كدام سپرده ها بيشترين سود و رشد را داشته اند؟ به 77 درصد پول مردم سود تعلق مي‌گيرد

گروه بانک و بیمه - احسان شمشیری: اين دو شاخص نشان مي‌دهد كه سياست‌هاي يك‌سال اول دولت روحاني، سياست انضباط مالي بوده و انقباضي نبوده است و باعث شده كه نقدينگي 24درصد رشد داشته باشد. اما در عين حال به‌دنبال تشويق مردم به نگهداري پول در حساب‌هاي بلندمدت و كوتاه‌مدت داراي سود، بهبود نرخ سود بانكي، كاهش تورم، كاهش خريد و فروش مسكن و ساير دارايي‌ها و سفته‌بازي‌ها، تمايل مردم به نگهداري پول در حساب‌هاي بلندمدت و كوتاه بيش از نگهداري پول به‌صورت اسكناس يا سپرده ديداري بوده است.

آمار آذر 93 نشان مي‌دهد كه سپرده‌هاي غيرديداري يا شبه پول به رقم 568 هزارميليارد تومان بالغ شده و با افزايش 126هزارميليارد توماني نسبت به آذر 92 به ميزان 28درصد و 4درصد بيش از رشد نقدينگي رشد كرده است.

اين موضوع نشان مي‌دهد كه تحت تاثير سياست افزايش نرخ سود بانكي، تشويق به جذب سپرده‌هاي داراي سود، كاهش جذابيت سرمايه‌گذاري در مسكن، دارايي‌هاي مختلف و كاهش سفته بازي در اقتصاد همچنين سياست‌هاي انضباط پولي و مالي و تلاش براي بهبود رشد اقتصادي، گردش پول به‌صورت اسكناس و سپرده ديداري كمتر رشد كرده و سپرده‌هاي غيرديداري بيش از پول يا مجموع اسكناس و سپرده ديداري و چك رشد داشته است.

اگرچه سپرده قرض‌الحسنه با رشد محدود 11درصدي مواجه شده و نسبت به سال گذشته 3هزارميليارد تومان افزايش يافته اما در بخش سپرده‌هاي مدت‌دار و داراي سود، رشد قابل توجه 30درصدي را شاهد بوده‌ايم و بانك‌ها موفق شده‌اند كه بخش عمده‌يي از نقدينگي سرگردان بازار را جذب سپرده‌هاي مدت‌دار كنند. اين رشد 30درصدي به ميزان 6 درصد بالاتر از رشد نقدينگي بوده و نشان مي‌دهد كه سياست بانك‌ها و سيستم بانكي و دولت در جذب نقدينگي و هدايت آن به حساب‌هاي مدت‌دار موفق بوده است.

نكته مهم ديگر اين است كه 522 هزارميليارد تومان از نقدينگي 683 هزارميليارد توماني در حساب‌هاي مدت‌دار و داراي سود قرار دارد. به‌عبارت ديگر به 76درصد از پول و نقدينگي مردم سود تعلق مي‌گيرد و تنها 24درصد پول و نقدينگي در حساب‌هاي قرض‌الحسنه، سپرده ديداري يا به‌صورت اسكناس موجود است.

همچنين از اجزاي سپرده‌هاي مدت‌دار يعني سپرده بلندمدت كه داراي سود بيشتري است ،رشد 32درصدي داشته كه 8 درصد بالاتر از رشد نقدينگي بوده است. اين موضوع نشان مي‌دهد كه در يك‌سال اخير تمايل مردم و بخش خصوصي به دريافت سود از بانك‌ها نسبت به سفته‌بازي و خريد و فروش دارايي‌ها و مسكن و خودرو، طلا و ارز و... بيشتر شده و با پس‌انداز كردن در حساب‌هاي داراي سود بالا، رقم سپرده‌هاي بلندمدت به 296هزارميليارد تومان رسيده است. يعني 43درصد نقدينگي و پول كشور در حساب‌هاي بلندمدت و داراي سود بالا قرار دارد.
در نتيجه 226هزارميليارد تومان از نقدينگي كشور به‌جاي آنكه به‌صورت چك و اسكناس نگهداري شود در كارت‌هاي الكترونيك از سود حساب‌هاي زير يك سال بهره‌مند مي‌شود و مردم نيز هنگام خريد كالا و خدمات مورد نياز خود از اين حساب‌ها برداشت مي‌كنند و در عين حال از سود كوتاه‌مدت پول و حساب خود منتفع مي‌شوند.

به‌عبارت ديگر 33درصد از نقدينگي كشور در حساب‌هاي كوتاه‌مدت و داراي سود نگهداري مي‌شود و مردم هنگام خريد از كارت‌هاي الكترونيكي و عابربانك‌ها استفاده مي‌كنند و در عين حال از سود كوتاه‌مدت اين حساب‌ها نيز بهره مي‌برند.

 سهم 82 درصدي شبه‌پول و 18درصدي پول

درحال حاضر بيش از 33درصد از نقدينگي و پول كشور به‌صورت حساب‌هاي كوتاه‌مدت نگهداري مي‌شود كه با در نظر گرفتن سهم بيش از 43درصدي حساب‌هاي بلندمدت مي‌توان دريافت كه حدود 77درصد پول كشور يعني بيش از سه‌چهارم نقدينگي كشور به‌صورت سپرده‌هاي مدت‌دار نگهداري مي‌شود و كمتر از يك چهارم نقدينگي كشور به‌صورت سپرده قرض‌الحسنه، سپرده ديداري، اسكناس و... است.

همچنين با در نظر گرفتن سهم 5 درصدي حساب‌هاي قرض‌الحسنه از نقدينگي، سهم شبه پول يا سپرده غيرديداري به 82 درصد كل نقدينگي رسيده است.

همچنين 5.5 درصد نقدينگي كشور را اسكناس و بيش از 12درصد را سپرده ديداري تشكيل مي‌دهد. براين اساس سهم پول شامل اسكناس و سپرده ديداري معادل 18درصد كل نقدينگي است.  در يك‌سال آذر 92 تا آذر 93 رشد پول يعني اسكناس و سپرده ديداري 6 درصد، رشد اسكناس در دست اشخاص 5 درصد، رشد اسكناس در بانك‌ها 13درصد و رشد سپرده ديداري 7درصد بوده است.

همچنين در آذر 93 حجم پول كشور به 115هزارميليارد تومان اسكناس در دست اشخاص 29هزارميليارد تومان، اسكناس نزد بانك‌ها 8684 ميليارد تومان و حجم كل اسكناس كشور 37هزار و 860 ميليارد تومان بوده است.

منبع: تعادل