قرار است از امروز (9بهمن) دور تازه مذاكرات ايران با 3كشور اروپايي در استانبول تركيه برگزار شود تا پس از ديدارهاي دوجانبه ظريف با كري، هماهنگيهاي لازم با كشورهاي اروپايي نيز درباره راههاي رسيدن به تفاهم سياسي انجام شود.
خبر اقتصادی - بهنظر ميرسد دامنه رويارويي ديپلماتيك «ايران» و «امريكا» بر سر پرونده هستهيي، پاي پارلمانهاي دو كشور را نيز به ميانه اين منازعه حقوقي بازكرده است. بعد از جمعآوري امضاي بيش از 80نماينده مجلس نهم براي ملزم ساختن دولت يازدهم به حفظ دستاوردهاي هستهيي، اعلام به تعويق افتادن رايگيري لايحه تحريم ايران در مجلس سنا توسط دموكراتها و مخالفت جمهوريخواهان با آن، اختلافات در كنگره را در قبال تحريم ايران تشديد كرد. آنگونه كه از ظواهر امر پيداست مجامع پارلماني دوكشور قصد دارند با ايجاد موازنه منفي به نفع دولتهايشان، زمينه را براي تفاهم سياسي ماه مارس (خرداد) مهيا كنند.
چارچوبهاي اصلي توافق تنظيم شده است
براساس بيانيه مطبوعاتي اتحاديه اروپا، مديران كل سياسي وزارتخانههاي خارجه ۳كشور اروپايي و ايران براي يك نشست يكروزه در تاريخ ۲۹ژانويه (9بهمن) در استانبول گردهم ميآيند. روز گذشته اتحاديه اروپا با انتشار يك بيانيه مطبوعاتي اعلام كرد؛ اين ديدار بخشي از تلاشهاي ديپلماتيك جاري براي يافتن يك راهحل مورد توافق درمورد موضوع اتمي ايران است. همچنين، هلگا اشميت، معاون فدريكا موگريني نيز در اين ديدار حضور خواهد يافت. اتحاديه اروپا تاكيد كرده است كه اين ديدار نشاندهنده پايبندي و اهميتي است كه 3كشور اروپايي- آلمان، فرانسه و انگليس - و اتحاديه اروپا براي حصول پيشرفت در دستيابي به يك راهحل ديپلماتيك درمورد موضوع اتمي ايران در سريعترين زمان ممكن، قايل هستند. مرضيه افخم، سخنگوي دستگاه سياست خارجي كشورمان، روز گذشته در نشست خبري هفتگي خود با خبرنگاران گفت كه چارچوبهاي اصلي توافق هستهيي تنظيم شده است و گفتوگوها وارد بخشهاي فني و جزيي شده است.
تعويق تحريمهاي كنگره براي رسيدن به تفاهم سياسي
باوجود اعلام صريح اوباما مبني بر وتوي هر نوع تحريمي عليه تهران، نمايندگان جمهوريخواه كنگره براي اعمال تحريمهاي تازه عليه ايران بيتابي ميكنند. «رابرت منندز» سناتور دموكرات ايالت «نيوجرسي» و يكي از نويسندگان لايحه تحريمي كرك- رمنندز با اعلام ارسال نامهيي به «باراك اوباما» رييسجمهوري امريكا ميگويد: «شماري از دموكراتها ازجمله خود من در اين نامه اعلام كرديم، لايحه كرك- منندز را تا 24مارس (4فروردين) به صحن مجلس سنا ارايه نميدهيم، مگر بعد از 24مارس و تنها درصورتي كه توافق سياسي با ايران در قالب مذاكرات هستهيي حاصل نشود.»باوجود اين «ميچ مك كانل» رييس جمهوريخواه مجلس سنا امريكا اشاره ميكند: «جمهوريخواهان هنوز خواستار رايگيري درمورد لوايح تحريمي عليه ايران هستند. اميدواريم كميسيون بانكداري مجلس سنا هر چه سريعتر طرح تحريم ايران را به شكل لايحهيي به مجلس ارايه دهد.»
