نخستين جلسه سلسله نشستهاي آشنايي با وظايف و مسووليتهاي تخصصي سازمانها و شركتهاي تابعه وزارت راهوشهرسازي، روز گذشته باحضور رييس سازمان ملي زمين و مسكن برگزار شد يكي از مهمترين اهداف برگزاري اين جلسات، آشنايي دقيق و كاملتر با حوزه فعاليتهاي مختلف وزارت راهوشهرسازي است
خبراقتصادي -ساماندهي و نظارت كمي و كيفي پروژههاي توليد و توسعه مسكن و بهبود اجراي پروژهها، مديريت، برنامهريزي و نظارت بر تمليك و تملك اراضي و املاك، الكترونيكي شدن فعاليتهاي سازمان ملي زمين و مسكن و... موضوعاتي بودند كه سيدمحمد پژمان، در اين جلسه به آنها اشاره كرد.
بالابردن كيفيت ساختمان به جاي ارايه زمين
سيدمحمد پژمان گفت: سازمان ملي زمين و مسكن، با پيشينهيي كه تحت عناوين مختلف از قبل از انقلاب تابهحال داشته، يكي از سازمانهاي وابسته به وزارت راهوشهرسازي است كه عمده تكاليف آن، مربوط به بحث مديريت و تصدي و اداره اراضي دولت در محدوده و حريم شهرها است.
رييس سازمان ملي زمين و مسكن با اشاره به اينكه اين اراضي در اختيار سازمان قرار دارد، اظهار كرد: چون عمده اين زمينها بايد به مصارف شهري برسند، براساس طرحهاي جامع و تفصيلي كه براي بهرهبرداري از اين زمينها تهيه ميشود، اين زمينها را در اختيار استفادهكنندگان قرار ميدهيم.
وي با بيان اينكه بهطور معمول، در محدوده شهرها، 50درصد اين اراضي براي تامين خدمات مصرف ميشود، تصريح كرد: 50درصد ديگر اين زمينها براي بخش مسكوني مورد استفاده قرار ميگيرد.
پژمان در ادامه افزود: آن بخش خدماتي شامل همه خدمات مورد نياز يك زندگي شهري است، ضمن اينكه بعضي از فعاليتهايي كه ممكن است كلانمقياس باشند، چه داخل محدوده و چه در حريم شهرها، براساس مصوبات به استفادهكنندگان واگذار ميشود.
معاون وزير راهوشهرسازي همچنين با اشاره به اينكه موضوع اصلي درحال حاضر تامين مسكن است، خاطرنشان كرد: زمين يكي از مقدمات تهيه مسكن است كه ميتواند امكان ساختوساز را فراهم كند.
وي همچنين با تاكيد براينكه در گذشته عمدتا به صورت انفرادي يا تعاوني، فقط زمين توزيع ميشد، گفت: آسيبهايي كه متوجه اين روش بود شامل تاخير در احداث بنا، آوردن زمين به گردونه بورس به جاي توليد مسكن و بهرهبرداري از آن، پايين بودن كيفيت ساختوسازها، همزمان نبودن احداث بنا و... بود كه كيفيت زندگي در شهرها را تحت تاثير قرار ميداد.
پژمان افزود: بر همين اساس وزارت راهوشهرسازي تلاش ميكند با مكانيسمهايي، اين زمينها به توليد مسكن اختصاص پيدا كند و واحد مسكوني توليد شده در اختيار متقاضيان بخش مسكن قرار بگيرد.
رييس سازمان ملي زمين و مسكن با بيان اينكه اين تلاش با استفاده از مكانيسمهاي مختلف ازجمله استفاده از انبوهسازي، فعاليتهاي ساخت مشاركتي و مكانيسمهاي جديد كه باعث ميشود زمين در اختيار افراد حرفهيي و كساني كه به همه ابعاد توليد مسكن آشنا هستند، قرار بگيرد، اظهار كرد: چند مسير قانوني وجود دارد كه از طريق آنها اين اراضي در اختيار سازمان ملي زمين و مسكن كه اراضي دولتي محسوب ميشود، قرار ميگيرد.
