افزايش قيمت مسكن در سال91 ميتوانست محركي براي رونق بخشيدن به بازار اين كالا باشد. اما سوءمديريت در اداره پروژه مسكن مهر، اين حوزه را با ركودي سنگيني مواجه كرد كه فعالان و سرمايهگذاران اين بخش همچنان دست به گريبان هستند.
خبراقتصادی - چراكه گزارش مركز آمار ايران از اطلاعات پروانههاي ساختماني صادرشده توسط شهرداريهاي كشور طي تابستان سالجاري حاكي از آن است كه بازار مسكن همچنان با استقبال كمرنگ سرمايهگذاران مواجه است. بهطوري كه در اين مدت تعداد پروانههاي صادرشده در كشور نسبت به بهار امسال 5/12درصد و نسبت به فصل مشابه سال گذشته حدود 4/52درصد كاهش داشته است. اين درحالي است كه در كلانشهر تهران اين كاهش ميزان بالغ بر 6/33درصد نسبت به فصل گذشته و حدود 1/62درصد نسبت به فصل مشابه سال گذشته است. به اين ترتيب، انتظار ميرود بازار مسكن كشور همچنان با ركود ساختوساز مواجه باشد. با اينحال، سياستهاي دولت يازدهم در حوزه مسكن نويدبخش روزهاي پررونق در ماههاي آتي است. چراكه وزارت راهوشهرسازي سقف تسهيلات بانكي ساخت مسكن را براي هر واحد تا 50ميليون تومان افزايش داد. همچنين اين وزارتخانه در راستاي سياستهاي توسعه مسكن درصدد است، 50درصد ارزش واحدهاي مسكوني در قالب وام كمبهره به متقاضيان يارانه بدهد تا به اين ترتيب، طرف تقاضاي بازار مسكن را تامين كرده و دولت را به تعادل برساند. رقم موردنظر وزارت راهوشهرسازي براي خريد مسكن 80ميليون تومان است. زيرا به گفته مشاور مالي وزير راهوشهرسازي، چون وزارتخانه معتقد است بازار رهن ايران، يعني بازار خريد مسكن بلندمدت، بازار قوي نيست و اين بايد بهشدت تقويت شود و مردم بايد بتوانند حداقل با 50درصد مبلغ مسكن را وام بگيرند. سياست وزارتخانه هم هنوز روي همين موضوع است. با اينحال، كمبود منابع بانك مركزي و شوكهاي قيمتي ناشي از پرداخت اين وام، شوراي پول و اعتبار متقاعد درخصوص تصويب اين وام كمي درنگ كند. البته به گفته يك از كارشناسان اقتصادي هرگونه تسهيلات مسكن تورمزا نخواهد بود. بنابراين، بانك مسكن براي پيشبرد اهداف دولت در رونقبخشي به بانك مسكن، نيمه بهمن امسال مديرعامل بانك مسكن از ارسال پيشنهاد وام 60ميليون توماني خريد به بانك مركزي خبر داد كه ديگر مشكلات وام 80ميليون توماني را ندارد. با اينحال، محمدحسين عبده تبريزي از توافق نسبي دولت و بانك مركزي براي پرداخت وام 80ميليون توماني خبر ميدهد. چراكه اين تسهيلات يكي از امنترين راهكارها براي تقويت مالي طرف تقاضاست.
سرنوشت وام 80 ميليوني
مشاور وزير راهوشهرسازي معتقد است؛ افزايش تسهيلات وام مسكن موجب رونق گرفتن بازار مسكن ميشود و مخالفت بانك مركزي هم با اين طرح بهدليل كمبود نقدينگي نظام بانكي كشور است.
حسين عبده تبريزي در پاسخ به سوال ايسنا درباره وضعيت افزايش وام خريد مسكن تا سقف 80ميليون تومان اظهار كرد: افزايش تسهيلات براي خريد مسكن مورد درخواست وزارت راهوشهرسازي است. چون وزارتخانه معتقد است بازار رهن ايران، يعني بازار خريد مسكن بلندمدت، بازار قوي نيست و اين بايد بهشدت تقويت شود و مردم بايد بتوانند حداقل با 50درصد مبلغ مسكن را وام بگيرند. سياست وزارتخانه هم هنوز روي همين موضوع است.
وي درباره دلايل مخالفت بانك مركزي هم با اين طرح گفت: دولت و بانك مركزي هم در اين مورد ظاهرا موافق هستند؛ اما مباحثي كه مطرح ميشود بهدليل آن است كه آنها ميگويند پول كافي براي اجرايي شدن اين طرح وجود ندارد. بانك مركزي بهعنوان كسي كه از وضع نظام بانكي اطلاع دارد، ميگويد: منابع اين طرح وجود ندارد و وام كمتري بدهيد، اما به هرحال ما علاقهمنديم همه بانكها درگير تسهيلات مسكن بشوند تا بازار رهن كشور توسعه پيدا كند. بنابراين بانك مركزي هم مخالف نيست و فقط ميگويد ما منابع آن را نداريم و طوري نشود كه بانكها براي دريافت منابع به ما هجوم بياورند و اين منابع را از ما بخواهند.