براساس گزارشها، اين نامه به امضاي 10سناتور ازجمله 8سناتوري رسيده كه از لايحه تحريمهاي سال گذشته حمايت كرده بودند.
الزام دولت براي حفظ دستاوردهاي هستهاي
اين درحالي است كه نمايندگان مجلس نهم در ايران، تلاشهاي حقوقي تازهيي را براي تصويب قانون حفظ دستاوردهاي هستهيي آغاز كردهاند و آخرين اخبار حاكي از آن است كه در صورت هرنوع تحريم تازهيي عليه كشورمان، مجلس ايران، دولت يازدهم را براي حفظ دستاوردهاي هستهيي و مقاومت در برابر زيادهخواهيها، ملزم ميكند. موضوعي كه ميتواند بهعنوان يك عامل موثر، اعتماد به نفس مذاكرهكنندگان را براي استيفاي حداكثري منافع ايرانيان شارژ كند. آخرين اخبار حاكي از آن است كه جمهوريخواهان كنگره فعلا در برابر پروژه اعمال تحريمهاي تازه عليه ايران، عقبنشيني كردهاند.
اين عقبنشيني موضوعي است كه توجه خبرگزاري فرانسه را هم به خود جلب كرده است. اين خبرگزاري در اين باره مينويسد: «عقبنشيني سناتورهاي دموكرات براي تصويب لايحه كرك- منندز موسوم به «قانون ايران عاري از سلاح هستهيي2015» اقدامي ناگهاني است؛ بهويژه كه منندز پيش از اين تلاش كرده بود با اصرار بر تصويب اين لايحه كاخ سفيد را تحتفشار قرار دهد. اين لايحه تحريمهاي شديدتري را عليه ايران اعمال ميكند درصورتي كه توافق جامع تا پايان ضربالاجل حاصل نشود.»
منندز در جمع خبرنگاران گفت دولت پيام روشني فرستاد كه براي ادامه مذاكرات زمان ميخواهد. براساس اين گزارش بدون حمايت دموكراتها، سناتورهاي جمهوريخواه از اكثريت لازم براي تصويب تحريم برخوردار نخواهند بود.
تعويق لايحه تحريمها تا 24مارس
افزون بر اين نامه، لايحه كرك- منندز در نشست روزگذشته كميسيون بانكداري مجلس سنا بررسي شد. «ريچموند شلبي» رييس اين كميسيون در جلسه توجيهي ادعا كرد: تهديد براي تحريمهاي آينده، تنها انگيزه ايران براي رسيدن به توافق جامع است. اما «ديويد كوهن» معاون تحريمها و ضدتروريسم وزارت خزانهداري در اين نشست يادآور شد، دولت معتقد است تحريمهاي فعلي همچنان به اقتصاد ايران آسيب ميرساند.
در همين حال سناتور جمهوريخواه «باب كروكر» كه لايحه تحريمي ديگر را عليه ايران تدوين كرده است، تاكيد ميكند: اگر بخواهيم متحد و با قدرت درمورد تحريم ايران صحبت كنيم، احتمالا نبايد در صحن مجلس سنا تا 24مارس هر دو لوايح تحريمي را عليه ايران مطرح كنيم. باوجود اين حتي اگر جمهوريخواهان بخواهند اين لوايح را در مجلس نمايندگان و مجلس سنا به راي بگذارند هنوز معلوم نيست از راي كافي براي مقابله با وتو اوباما برخوردار باشند. روزگذشته و در آستانه دور تازه مذاكرات كارشناسي ايران با كشورهاي اروپايي، ظريف از احتمال نزديكتر شدن مواضع مذاكرهكنندگان خبرداده است. خبري كه درصورت صحت ميتواند زمينه رسيدن به تفاهم سياسي ميان ايران و كشورهاي 1+5 را فراهم كند.