بيتوجهي دولتها به سهم شهرداري تهران از مبالغ جرايمراهنمايي و رانندگي، نوسازي بافتهاي فرسوده، ارزشافزوده و حمل و نقل عمومي باعث شد بدهي دولت يازدهم به شهرداري به 7200ميليارد تومان برسد.

خبر اقتصادی - اين در حالي است كه تنها 10درصد اين بدهي به دولت يازدهم تعلق دارد و مابقي آن از دولتهاي قبل بهجا مانده است. با اينحال، در حال حاضر معاون شهردار تهران دولت فعلي را موظف به پرداخت اين بدهي ميداند. به گفته معاون شهرسازي و معماري وزير راه، در مقطعي رابطه دولت و شهرداري با مشكل مواجه شد كه در اين مقطع تامين اعتبار صورت نميگرفت. بنابراين شهرداري در بودجهريزي با مشكل تامين اعتبارات مواجه شد. با اين حال، بررسي بودجه شهرداري در سالهاي اخير حاكي از آن است كه اين بودجه رشد بلندپروازانه در پيش گرفته است. به طوري كه با توجه به آمار نقل شده از پيروز حناچي، بودجه شهرداري در كمتر از دو دهه از 200 ميليارد تومان به 550 ميليارد تومان و از آن به 1200 ميليارد رسيده است. اين در حالي است كه ادامه اين رشد جهشي بودجه براي رسيدن رقم آن به 2300 ميليارد تومان ادامه داشته و در مقطعي از 8000 ميليارد تومان گذشت. اين روند همچنان ادامه داشته تا اينكه بودجه سال آينده شهرداري با مبلغي بيش از 17 هزار ميليارد تومان بسته شد. چشمپوشي دولت براي تخصيص بخشي از مالياتهاي محلي به نظام مديريت شهري، شهرداري را تامين مالي ميكند. چراكه برخلاف ادعاي شهرداري مبنيبر اداره شهر بدون درآمد ساخت و ساز و كمك دولتي، معاون وزير راه و شهرسازي معتقد است، شهرداري تهران از محل فروش ظرفيتهاي شهر به دنبال كسب درآمد است كه اساسا ادامه اين روندها شيرازه شهرها را از بين برده و مانع از شكلگيري بدنه تخصصي در شهرها ميشود. البته الگوبرداري مديران ساير شهرها از مديريت پايتخت باعث شده فروش شهرسازي به محل امني براي كسب درآمد شهرداريها بدل شود.
دلايل ضعف مديريت شهري
معاون شهرسازي و معماري وزير راه و شهرسازي درباره وضعيت مديريت شهري به ويژه در كلانشهر تهران اظهار كرد: وضعيت فعلي كه در شهر تهران شاهد آن هستيم از علل و عوامل مختلفي سرچشمه ميگيرد.
حناچي در گفتوگو با ايسنا افزود: اول اينكه دولت وظايف حاكميتي خود را تعقيب نكرده است. دوم اينكه دستگاههايي مانند شوراي شهر، شوراي عالي شهرسازي و معماري و خود معاونت شهرسازي شهرداري تهران كه بايد به موقع نظارت خود را انجام ميدادند به وظيفه خود عمل نكردهاند. وي با بيان اينكه شهرداري با علاقه عجيبي به دنبال كسب منابع مالي بيشتر از محل فروش ظرفيتهاي شهر است، تصريح كرد: متاسفانه اين موضوع مانند ويروسي در بقيه شهرها نيز پخش شده است.
حناچي با بيان اينكه در حوزههاي تخصصي آدمهاي غيرمتخصص حضور داشتهاند، تصريح كرد: اساسا اين افراد يا متوجه نبودهاند يا دانش كافي نداشتهاند كه بدانند مديريت شهر به اين صورت مصلحت نبوده و قابل ادامه دادن هم نيست. وي خاطرنشان كرد: اين گوشههايي از مواردي بوده كه در هشت جلسه در شوراي عالي شهرسازي و معماري بررسي شده است. معاون معماري و شهرسازي وزير راه و شهرسازي با اشاره به اينكه شوراي عالي شهرسازي و معماري، تمام مواردي از گذشته كه امكان تفسير غلط را فراهم ميكرد، ابطال كرده است، گفت: بحث ناپايداري يا اينكه گفته بودند اگر در يك كوچه 50درصد به شيوه قبل ساخته بودند، مابقي هم ميتوانند به شيوه قبل بسازند يا اينكه چه سيستمي اين 50درصد را معين و قبل و بعدش را مشخص كند؛ اينها همه امكان تفسير غلط ايجاد ميكند.
حناچي با بيان اينكه چرا نظام مديريت شهري ما كه بايد تامينكننده منافع بلندمدت شهروندان باشد به چنين عارضهاي دچار شده است؟ افزود: اين البته مختص شهر تهران نيست، بلكه از تهران شروع شده و به كل كلانشهرهاي كشور و حتي شهرهاي كوچك سرايت كرده است.