مشاور وزير راهوشهرسازي در پاسخ به اين سوال كه باوجود كمبود نقدينگي چقدر احتمال دارد كه پرداخت اين وام عملي شود هم گفت: من فكر ميكنم باتوجه به وضعيت نامناسب نظام بانكي و اعتبارات محدود است كه اين طرح اجرايي نشده وگرنه يكي از امنترين نوع تسهيلات است و ميتوانيم توقع داشته باشيم در سالهاي آينده با اجرايي شدن آن بازار رهن توسعه پيدا كند.
ضمانت وام 60 ميليون توماني
درحالي كه مشاور وزير راهوشهرسازي از توافق دولت و بانك مركزي براي پرداخت وام 80ميليون توماني خبر ميدهد، به گفته عضو هياتمديره بانك مسكن، اين بانك بهدنبال فراهم كردن بسترهاي وام 60ميليون توماني است، ابوالقاسم رحيمي اناركي در اينباره گفت: در تسهيلات ۶۰ميليون توماني خريد مسكن بهدنبال اين هستيم كه حداكثر تسهيلات براي افزايش قدرت خريد مردم استفاده شود بدون اينكه باعث افزايش شديد قيمت واحد مسكوني شود.
وي در گفتوگو با تسنيم اظهار كرد: برنامهريزيهايي درحال انجام است تا وام 60ميليون توماني كمترين تاثير را در افزايش قيمتها داشته باشد و حداكثر تاثير را روي قدرت خريد مردم در بازار مسكن داشته باشد.
عضو هياتمديره بانك مسكن در پاسخ به اين پرسش كه چگونه ميخواهيد اين كار را انجام دهيد، تصريح كرد: سال گذشته در تسهيلات 35ميليون توماني اين كار انجام شد، وقتي وام از 20ميليون به 35ميليون تومان و وام جعاله به 10ميليون تومان رسيد هيچگونه افزايش قابل توجهي در قيمت نديديم.
رحيمي اناركي در واكنش به اين موضوع كه ركود بازار مسكن باعث تاثير كم وام 35ميليون توماني بر قيمتها شد، گفت: افزايش وام به 35ميليون تومان در زمان مناسبي اجرايي شد. در اواخر سال91 و اوايل سال92 رونقي در بازار مسكن روي داد و در آن مقطع قيمت واحدهاي مسكوني 60 تا 70درصد افزايش يافت و تعداد پروانههاي ساختماني نيز صادر شد.
وي با يادآوري اينكه در آن مقطع شرايط رونق بر بازار حاكم بود، افزود: اواخر سال92 و93 وارد دوره ركود شدهايم و تسهيلات 35ميليون توماني زماني مورد استفاده قرار گرفت كه بخش مسكن دوباره وارد ركود شده بود.
وام مسكن تورمزا نيست
گرچه نگراني نهادهاي پولي دولت از شوكهاي قيمت وام 80ميليون توماني باعث درخصوص تصويب آن تعلل كنند، يك كارشناس اقتصادي با بيان اينكه تسهيلات مسكن نميتواند تورمزا باشد، گفت: زماني كه تسهيلاتي با سقف 60 تا 80ميليون تومان داده ميشود، مردم بابت بازپرداخت اقساط آن تقاضاي خود را براي خريد كالاهاي ديگر كاهش ميدهند. بنابراين شايد ممكن باشد كه تسهيلات باعث افزايش قيمت مسكن شود اما به هيچوجه به معناي تورم نيست.
جمشيد پژويان در گفتوگو با ايلنا در پاسخ به اين سوال كه ايا وام 80 يا 60ميليون توماني خريد مسكن درصورت تصويب باعث افزايش نرخ تورم ميشود، گفت: اين موضوع كه عدهيي معتقدند وام خريد مسكن باعث تورم ميشود قابل قبول نيست، تسهيلات مسكن نميتواند تورمزا باشد. وي گفت: در واقع زماني كه تسهيلاتي با سقف 60 تا 80ميليون تومان داده ميشود، مردم بابت بازپرداخت اقساط آن تقاضاي خود را براي خريد كالاهاي ديگر كاهش ميدهند. بنابراين شايد ممكن باشد كه تسهيلات باعث افزايش قيمت مسكن شود اما به هيچوجه به معناي تورم نيست.
وي درباره تاثيرگذاري وام 60ميليون توماني در خريد خانه تاكيد كرد: اين وام در شهرستانها ميتواند موثر باشد وگرنه براي شهرهاي بزرگ كه ميانگين قيمت يك مسكن با سطح متوسط رو به پايين زير 400ميليون تومان نيست، نميتواند نقش اساسي در تامين مالي خريد خانه داشته باشد. پروژيان با بيان اينكه پس از طي دوره نسبتا بلند ركود قيمت مسكن افزايش بيشتري پيدا ميكند، گفت: معمولا كساني كه قدرت خريد مسكن دارند، نسبت به خريد اقدام ميكنند اما اگر پس از يكسال يا دو سال قيمت مسكن تغيير نكند، پس از طي دوره نسبتا بلند ركود، مسكن نسبت به ديگر كالاها و داراييهاي افزايش قيمت بيشتري پيدا ميكند.