صنعت گردشگری ایران به 30 هزار نیروی کار ماهر نیاز دارد

خبر اقتصادی - امیر فناییان تعدد نهادهای تصمیم‌گیر و ناظر در این صنف را یکی از مشکلات بزرگ مدیران آژانس‌های مسافرتی دانست و اظهار کرد: آژانس‌های مسافرتی باید به تعداد زیادی از نهادها از جمله گردشگری استان تهران و مرکز، سازمان تعزیرات، اداره اماکن، هواپیمایی کشوری، بازرسی وزارت کشور و نظایر آن پاسخ دهند. این نهادها حق خود می‌دانند که بر فعالیت اعضای این صنف نظارت داشته باشند. این در حالی است که به عنوان مثال در صنف مهندسان، یک شرکت فنی مهندسی از یک نهاد مجوز می‌گیرد و تنها به همان یک نهاد پاسخگوست. این تعدد نهادها باعث شده تا ملاک‌های مختلف و گاه متناقضی برای ارزیابی فعالیت آژانس‌ها وجود داشته باشد، به حدی که تامین نظر چند نهاد مختلف برای مدیران آژانس‌ها به یک موضوع دشوار تبدیل شده است.

به گزارش ایسنا، وی در ادامه خواستار کیفی شدن بازرسی‌های آژانس‌ها شد و خاطرنشان کرد: در حال حاضر بازرسی‌ها بیشتر حالت کلیشه‌ای و فرمالیته دارد. بازرسان بیشتر به شکل ظاهری و تابلو و مجوز آژانس‌ها توجه می‌کنند در حالی‌که بهتر است به کیفیت خدمات و پروازها و تورها توجه جدی‌تری شود. اگر بازرسی‌ها فنی‌تر و دقیق‌تر شود، بدون شک هم کیفیت ارایه خدمات آژانس‌ها بالاتر می‌رود و هم میزان رضایت مسافران افزایش می‌یابد.

سازمان میراث فرهنگی، مظلوم است

مدیرعامل آژانس الی‌گشت، سازمان میراث فرهنگی و گردشگری را «یک سازمان مظلوم» توصیف کرد و گفت: عدم ثبات مدیریتی در سازمان میراث فرهنگی و گردشگری یک مشکل همیشگی بوده و هست. به خاطر همین عدم ثبات و تمرکز مدیریت‌ها، قوانین و آیین‌نامه‌های این حوزه قدیمی و دست و پا گیر هستند، چراکه مدیران وقت و تمرکز کافی را برای بازنگری در قوانین ندارند و تا می‌آیند با شرایط و مشکلات آشنا شوند، دوره مدیریتی‌شان به پایان می‌رسد.

وی تاکید کرد: با توجه به اینکه شرایط جامعه عوض شده و کیفیت و نوع خدمات در حوزه گردشگری تغییرهای زیادی داشته، ضرورت دارد که در قوانین و آینن‌نامه‌ها تجدیدنظر صورت گیرد. به عنوان مثال در حال حاضر، آیین‌نامه مشخصی برای خریدهای اینترنتی تور و بلیط وجود ندارد و گاه برای مدیران آژانس‌ها مشکل ایجاد می‌شود که چرا مسافر قرارداد تور را امضا نکرده است؟ در حالیکه مسافر تور را به صورت اینترنتی خرید کرده است و امکان امضای نسخه فیزیکی قرارداد وجود نداشته است.

فناییان ابراز امیدواری کرد که در دولت یازدهم، توجه ویژه‌ای به سازمان میراث فرهنگی و گردشگری شود تا مشکلات این سازمان کمتر و کمتر شود.

فناییان در ادامه به تحلیل عملکرد تشکل‌ها و انجمن‌های صنفی حوزه گردشگری پرداخت و گفت: انجمن‌های صنفی گردشگری می‌توانند بسیار موثر و کارگشا عمل کنند اما در شرایط کنونی این انجمن‌ها و تشکل‌ها انرژی خود را صرف گروه‌بندی‌های غیرضروری و درگیری‌های داخلی کرده‌اند؛ متاسفانه انجمن‌های صنفی گردشگری، دچار روزمرگی شده‌اند و برخی افراد حاضر در این انجمن‌ها به دنبال منافع شخصی و گروهی خودشان هستند. بهتر است فعالان این انجمن‌ها اختلاف‌های سطحی را کنار بگذارند و در پی توسعه فضای فعالیت آژانس‌ها و ارایه خدمات بهتر به اعضای صنف باشند.

راه ورود تورهای گروهی هموار شود

مدیرعامل آژانس مسافرتی الی گشت همچنین ابراز امیدواری کرد که مذاکرات ایران و غرب به نتایج مطلوب برسد و تحریم‌های یکجانبه علیه کشورمان لغو شود چرا که در شرایط فعلی، انجام برخی از بدیهی‌ترین فعالیت‌ها از جمله انتقال وجه و رزرو هتل برای آژانس‌های ایرانی دشوار شده است. برخی کشورهای خارجی نیز برای صدور ویزا سختگیری‌های مضاعفی می‌کنند.

وی افزود: البته با روی کار آمدن دولت جدید، حجم مسافرت گردشگران خارجی به کشورمان بیشتر شده است. ضرورت دارد که بسترهای لازم را برای میزبانی از این گردشگران فراهم کنیم، چراکه در صورت خدمات‌دهی ضعیف، این مسافران به یک عامل بازدارنده برای سایر گردشگرانی که قصد سفر به ایران دارند، تبدیل می‌شوند.

