یک اقتصاددان:
با اقتصاد نفتی تنبل شده‌ایم
یک دکتری اقتصاد معتقد است: برای اینکه اقتصاد مقاوم داشته باشیم باید نفت را از بودجه جاری کشور، حذف و به تقویت دیگر پتانسیل‌های کشور پرداخت و با حذف یارانه بخش‌های برخوردار و تزریق آن به بخش تولید، اقتصاد کشور را از توزیع محور به تولید محور تغییر دهیم.
خبر اقتصادی - حسین پناهی با بیان اینکه کاهش قیمت نفت، قابل پیش‌بینی بود اظهار کرد: شرایط جدید ایجاب می‌کند که با توجه به تاکیدات مقام معظم رهبری در خصوص "اقتصاد مقاومتی" و نیز پرداختن به موضوع آمایشی که در سازمان مدیریت و برنامه ریزی اتفاق افتاده است استراتژی جدیدی نسبت به اقتصاد و برنامه‌ریزی داشته باشیم.
به گزارش ایسنا، وی با بیان اینکه در شرایط کنونی، برنامه‌ریزی اقتصادی متعارف و جامع که طی سالهای گذشته بوده است، قطعا پاسخگو نخواهد بود، افزود: با توجه به شرایط موجود باید منابع محدود خود را به نحوی بهینه روی بخش‌های کلیدی جامعه برنامه‌ریزی کرد.
رییس دانشکده اقتصاد دانشگاه تبریز با اشاره به اینکه اگر موتور رشد هر استان شناسایی شود دیگر کاهش قیمت نفت تهدیدی برای اقتصاد ایران نخواهد بود، تصریح کرد: در 60 یا 70 سال گذشته نوسانات قیمت نفت ضربات زیادی به اقتصاد کشور زده است پس اگر نفت را از بودجه خارج کنیم ایران پتانسیل‌های زیادی دارد که جایگزین نفت شود.
وی با بیان اینکه اتکای بودجه جاری وابسته به نفت کاملا غیرعلمی است، تاکید کرد: این کاهش قیمت نفت، اگر زودتر رخ می داد شاید ما تاکنون وابستگی به نفت را از بین برده بودیم. مثلا ترکیه، منابع نفتی، جاذبه‌های گردشگری و پتانسیل‌های معدنی مانند ایران ندارد، اما اقتصاد قوی‌تری نسبه به ایران دارد به طوری که در سال 2011 ترکیه 32 میلیارد دلار سود حاصل از اقتصاد گردشگری داشته است.
گردشگری سلامت جایگزین مناسبی برای نفت
عضو هیئت علمی دانشگاه تبریز ادامه داد: متاسفانه تاکنون مدیریت اقتصادی خوبی نداشته‌ایم و برنامه‌های کشور متکی بر درآمدهای نفتی است.
وی ادامه داد: اقتصاد نفت ما را تنبل بار آورده است و باید اقتصاد کشور را مبتنی بر اقتصاد غیرنفتی می‌کردیم. به طور مثال بسیاری از استانها پتانسیل‌های قوی در حوزه گردشگری سلامت دارند که اگر روی این حوزه کار شود، گردشگری ایران 2 سال آینده درآمدی معادل درآمد نفتی خواهد داشت.
کشور نیازمند اتخاذ سیاستهای پولی و مالی انقباضی
این دکتری اقتصاد با اشاره به اینکه بودجه کشور انقباضی شده است و این استراتژی درستی است توضیح داد: با توجه به شرایط تورمی که در کشور وجود دارد، کشور نیازمند اتخاذ سیاستهای پولی و مالی انقباضی است. اکنون دولت با حمایت بانکها، طرح‌هایی برای برون رفت از رکود اجرا کرده است. یارانه‌ای که به بخش‌های تولید پرداخت می‌شود، تولید را افزایش و مشکل اشتغال را حل می‌کند.
وی با بیان اینکه 90 درصد مردم ایران یارانه دریافت می‌کنند، افزود: آیا 90 درصد مردم ما مستحق دریافت یارانه هستند؟ دولت باید جرات بکند و مسئله یارانه‌ها را حل بکند(حذف بخش‌های برخوردار). دولت تصمیم گرفته است، بخش‌های برخوردار به صورت مرحله‌ای حذف کند. اگر این اتفاق رخ دهد، دولت می‌تواند از این منابع در بخش تولید استفاده کند و در برون رفت از رکود موفق باشد.
پناهی با اشاره به اینکه در کشور همچنان همه موانع و چالش‌های اقتصادی شناسایی نشده است گفت: باید به بررسی امکانات و ظرفیت‌های هر استان پرداخته و نقاط قوت و ضعف آنها را شناسایی کنیم و برنامه‌ریزی‌ها مبتنی بر مطالعات باشد که در این صورت رشد اقتصادی ملی بهتر از حالت فعلی خواهد بود.
نرخ سود بانکی از موانع رشد اقتصاد کشور
وی با بیان اینکه نرخ سود بانکی یکی از موانع رشد اقتصاد کشور است ادامه داد: اخیرا وزیر اقتصاد طی مصاحبه‌ای که داشتند، گفتند "ما دنبال کاهش سود بانکی هستیم"، اما مسایل اقتصادی بسیار پیچیده از آن چیزی است که شما به راحتی بگویید که ما نرخ سود را کاهش می دهیم. اگر نرخ سود بانکی کاهش پیدا کند، ممکن بسیاری از نقدینگی که اکنون در بانک است وارد جامعه شود و این باعث افزایش تورم می شود.
