استان سمنان قطب تولید گیاهان دارویی در کشور است

خبر اقتصادی - محمدباقر رضایی در نشست با اعضای کارگروه کشاورزی و منابع طبیعی سازمان بسیج مهندسین استان سمنان با اشاره به کشت ارگانیک اظهار داشت: اکنون کشور ایران خالی از مواد اولیه طبیعی است و در نتیجه به کشت این گیاهان رو آورده ایم.

به گزارش ایرنا، وی با اشاره به آلودگی اغلب زمین های کشاورزی به مواد و کودهای شیمیایی افزود: این موضوع قابلیت های کشت گیاهان دارویی به عنوان مواد اولیه در صنایع داروسازی، آرایشی و بهداشتی و صنایع غذایی را تحت تأثیر خود قرار می دهد.

عضو هیات علمی مؤسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع خاطرنشان کرد: باید عرصه هایی را به طور انتخابی برای کشت گیاهان دارویی در نظر بگیریم و ابتدا طرح اولیه ای از تولید بعضی از انواع گیاهان دارویی ارائه کنیم.

رضایی بیان کرد: به گفته کارشناسان و متخصصان، از بسیاری از گونه های گیاهی موجود می توان از 800 تا هزار گونه از آنها به عنوان گیاهان دارویی استفاده کرد و لازم نیست همه این گیاهان را کشت کنیم، بلکه باید تعداد انگشت شماری از این گونه ها را که بومی یا خاص کشور است، انتخاب کنیم.

* کشت گیاهان غیربومی فاجعه ای بزرگ / سرمایه گذاری بر گونه های گیاهی بومی 

وی گفت: اگر روی گونه های گیاهی مانند رزماری یا اسطوخودوس که در دیگر کشورها شناسایی شده و استفاده از آنها در تولید داروهای گیاهی مورد توجه قرار گرفته است، سرمایه گذاری کنیم، عرصه های گیاهی به جای تولید گیاهان طبیعی بومی کشورمان، به کشت گیاهان غیربومی اختصاص پیدا می کند که می تواند فاجعه ای بزرگ باشد. 

عضو هیات علمی مؤسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع کشور افزود: در حقیقت با این کار طبیعت بکری را که می تواند گیاه بومی تولید کرده و در اختیار قرار دهد، نابود کرده و به اجبار گیاهانی را کشت می کنیم که بومی کشور نیست.

رضایی اظهار داشت: اکنون بیشتر گیاهانی که تولید کرده و به دیگر کشورها صادر می کنیم به علت آلودگی به کشور برگردانده می شود که از نظر اقتصادی پیامدهای منفی بسیاری را به همراه خواهد داشت.

رئیس انجمن گیاهان دارویی ایران با بیان اینکه دارو بسیار ارزشمند و وجود آن در هر جامعه ای ضروری است، اظهار داشت: متأسفانه گام های نادرستی که در زمینه توجه به تغذیه افراد برداشته شده، موجب شده، ما پیش از آنکه به سراغ فرآورده های طبیعی و گیاهان دارویی برویم، به استفاده از داروهای شیمیایی روی آوریم.

رضایی با اشاره به اینکه گیاه دارویی در اصل می تواند نقش پیشگیری کننده داشته باشد و از ابتلا به بسیاری از بیماری ها جلوگیری کند، افزود: شاید درست باشد بگوییم طبیعت، سلامت روان را و گیاهان، سلامت جسم را تضمین می کنند.

* پیشگیری از ابتلا به بیماری ها با استفاده از گنجینه ارزشمند گیاهان دارویی

وی با بیان اینکه فراموش کردن گیاه دارویی را یکی از مشکلاتی دانست که این روزها با آن مواجه هستیم گفت: گیاهان دارویی گنجینه ارزشمندی است که می تواند نقش مهمی در پیشگیری از ابتلا به بیماری ها و امراض مختلف داشته باشد و البته یکی از عوامل تأثیرگذار در ایجاد و شکل گیری چنین رویکردی تقاضای مبرم افراد در جامعه است.

عضو هیات علمی مؤسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع کشور اظهار داشت: در کشور در هر شرایطی گیاهان مختلفی را می توانید پیدا کنید؛ بنابراین به نظر می رسد که دیگر نیازی نیست در زمینه استفاده بهینه از این گنجینه ارزشمند اقداماتی انجام شود.

