصادی کشور و درآمد نفت وجود نداشته باشد، شناسایی فعالیتهای اقتصادی و درآمدها کار مشکلی است .
منتقدان لایحه اصلاح قانون امور مالیاتی معتقدند در شرایطی که رکود بر اقتصاد کشور حاکم است، افزایش بیمنطق مالیاتها تولید را دچار مشکل میکند و بنابراین باید توجه داشت که مالیاتهارا باید از درآمدهای زیرزمینی در کشور تامین کرد.