رییس دانشکده اقتصاد دانشگاه تبریز با بیان اینکه اگر می‌خواهید تورم را کاهش دهید، اولین مسیر آن، کاهش نقدینگی است افزود: باید نگاه درست به تقاضا و عرضه شود. سود بانکی در ایران بسیار بالاست و این درست است و باید کاهش پیدا کند اما به شرطی که بتوانیم این نقدینگی را به سمت تولید هدایت کنیم.
این اقتصاددان بیان کرد: متاسفانه در ایران به دلیل مشکلاتی که در بخش تولید و امنیت سرمایه‌گذاری وجود دارد، اولین مسیری که نقدینگی بعد از خروج از بانک طی می‌کند بخش بازار است و به سمت تولید نمی‌رود و این موضوع باعث تورم می‌شود، لذا باید با برنامه ریزی‌هایی انجام داد که نقدینگی از بانکها به سمت تولید هدایت شود. همزمان باید کاری انجام دهیم که بخش تولید سوددهی قابل قبول داشته باشد و یک فضای امنی برای سرمایه و سرمایه گذار ایجاد کنیم.
پولهای کلان کشور به بخش توزیع رفته است
استاد اقتصاد دانشگاه تبریز ادامه داد: پولهای کلانی که در سالهای گذشته نصیب کشور شده است به جای اینکه در بخش تولید هدایت شود در بخش توزیع رفته است و نتیجه آن این بوده است که هم اکنون نه درآمدی داشته‌ایم و نه صندوق آنقدر پر است که بخش تولیدی را شکوفا کنیم و این نتیجه سیاست بلندمدت است. باید به بخش تولید بیشتر توجه کنیم. اگرچه در ابتدا ممکن است موانع و مشکلاتی وجود داشته باشد اما در بلند مدت مثبت خواهد بود.
مالیات پول زور نیست
عضو هیئت علمی دانشگاه تبریز با طرح این پرسش که مالیات دهندگان چه کسانی هستند؟ توضیح داد: دولت بخش عمده درآمد مالیاتش را از کسانی دریافت می‌کند که دارای حقوق‌های ثابت هستند، برای اینکه دریافت مالیات از آنها بسیار ساده است. مشکل نظام مالیاتی ما به بخش‌های غیردولتی و خصوصی بر می‌گردد، نظام مالیاتی در این قسمت ضعیف عمل کرده است و اصلاح آن عملی است.
این اقتصاددان ادامه داد: چگونه در کشورهای دیگر اخذ مالیات از شرکت‌های خصوصی رخ می‌دهد؟ اگر به کشورهای آمریکا و انگلیس نگاه کنید بخش عمده‌ای از درآمدهای آنها را مالیات تشکیل می‌دهد. مردم نباید مالیات را پول زور تصور کنند، بلکه، پول خدماتی تصور کنیم که دولت می‌تواند در اختیار ما قرار دهد. دولت باید این ساز و کارها، تنبیهات و تشویقات به روشنی تعیین کند.
تاثیر توافقات 1+5 بر اقتصاد
پناهی با اشاره به تاثیر تحریم‌ها بر اقتصاد کشور و پیامدهای احتمالی توافق با 1+5 تاکید کرد: در صورت توافق با 1+5 بخش عمده‌ای از تحریم‌ها از بین خواهد رفت و این منجر به کاهش هزینه‌ها می‌شود زیرا در حال حاضر سیاری از کالاها را مجبوریم با واسطه دریافت کنیم. همچنین گشایش زیادی در مراودات بانکی، گردشگری و سلامت بوجود می‌آید، اما نباید فقط چشم انتظار توافق هسته‌ای باشیم، باید بنیان اقتصادمان را طوری طراحی کنیم که به راحتی در مقابل این اتفاقات نلرزد.
وی ادامه داد: اگر به توافق برسیم، فردا مشکل دیگری پیش می‌آورند. برای اینکه، منافع دولتهای غربی در مقابل ایران در خیلی جاها به خطر می‌افتد. اگر اقتصاد خود را مقاوم بکنیم، مشکل ما به یکباره حل خواهد شد. این توافق به صورت موقتی مشکل را کمرنگ می‌کند، ولی به صورت دایمی ما نیازمند اتخاذ یک سیاست اقتصادی مقاومتی هستیم.
امنیت حرف اول را در سرمایه‌گذاری می‌زند
این دکتری اقتصاد با بیان اینکه امنیت حرف اول را در سرمایه گذاری به ویژه در سرمایه گذاری خارجی می‌زند خاطرنشان کرد: یکی از مشکلات کشور بحث امنیت اقتصادی است. شاید دلایلی که نمی‌توانیم بسیاری از سرمایه گذاران را جذب بکنیم، موضوع امنیت اقتصادی باشد که خوشبختانه در این زمینه دولت کارهایی را انجام داده و حتی توافق‌هایی در زمینه تفهیم قوانین تسهیل کننده، تعهد بر اجرای قوانین و ایجاد امنیت توسط سه قوا شده است.
