رشد 33 درصدی تراکنش های بانکی در سال 93

خبر اقتصادی - مهدی رضوی در دومین همایش هم افزایی دانشگاه ها و بانک ها در توسعه بانکداری مجازی، با تاکید بر تحولات و تغییرات گسترده در حوزه الکترونیک و فناوری اطلاعات و بکارگیری آن در صنعت بانکداری، افزود: سرعت این تغییرات و تحولات به گونه ای است که برخی آن را عصر انفجار اختراعات، اکتشافات و ابداعات بشر نامیده اند. سیر تکاملی بانکداری مجازی ابتدا به صورت پرداخت های ساده الکترونیکی، سپس دیجیتالی بوده، در حال حاضر نیز در مسیر بانکداری مجازی به مسیر خود ادامه می دهد.

به گزارش روابط عمومی بانک مرکزی، وی آغاز پرداخت های ساده الکترونیکی را مربوط به نیمه دوم دهه 1900 در کشور های صنعتی، به ویژه بانک های فدرال رزرو آمریکا دانست و عنوان کرد: این حرکت تا دهه 1970 جریان خود را ادامه داد و بالاخره در این دهه زیرساخت های استفاده از پول الکترونیک فراهم و از سال 1980 بانکداری الکترونیکی به صورت امروزی آغاز شد. در سال 1983 برای اولین بار، چهار بانک در نیویورک و پس از آن تعدادی از بانک های اروپایی به ارائه برخی خدمات بانکداری الکترونیک پرداختند تا در نهایت در سال 1994 یک موسسه اعتباری در آمریکا تمام عملیات بانکی خود را به صورت الکترونیکی ارائه کرد.

وی با تاکید بر اینکه تمام عملیات بانکداری مجازی در آمریکا در چارچوب قانون انتقال وجوه الکترونیکی است و توسط دولت فدرال آمریکا در سال 1978 به تصویب رسید، اظهار داشت: براساس گزارش گارتنرگروپ از کل جمعیت آمریکا در سال 1999 فقط 0.4 درصد، در سال 2004 نیز 31 درصد و در سال2008 با 47 درصد از خدمات بانکداری الکترونیک استفاده می کردند.

رییس موسسه عالی آموزش بانکداری ایران آغاز اقدام عملی بانکداری الکترونیکی در ایران را مربوط به سال 1350 و توسط بانک تهران دانست و تصریح کرد: اواخر دهه 1360 بانک های کشور با کاربرد رایانه شخصی و اتوماسیون آشنا شدند. طرح جامع اتوماسیون بانکی در سال 1372 در مجمع عمومی بانک ها به تصویب رسید و بانکداری الکترونیکی شکل قانونی و رسمی به خود گرفت. در خرداد ماه 1381 مجموعه مقررات حاکم بر مرکز شبکه تبادل اطلاعات بین بانکی (شتاب) به تصویب رسید و از این طریق مقدمات و زیر ساخت بانکداری الکترونیکی فراهم شد.

رضوی تحولات گسترده بانکداری در ایران را نتیجه تلاش های مداوم و مستمر بانک مرکزی اعلام کرد و اظهار داشت: امروز شاهد سیستم های الکترونیکی دیگری چون سامانه حواله بین بانکی (سحاب)، سامانه تسویه ناخالص آنی (ساتنا)، سامانه پایاپای الکترونیکی (پایا)، سامانه تسویه اوراق بهادار الکترونیکی (تابا)، یکپارچه سازی حسابها و ایجاد شناسه حساب بانکی ایران (شبا)، شاپرک، سپام و چکاوک هستیم.

وی با اشاره به افزایش رغبت مردم به استفاده از خدمات بانکداری الکترونیک در سال های اخیر، خاطرنشان کرد: متوسط تراکنش های روزانه طی سال 93 بالغ بر 7/35 میلیون تراکنش در روز بوده که اگر تراکنش های مربوط به پرداخت یارانه با ضریب 7/2 به آن اضافه شود، تراکنش های روزانه بیش از 90 میلیون خواهد شد.

رضوی افزود: بانک مجازی، در واقع نسل نوینی از بانک ها هستند که بدون دخالت انسان (کارمند شعبه) به عملیات بانکی می پردازد و با استفاده از آخرین دستاوردهای فناوری اطلاعات و ارتباطات و بی نیاز از شعب فیزیکی، می توانند محصولات و خدمات خود را بی وقفه در تمام ساعات شبانه روز و در هفت روز هفته، حتی در ایام تعطیلات به عموم مردم و سازمان ها در اقصی نقاط کشور و جهان، با هزینه کم تر و سرعت و کارآیی بیشتر ارایه کنند.