وي با تاكيد براينكه سند اين اراضي به نام دولت است، گفت: بخشي از اين اراضي از مسير كميسيون تشخيص ماده 12 قانون زمين شهري، كه وظيفه تشخيص نوعيت زمين را به عهده سازمان گذاشته است و اگر زميني بهعنوان موات شناخته شود، بايد به تملك دولت دربيايد، حتي اگر سند به نام افراد باشد، ابطال ميشود چون تشخيص اين كميسيون نشان ميدهد كه در مقدمات، بدون رعايت قانون اسناد در اختيار افراد قرار گرفته است.
آغاز نسل سوم آمادهسازي
پژمان افزود: در گذشته قوانيني بود كه اجازه تملك اراضي داير و باير را به دولت ميداد. يا در بعضي از شهرها كه فقدان زمين وجود داشت، اين امكان تملك وجود داشت كه اين قوانين، بنابر ضرورتهايي در گذشته اعتبار داشت، اما درحال حاضر، تامين زمين از اين مسير صورت نميگيرد و فقط اراضي ملي كه در اختيار سازمان اراضي جهاد كشاورزي يا اراضي منابع طبيعي كه به حريم شهرها و داخل محدودهها قرار ميگيرد، به سازمان ملي زمين منتقل ميشوند و در نهايت با طرحها و برنامههاي شهري انطباق پيدا ميكنند.
وي در ادامه گفت: در سالهاي اول انقلاب، زمينها با يك تفكيك و شبكهبندي ساده به مردم منتقل ميشد كه خودشان يا شهرداري، هم بنا احداث كنند و هم خيابانكشي كنند و خدمات زيربنايي را تامين كنند. اما بعد از مشاهده آسيبهاي اين رويه، موضوع بحث آمادهسازيها مطرح شد.
معاون وزير راهوشهرسازي با اشاره به اينكه در بحث آمادهسازيها قرار است وجوهي از مردم دريافت شود و در نهايت كارهاي ساختماني، زيرسازي، جدولگذاري، تامين زيرساختها و... تامين شود، گفت: در بحث آمادهسازي تغيير و تحولاتي صورت گرفت و امروز بنابراين است كه آمادهسازيهايي كه بعداز اين صورت ميگيرد، تحت عنوان «نسل سوم آمادهسازيها»، فقط به خيابانكشي و احداث شبكههاي خدمات زيربنايي اكتفا نشود و هر آنچه نياز يك زندگي كامل شهري است، در اين برنامهريزي گنجانده شود.
فعاليت در بستر الكترونيكي
سيدمحمد پژمان در اين نشست با اشاره به اينكه تلاش ميشود همه فعاليتها در بستر الكترونيكي قرار بگيرد، اظهار كرد: بانك اطلاعاتي سامانه جامع املاك و اراضي سروسامان گرفته و امروز با همه استانها ارتباط داريم و قرار است بانك اطلاعاتي 100درصد مكانيزه شود.
وي با تاكيد براينكه قرار است تمام فرايندهاي كاري سازمان در بستر IT انجام شود، بيان كرد: همه قوانين، مقررات، دستورالعملها، الزامات و فرمها، همه در سامانه جاي ميگيرد. با اين اميد كه بعداز اين با كمترين مداخله ذوق و سليقه و اعمال نظر افراد، آنچه اقتضاي قوانين و مقررات است، انجام شود. رييس سازمان ملي زمين و مسكن همچنين افزود: اين سامانه بهگونهيي طراحي شده است كه در توليد آمار و اطلاعات تاثير داشته باشد و امكان سرويسدهي به سازمانهاي ديگر را هم فراهم كند.
ادامه مطالعات بر طرح جامع مسكن
معاون وزير راهوشهرسازي با اشاره به صحبتها و وعدههاي داده شده در رابطه با طرح جامع مسكن، تاكيد كرد: كار مطالعات روي اين طرح انجام شده است كه نگاهي به وضع موجود و آينده دارد.