فروش شهرسازي
معاون وزير راه و شهرسازي با بيان اينكه نظام مديريت شهرداري به سمت شهرداري رانتي حركت ميكند و آنكه رابطه و پول بيشتري دارد حرف اول را ميزند، تصريح كرد: اساسا كميسيون كلانشهرها كه در دولت تشكيل شده با اين علامت سوال شكل گرفته كه چرا بين دولت و مديريت شهري شكاف عميقي بهخصوص در كلانشهرها به وجود آمده است؟
وي در ادامه اظهار كرد: كلانشهرها در حال حاضر عمدتا از محل فروش ارزشها و ظرفيتهاي زيستمحيطي و ظرفيتهايي كه بايد حفاظت شوند اداره ميشوند و اين وضعيت قابل ادامه نيست و دولت بايد قبول كند كه بخشي از مالياتهاي محلي را به نظام مديريت شهري اختصاص دهد.
حناچي با اشاره به اينكه نظام مديريت شهري بايد هزينههاي جارياش را به حداقل برساند، تصريح كرد: نبايد حاتمخرجي صورت گيرد و بايد شهر به لحاظ هزينهها بهينه اداره شود.
وي افزود: اگر بودجه عمراني همه كلانشهرها را در مقابل بودجه جاريشان در نظر بگيريم، متوجه ميشويم همهشان رشد بودجه عمومي هم داشتهاند اما رشد بودجه جاري با شيب تندي نسبت به بودجه عمراني افزايش داشته است.
حناچي تاكيد كرد: معني ديگر آن است كه شهر در حال فروش است تا هزينههاي جاري براي اداره امور شهر تامين شود و اين روش قابل ادامه نيست و هرچه زودتر بايد متوقف شود.
معاون معماري و شهرسازي وزير راه و شهرسازي با بيان اينكه نظام مديريت شهري كه وظيفه حفاظت از منافع شهروندان را دارد بايد جلوتر از سرمايهگذاران حركت كند، گفت: در طرحهاي جامع اگر سرانه فضاي خدماتي را براي هر نفر در مقياس محلي 24مترمربع در نظر بگيريم و با فرض اينكه تعداد افراد خانوار نزديك به چهار باشد، بدين معني است كه اگر 100مترمربع فضاي مسكوني براي استقرار يك خانواده تراكم فروخته شود بايد 100مترمربع زمين آزاد شود. يعني ارزش واقعي فروش تراكم در سطوح مسكوني شهرها معادل ارزش يك متر مربع زمين در همان منطقه است.
حناچي تاكيد كرد: وقتي كسي ديد اقتصاد شهري نداشته باشد ممكن است اين ميزان را به يكصدم اختصاص دهد و بيدليل نيست كه در هيچ كجاي دنيا شهرها به اين صورت با فروش مستقيم و غيرمستقيم تراكم در سطوح مسكوني و تجاري اداره نميشوند.
گردونه باطل اداره شهر
معاون معماري و شهرسازي وزير راه و شهرسازي با بيان اينكه ادارهكردن شهر به روال فعلي يك گردونه باطل است، تصريح كرد: به اين شكل مشكلات به صورت مداوم افزايش مييابد و هيچ مزيتي به شهرها اضافه نميشود، در حالي كه امروز تعريف سرمايه در شهر ميزان جاذبههايي است كه مردم را از اقصي نقاط كشور به يك نقطه ميكشانند.
وي با بيان اينكه شوراي عالي شهرسازي و معماري همه تلاش خود را كرده و از ابزارهاي قانوني هم استفاده ميكند، تصريح كرد: اگر لازم باشد موارد را حقوقي ميكنيم اما مسالهاي كه بازدارنده و تعيينكننده است مردم شهرها هستند.
حناچي تاكيد كرد: اگر مردم به وضعيت فعلي راضي هستند پس اين وضعيت ادامه پيدا خواهد كرد ولي اگر ناراضي باشند اين موضوع بايد از طريق شوراهاي شهر و مديران ارشد پيگيري شود.
وي با بيان اينكه بودجه صرفا از محل تخلفات تامين ميشود، گفت: اين مبالغ به ازاي تعريف پروژههايي است كه لزوما اولويت يا توجيه كافي ندارند و وقتي نظام مديريت شهري به شكل فعلي ارائه ميشود كمتر فرصت پيدا ميكند كه به دنبال كيفيت به شكل گسترده حركت كند.
حناچي با اشاره به اينكه تمام مطالعات درباره كلانشهرها نشان ميدهد راه توسعه كلانشهرها توسعه معابر نيست، گفت: هر چقدر جادهها و معابر را افزايش دهيم در حقيقت نفوذ ترافيك را در كلانشهرها افزايش دادهايم.
معاون وزير راه و شهرسازي تاكيد كرد: راهحل ترافيك و الودگي هوا در تهران و كلانشهرها، توسعه حمل و نقل عمومي است. در حال حاضر ميتوان گفت به درستي شهرداري تهران در اين زمينه سرمايهگذاريهايي كرده است و اين بخش به عنوان اولويت بايد مورد حمايت قرار گرفته شود و در اين رابطه اتصال قطار شهري به قطار حومه كلانشهرها در دستوركار وزارت راه و شهرسازي است.