رییس موسسه عالی آموزش بانکداری با اشاره به اینکه امروزه بسیاری از بنگاه های اقتصادی برای کاهش هزینه، جلب مشتری و بدست آوردن سهم بیشتری از بازارهای داخلی و بین المللی محصولات و خدمات خود را به صورت مجازی ارایه می کنند، افزود: امروزه شیوه بانکداری در جهان تغییر کرده است. در حال حاضر بانک های بزرگ و صاحب نام دنیا، از طریق ایجاد هولدینگ های مالی، فعالیت های خود را توسعه داده و با استفاده از روش های گوناگون بانکداری نظیر بانکداری اختصاصی، شرکتی، سرمایه گذاری ، بین الملل و اسلامی و بسیاری از فعالیت های دیگر مالی و خدمات غیربانکی، محصولات و خدمات بسیار زیاد و متنوعی را با اخذ کارمزد خدمات، به مشتریان خود ارایه می دهند.

رضوی در ادامه با تشریح تفاوت بانکداری نوین با سنتی، اظهار داشت: بانک های پیشرو، برخلاف بانک های سنتی که عمده درآمدشان را از طریق واسطه گری بین سپرده گذاران و استفاده کنندگان از تسهیلات اعتباری به دست می آورند، بخش اعظم درآمدشان کارمزد خدمات است که از محل فروش محصولات و ارایه خدمات گسترده بانکی و غیربانکی به روش های ذکر شده، حاصل می شود. استفاده از بانکداری مجازی هم با این شیوه از فعالیت های مالی و خدماتی سازگاری بیشتری دارد، چون به این طریق بانک می تواند مشتریان بیشتری را در اقصی نقاط کشور و جهان برای محصولات و خدمات متنوع و متعدد خود جلب کند و سهم بیشتری را از بازار رقابت داخلی و جهانی به دست آورد.

** شعب بانک ها باید تعدیل شود

رییس موسسه عالی آموزش بانکداری ضمن تشریح انواع بانکداری مجازی گفت: در کشور ما آنچه تاکنون تحت عنوان بانکداری مجازی در شبکه بانکی کشور پیاده شده، در واقع نوعی از بانکداری است که به بانکداری ترکیبی موسوم است. یعنی برخی از فعالیت ها و خدمات و محصولات بانکی در شعب بانک انجام می شود و برخی دیگر به صورت مجازی صورت می گیرد که با بانکداری مجازی به صورت کامل و یکپارچه (بانکداری بدون شعبه) تفاوت دارد. این تفاوت را می توان در افزایش تعداد شعب بانک ها و موسسات مالی و اعتباری به خوبی مشاهده کرد. در حالی که بانک های کشورهای پیشرفته صنعتی به موازات توسعه فعالیت های مجازی، تعداد شعب خود را به مقدار شایان توجهی کاهش داده اند در حالی که در کشور ما توسعه فعالیت های الکترونیکی و مجازی با توسعه و افزایش تعداد شعب همراه بوده است.

وی با اشاره به نقش دانشگاه ها در سرعت بخشیدن به پیشرفت علوم و فنون مورد نیاز بانک ها، عنوان کرد: دانشگاه ها و مراکز علمی و پژوهشی، به عنوان مخزن فکری ارزشمند جامعه می توانند با تولید علوم و فنون مورد نیاز بانکداری مجازی، در زمینه های الکترونیکی، شبکه های ارتباطی، فناوری اطلاعات و با آموزش و پرورش نیروی انسانی ماهر و متخصص مورد نیاز و ارایه راهکارهای قابل اجرا برای رفع موانع و مشکلات موجود، بسترهای لازم برای پیاده سازی بانکداری مجازی را فراهم کنند و کشور را از اتکاء به مؤسسات و سازمان های برون مرزی بی نیاز سازند البته برای توفیق در این امر مهم و حیاتی، همکاری و ارتباط نزدیک بانک ها با دانشگاه ها و مراکز علمی و تحقیقاتی از یکسو و همکاری و همیاری دانشگاه ها، پژوهشکده ها و موسسات دانش بنیان از سوی دیگر ضرورت دارد و تنها از این طریق است که می توان به هدف هم افزایی در توسعه بانکداری مجازی دست یافت.

دومین همایش هم افزایی دانشگاه ها و بانک ها در توسعه بانکداری مجازی، با حضور اعضای هیئت عامل بانک مرکزی، اساتید دانشگاهی و مدیران عامل و مسولان بانک ها و موسسات اعتباری در بانک مرکزی برگزار و تعداد 61 مقاله برای دبیرخانه همایش ارسال شد که از این تعداد 9 مقاله در اولویت قرار گرفت.