وي در ادامه افزود: در اين مطالعات، برآوردهايي در رابطه با رشد جمعيت و خانوار در آينده وجود دارد و نياز سنجي شده است كه اين نياز شامل سه بخش است، يك بخش مربوط به تقاضاي پاسخ داده نشده و متراكم امروز است، بخشي مربوط به تقاضاي سالهاي آينده و تشكيل خانوادهها است و بخش سوم ناشي از اين است كه در بافت فرسوده، سكونتگاههاي غيررسمي، شهر و روستا و... دقيقا به چه تعداد واحد مسكوني نياز است. پژمان با اشاره به اينكه نياز مسكن و توزيع استاني آن دقيقا به دست آمده، تصريح كرد: در وهله اول، به دليل حساسيت كار در 85شهر بزرگ و بالاي 100هزار نفر جمعيت، در گام اول اجرايي كردن طرح جامع مسكن اين شهرها را در اولويت قرار دادهايم.
وي در ادامه گفت: همزمان اين بحث كه چه ميزان تقاضا، در كدام دهكهاي اقتصادي وجود دارد را هم روشن كردهايم و امروز دقيقا معلوم است تا افق 1405 در هر شهر، چه تعداد واحد مسكوني نياز است و اين نياز مربوط به كدام گروه درآمدي است.
رييس سازمان ملي زمين و مسكن با تاكيد بر اينكه آدرس تحقق پيدا كردن طرح و برنامه را دقيق خواهيم كرد، گفت: دقيقا مشخص ميكنيد كه در هر شهر چقدر زمين خالي وجود دارد، ظرفيت رسيدن به تراكم واقعي شهرها چقدر است، بافت فرسوده آنها چقدر است.
وي همچنين تصريح كرد: در 70درصد از اين 85 شهر مشكل تامين زمين نداريم، در 30درصد باقيمانده هم بيشتر كمبود زمين داريم كه درصدد هستيم با استفاده از مشاورين طرحهاي جامع و تفصيلي شهرها، بضاعتها را شناسايي كنيم و به هرحال اين كار را انجام دهيم.
پژمان در ادامه گفت: با توجه به اينكه حدود 40درصد جمعيت كشور در كلانشهرها ساكن هستند، بنابراين بيشترين تقاضا در اين شهرها متراكم است كه در اين رابطه قرار است دولت يك استراتژي روشني را مشخص كند كه براي پاسخگويي به اين تقاضا بايد چه كرد.
اصرار بر افزايش تسهيلات مسكن مهر
معاون وزير راهوشهرسازي در ادامه اين جلسه در پاسخ به خبرنگاران، در رابطه با اينكه آيا وزارت راهوشهرسازي همچنان پيگير افزايش سطح تسهيلات فردي مسكن مهر است، گفت: وزارت راهوشهرسازي همچنان اصرار دارد افزايش سقف تسهيلات فردي مسكن مهر صورت گيرد. وي افزود: وزارت راهوشهرسازي در مورد تامين منابع مالي خدمات روبنايي و زيربنايي مسكن مهر برخي اراضي و زمينهاي خود را براي كمك به پيشرفت واحدهاي مسكن مهر به فروش رسانده است. پژمان ادامه داد: در مورد احداث بنا در واحدهاي مسكن مهر آن مواردي كه در اختيار مردم بوده، همچنين برخي سايتها بهخوبي انجام شده و واحدهاي مسكن مهر تكميل و راهاندازي شد، اما در برخي موارد بهدليل تاخير در پرداخت آوردهها و مديريت ضعيف برخي سازندهها تكميل برخي واحدهاي مسكن مهر با تاخير روبهرو است. وي ادامه داد: در بسياري از سايتهاي مسكن مهر به هر دليل هزينهها بالا رفته و باعث شد تا اين واحدهاي مسكوني به مشكل بخورند، به همين دليل متقاضيان مسكن مهر بايد آوردههاي خود را به موقع پرداخت كنند.