یک اقتصاددان، برنامههای پنج و هفت ساله را در جهان کنونی، غیر کاربردی عنوان و خاطرنشان کرد: شوروی سابق که به تنظیم چنین برنامههایی معروف است هیچگاه نتوانست از مدار توسعهنیافتگی خارج شود.
خبر اقتصادی - بهمن آرمان اظهار کرد: در جهان امروز تنظیم برنامههای بلندمدت پنج ساله، هفت ساله و امثالهم منسوخ شده است. بخشی از برنامههای پنج ساله توسعه در کشور ما نیز به اهداف مدنظر خود دست نیافتند. بنابراین اصرار بیش از حد به تنظیم چنین برنامههایی منطقی به نظر نمیرسد.
به گزارش ایسنا، وی افزود: سازمان برنامه برای زمانی که اینگونه برنامهریزیها ضروری به نظر میرسید تشکیل شد اما امروزه دیگر این نوع برنامهریزیها کارکرد خود را از دست دادهاند. نمونه چنین برنامهریزیهایی در شوروی سابق بود که هیچگاه نتوانست توفیقی برای خروج از مدار توسعهنیافتگی بیابد.
آرمان، آرمانگرایی را از رویکردهای برنامههای پنج ساله عنوان و خاطرنشان کرد: به طور مثال طرح جامع فولاد را نوشتند که چند بار رونمایی و در اجرا دچار مشکلاتی شد؛ چرا که ضمانتهای اجرایی لازم را نداشت و تنها یک سری پارامترهای کلی در آن تعریف شده بود که قابلیت تحقق نداشتند.
این کارشناس اقتصادی با ذکر مثال دیگری یادآور شد: طبق برنامههای پنج ساله قرار بود سالیانه 5 هزار مگاوات برق تولید شود اما عملا تولید برق به بیش از 2 هزار مگاوات نرسید. لذا تنظیم برنامهها به شکل فعلی، پاسخگوی نیازهای واقعی کشور نیست.
وی با بیان اینکه طبق جایگاه مدنظر میتوان در دو سه صفحه، چند بند و قانون، اهدافی را برای خودمان در نظر بگیریم و طبق آن حرکت کنیم، اظهار کرد: در کشوری همچون ترکیه برنامههای پنج ساله یا هفت ساله توسعه وجود ندارد ولی طی 15 سال با توجه به تعیین استراتژی، از یک کشور جهان سومی به یک کشور صنعتی تبدیل شد.
به گفته آرمان، نوشتن قانون آن هم توسط کسانی که از توانایی علمی کافی برخوردار نیستند، کارآیی لازم را نخواهد داشت. شاهد مدعا اینکه بجز در دوره سازندگی که برنامههای پنج ساله به بخشی از اهداف کمی خود دست یافتند، در سایر دولتها توفیقی حاصل نشد.
به گفته او در سیاستهای توسعهای دولتهای هفتم و هشتم بجز صنایع، نفت و پتروشیمی، پیشرفت چندانی صورت نگرفت. در دولتهای نهم و دهم نیز ضد توسعه عمل شد و به ساختارهای توسعهای آسیب جدی وارد کردند که مشکلاتش هنوز گریبان کشور را گرفته است.
این کارشناس اقتصادی تاکید کرد: اگر زیرساختهای واقعی در بخشهای صنعت، کشاورزی و خدمات فراهم شود، کشور در مسیر توسعه قرار میگیرد. در این صورت نیازی به صرف زمان و هزینه برای تنظیم برنامههایی که با واقعیتهای کنونی کشور در سطح داخلی و بینالمللی فاصله دارند، نیست.