وی ادامه داد: تا پنج سال گذشته ایران به منبع غنی انواع مختلفی از گونه های گیاهان دارویی دسترسی داشت؛ اما به علت تبلیغات گسترده درباره تولید محصولات مختلف از جمله داروهایی با منشأ گیاهی و عوامل متعددی که در نهایت به روی آوردن به مواد و فرآورده های طبیعی منجر شده و عرصه های طبیعی از وجود این منابع ارزشمند خالی شده است.

عضو هیات علمی مؤسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع اضافه کرد: متهمان اصلی نیز افرادی هستند که نسبت به قابلیت های موجود در این عرصه شناخت کافی نداشته اند.

رضایی خاطرنشان کرد: اکنون کشور از بسیاری از مواد طبیعی تهی شده است و در نتیجه به ناچار به واردات مواد سنتزی شده روی آورده ایم که به عنوان عصاره ها و مواد فرآوری شده به عنوان مواد سنتزی که طبیعی نیست و نمی توان از طریق منابع طبیعی به آن دسترسی داشت، در تولید داروهای گیاهی که از گذشته های دور در ایران مطرح بوده و قدمتی دیرینه دارد، به وفور مورد استفاده قرار می گیرد.

* امکان کشت و تولید داروهای گیاهی در کشور فراهم است

وی با بیان اینکه کشور عرصه و حوزه علمی خوبی را در اختیار دارد، تصریح کرد: ایران از جمله کشورهایی است که در این حوزه منابع علمی لازم را در اختیار داشته، به منابع طبیعی دسترسی دارد و امکان کشت و تولید این گروه از گیاهان نیز در کشور فراهم بوده است؛ اما نتوانسته ایم هیچ یک از این قابلیت ها را به فعل درآوریم. 

رئیس انجمن گیاهان دارویی ایران با بیان اینکه امکان تولید داروهای گیاهی در ایران وجود دارد، عنوان کرد: پیش بینی می شود در آینده ای نزدیک در این حوزه با فاجعه بزرگی روبه رو شویم که بارها این موضوع را به مسئولان و افرادی که علاقه مند تولید داروهای گیاهی هستند، هشدار داده ایم و این فاجعه چیزی نیست جز اینکه در نهایت مجبور هستیم مواد اولیه طبیعی برای تولید داروهای گیاهی را از کشورهای دیگر وارد کنیم، در حالی که پیش از این خودمان صادر کننده مواد اولیه تولید داروهای گیاهی به دیگر کشورها بوده ایم.

رضایی گفت: این فاجعه پیامد تصمیم گیری های نادرست افراد سودجویی است که به دنبال تسریع مراحل کار و کسب درآمد بیشتر بودند.

وی با اشاره به صادرات گیاهان دارویی و همکاری دستگاه های اجرایی افزود: از نظر جامعه بین الملل ایران به عنوان کشوری شناخته شده است که توانایی تولید فرآورده های کشاورزی سالم را ندارد. 

رئیس انجمن گیاهان دارویی ایران گفت: در این شرایط باید جهاد کشاورزی با همکاری منابع طبیعی و گمرک، کار را در دست بگیرد و در یک طرح تحقیقاتی در زمینی به وسعت هزار هکتار چند گونه گیاه دارویی انتخابی را کشت کند و مراحل توسعه و فرآوری را نیز خود برعهده گیرد تا بتواند محصولات سالم را به دیگر کشورها صادر کرده و از نظر اقتصادی متضرر نشود.

*اجرای نشدن طرح های ژنتیکی و بیوتکنولوژی در زمینه تولید گیاهان دارویی در کشور

رضایی اظهار داشت: متأسفانه از نظر ژنتیک و بیوتکنولوژی در زمینه تولید گیاهان دارویی تا به امروز طرحی را اجرا نکرده ایم.

وی با بیان اینکه سرمایه گذاری در این حوزه صورت نگرفته است، گفت: صنعت فرآوری بسیار ضعیف است، حتی در زمینه عرق گیری از گیاهان دارویی که چند هزار کارگاه در این زمینه فعالیت می کنند هم به نتیجه موفقیت آمیزی دست نیافته ایم و صنعت هم در این زمینه سرمایه گذاری نکرده است.

رئیس انجمن گیاهان دارویی ایران با بیان اینکه رمز موفقیت کشورهای دیگر این است که در این حوزه به دنبال متخصصان و کارشناسان می روند تا از تجربیات آنها استفاده کنند، گفت: در کشور منتظر این هستیم که متخصصان و کارشناسانی که تحقیقاتی را انجام داده اند، خودشان به صنعت مراجعه کنند و بخواهند تجربه هایشان را در اختیار بخش صنعت قرار دهند که این مشکل نیز ناشی از وجود نداشتن ارتباط بین صنعت و دانشگاه است.