فناییان توصیه کرد: مسئولان امر شرایط را برای میزبانی از تورهای گروهی خارجی فراهم کنند و راه را برای ورود این دسته از گردشگران هموارتر کنند؛ ارایه خدمات به تورهای گروهی هم ساده‌تر است و هم ارزآوری بیشتری در پی دارد.

ضرورت برندسازی در بازار گردشگری

فناییان ضمن تاکید بر ضرورت برندسازی در حوزه گردشگری گفت: دولت باید با بازنگری در قوانین و ایجاد رویکردهای حمایتی، از برندهای شاخص صنعت گردشگری حمایت کند تا هم در این صنعت رونق ایجاد شود و هم سرمایه‌گذاران جدیدی وارد این بازار شوند. برندسازی در حوزه گردشگری بسیار زمان‌بر است و نمی‌توان به زودی به سود رسید؛ از این ‌رو سرمایه گذاران باید حمایت‌های دولتی را در کنار خود حس کنند تا برای سرمایه‌گذاری در این حوزه تشویق شوند.

وی به ظهور برخی برندهای قدرتمند در بازار گردشگری کشور اشاره کرد و ادامه داد: پیش از این آژانس‌های مسافرتی برای بالا بردن اعتبار خود از لوگوی شرکت‌های هواپیمایی داخلی و خارجی استفاده می‌کردند. در تبلیغات محیطی، طراحی سردر آژانس، دکوراسیون داخلی، سربرگ رسمی و ... نام آژانس‌ها بسیار کوچک و زیر سایه نام شرکت‌های هواپیمایی بزرگ طراحی می‌شد. در چند سال اخیر برخی آژانس‌ها به این نتیجه رسیده‌اند که باید برای خود، شان و شخصیت مستقلی قائل شوند و برندسازی کنند و به همین خاطر دیگر روی نام شرکت‌های هواپیمایی مانور نمی‌دهند و اسم آژانس خودشان را بزرگ می‌کنند.

این فعال صنعت گردشگری افزود: در تمام دنیا از برندهایشان حمایت می‌کنند، چراکه ضربه خوردن برندها جدا از اینکه باعث بیکار شدن تعداد زیادی از کارکنان مستقیم و غیرمستقیم آن شرکت می‌شود، در روحیه فعالان اقتصادی آن صنف هم تاثیر می‌گذارد. به عنوان مثال اگر روزی در کشور خودمان یک برند معتبر پوشاک ورشکست شود، بسیاری از تولیدکنندگان و بازرگانان و حتی فروشنده‌های کوچک پوشاک دچار نگرانی و تردید می‌شوند و به خودشان می‌گویند چقدر وضع خراب است که فلان برند هم نتوانست مقاومت کند.

فناییان در ادامه به تغییراتی که در الگوی ارایه خدمات آژانس‌های مسافرتی ایجاد شده اشاره کرد و گفت: در چند سال اخیر برخی آژانس‌های مسافرتی الگوی کاری خود را تغییر دادند و از شیوه سنتی دوری جستند. این تغییر الگو رفته رفته در حال توسعه است و سایر آژانس‌ها هم به این نتیجه رسیده‌اند که شیوه‌های سنتی چندان پاسخگو نیست. این تغییرات حتی در شکل ظاهری و دکوراسیون داخلی آژانس‌ها هم قابل مشاهده است.

وی افزود: پیش از این تصویر ذهنی از «آژانس مسافرتی»، یک فضای کوچک بود که از چند کانتر آبی‌رنگ و چند خانم با یونیفورم‌های آبی‌رنگ و یک ماکت هواپیما تشکیل شده است؛ در حالی‌که الان آژانس‌هایی که به شکل برند فعالیت می‌کنند از این فضای سنتی خارج شده‌اند و با استفاده از تکنولوژی‌های روز دنیا سعی دارند خدمات خود را تا حد امکان به صورت الکترونیکی و دیجیتال ارایه دهند.

مشکل نیروی کار

مدیرعامل آژانس الی گشت در بخش پایانی این گفت‌وگو به مشکل کمبود نیروی ماهر در عرصه گردشگری اشاره کرد و گفت: یکی از بزرگترین معضلات صنعت گردشگری، به خصوص آژانس‌های مسافرتی نبود نیروی کار متخصص است. متاسفانه فارغ‌التحصیلان رشته گردشگری از محیط کاری این رشته خیلی دور هستند و تجربه کار ندارند. بیشتر افرادی که در این صنعت در حال فعالیت هستند، به صورت تجربی کار را فرا گرفته‌اند و حداقل آموزش‌های لازم را هم ندیده‌اند.

وی افزود: سال‌هاست که ملاک استخدام در آژانس‌های مسافرتی، شاخص‌های غیرتخصصی و غیرمرتبط است. مدیران آژانس‌ها، سواد و تجربه و مهارتهای علمی اشخاص را ملاک قرار نمی‌دهند و به ظاهر و طرز حرف زدن کارجویان بیشتر توجه می‌کنند. ادبیات رایج در آژانس‌های مسافرتی، ادبیات غیررسمی است که بیشتر از اینکه از اصطلاحات تخصصی استفاده کنند از واژه‌های «عزیزم»، «قربونت برم» و «گُلم» استفاده می‌کنند.