داستانهای زیادی پیرامون خودروهایی که پس از انقلاب اسلامی و تا پیش از تشکیل کمیته کلاسیک تحت عنوان خودروهای ترانزیت از کشور خارج شدهاند، شنیدهایم و در مورد برخی نمونههای خاص و ارزشمند به طور ویژه بحث کردهایم.

خبر اقتصادی - اما اکثرا از این واقعیت که بسیاری از خودروهای ارزشمند و تاریخی کشورمان در سالهای پیش از انقلاب اسلامی به عناوین مختلف و توسط خود درباریان خارج شده بودند، بیخبرند. همین سبب میشود تا در بسیاری از موارد به اشتباه برخی از این خروجها به سالهای آغازین پس از انقلاب اسلامی نسبت داده شوند. در این مطلب به طور اجمالی به حضور کوتاه یک دستگاه از یکی از ارزشمندترین خودروهای تاریخ در کشورمان میپردازیم که خوشبختانه هنوز حداقل یک نمونه دیگر از آن در ایران باقی مانده است.
به گزارش عصر خودرو، دربار شاه مخلوع خصوصا در دوره پس از کودتای 28 مرداد سال 1332 علاقه شدیدی به خودروهای لوکس و گرانقیمتی داشت که در تیراژ اندک و بعضا به طور سفارشی ساخته میشدند. برندهایی همانند مرسدس بنز، رولزرویس، کرایسلر، کدیلاک، فراری، لامبورگینی و مزراتی از جمله مهمترین برندهای مورد علاقه خاندان پهلوی و سایر درباریان بودند که در دوران طاغوت به کشور وارد شدند و هنوز هم تعداد زیادی از آن خودروها در کشور باقی مانده است. در این میان برند مرسدس با 2 مدل300SEL 6.3 از نسل W108/109 و سری 600 از 2 نوع LWB و SWB به عنوان خودرو تشریفات خصوصا در دهه 60 میلادی حضوری پررنگ در دربار شاه مخلوع داشت؛ تعداد زیادی از این خودروها برای برگزاری جشنهای موسوم به 2500ساله وارد کشور شدند و بعدها به ناوگان دربار پیوستند. اما یکی دیگر از محصولاتی که بسیار مورد علاقه خود شخص شاه مخلوع و اطرافیان او بود، سری 300SL بود. خود شاه مخلوع حداقل 2دستگاه از این خودرو را هنگامی که در ایتالیا بود، به طور دائم راند (یک نمونه کوپه و یک نمونه رودستر) و خواهر وی نیز یک نمونه سفیدرنگ را در اختیار داشت که بعدها به فرزند شاه مخلوع هدیه داد. این خودرو امروزه در کاخ موزه سعدآباد به نمایش عموم درآمده و متاسفانه به اشتباه خودرو همسر سوم شاه مخلوع معرفی شده است. در مطالب قبلی به طور مفصل پیرامون علل اشتباه بودن این مورد خاص بحث کردهایم. نکته مهم دیگر این است که گالوینگ سفیدرنگی که حداقل به طور رسمی تنها نمونه باقی مانده در کشورمان است، هیچ ارتباطی با دربار شاه مخلوع ندارد و مالک اولیه آن شخصی حقیقی بوده و هرگز متعلق به درباریان نبوده است.
گالوینگی که نیامده رفت!
شاه مخلوع به تعدد به همراه همسر دومش (ثریا اسفندیاری) در دهه 50میلادی به کشورهای اروپایی و آمریکا سفر کرد که تصاویر متعددی از این سفرها در دست است. خود شاه مخلوع در تعدادی از این عکسها سوار بر یک گالوینگ با شماره پلاکی که با 3 رقم 226 آغاز میشود، مشاهده میشود. علاوه بر این شاه مخلوع و همسر دومش در کنار یک نمونه رودستر نیز مشاهده میشوند که پلاک آن نیز با 3 رقم 226 آغاز میشود! اما در همان دوران و در سال 1955 شاه مخلوع و ثریا اسفندیاری از کارخانه مرسدس بنز در اشتوتگارت آلمان بازدید کردند.
شاه مخلوع و همسرش در این بازدید نسبت به 2 خودرو 300S و گالوینگ ابراز علاقه میکنند و نهایتا یک دستگاه گالوینگ برای ثریا اسفندیاری خریداری میشود. این خودرو سفیدرنگ با تودوزی صدری به روایتی به ایران آورده میشود و تا پایان حضور ثریا اسفندیاری در دربار طاغوت، به عنوان یک کالای لوکس در کاخ باقی میماند. در سال 1958 ثریا اسفندیاری رهسپار سوئیس شده و نهایتا از شاه مخلوع جدا میشود. پس از طلاق اما برخی از داراییهای ثریا از جمله گالوینگ سفیدرنگ به او بازگردانده میشوند. گالوینگ تا سال 1991 در اروپا میماند و نهایتا در این سال به استرالیا رفته، در شهر سیدنی پلاک میشود. پس از مدتی در اکتبر سال 2006 و هنگامی که تنها 40 هزار و 313 کیلومتر طی کرده بود، به حراج گذاشته میشود. در این حراجی گالوینگ به قیمت 320 هزار یورو به فروش رسیده، از آن زمان از نظرها پنهان شده است.