بنابر اعلام بانك مركزي به نقل از خلاصه تحولات اقتصادي سال92، مانده تسهيلات بانكها به بنگاههاي كوچك، اقتصادي زودبازده و كارآفرين در سال 1392 معادل 100ميليارد تومان نسبت به سال91 افزايش يافته است
خبر اقتصادی - خلاصه تحولات اقتصادي سال 1392 توسط بانك مركزي منتشر شده و مهمترين تحولات اقتصادي سال92 را مورد بررسي قرار داده است.
در اين گزارش آمده است: جهتگيري كلي سياستهاي پولي، اعتباري، نظارتي و ارزي بانك مركزي در سال 1392 بر استفاده از رويكردهاي علمي در مديريت رفتار بازارها و متغيرها و رعايت اصول پايداري اقتصاد كلان استوار بود.
ارتقاي انضباط پولي، حفظ ثبات نسبي بازار ارز، بهبود تركيب رشد نقدينگي به نفع افزايش سهم پول درونزا، مديريت بهينه مصارف ارزي، هدايت تسهيلات بانكي به سمت ظرفيتهاي خالي اقتصاد و افزايش سهم اعتبارات سرمايه در گردش، تسهيل جريان مبادلات تجاري از طريق بهروز كردن مجموعه مقررات ارزي و در نهايت تسهيل دسترسي فعالان اقتصادي به منابع مالي خارجي را ميتوان ازجمله مهمترين اقدامات مبتنيبر ديدگاههاي كارشناسي بانك مركزي در سال 1392 بهشمار آورد.
ثمربخشي اين مجموعه از رويكردها و اقدامات را ميتوان در قرار گرفتن نرخ تورم در مسير كاهش مستمر و كاهش شتاب رشد منفي اقتصاد در فصل پاياني سال مشاهده كرد.
به واسطه اين دستاوردها، مسير بانك مركزي در جهت مديريت موثر تحولات فضاي اقتصاد كلان در سال 1393 هموار شده و آمارهاي مقدماتي نيز تثبيت نشانههاي خروج از بحران در اقتصاد ايران را نويد ميدهد.
تامين مالي صنعت و معدن
در سال 1392، ميزان تسهيلات پرداختي توسط شبكه بانكي و موسسات اعتباري غيربانكي به بخش صنعت و معدن به رقم 706هزارميليارد ريال بالغ شد كه نسبت به سال قبل 14درصد افزايش نشان ميدهد. براين اساس، سهم بخش صنعت و معدن از كل تسهيلات پرداختي در سال مزبور 30درصد بود. بانك صنعت و معدن بهعنوان تنها بانك تخصصي در بخش صنعت و معدن، در سال 1392 مبلغ 18هزارميليارد ريال تسهيلات به اين بخش پرداخت كرد كه نسبت به سال قبل 11درصد افزايش نشان ميدهد.
تسهيلات اعطايي به بخش مسكن و ساختمان
تسهيلات پرداختي بانكها و موسسات اعتباري غيربانكي به بخشهاي مسكن و ساختمان طي سال 1392 نسبت به سال قبل با 9درصد افزايش به 287هزارميليارد ريال رسيد. براساس آمار مزبور در سال 1392، بخش ساختمان و مسكن سهمي معادل 12درصد از كل تسهيلات پرداختي بانكها و موسسات اعتباري را به خود اختصاص داد.
بررسي آمار عملكرد تسهيلات پرداختي بانك مسكن در سال 1392 حاكي از آن است كه 94درصد از كل تسهيلات پرداختي اين بانك به بخش ساختمان و مسكن اختصاص يافته است. در سال مورد گزارش، بانك مسكن مبلغ 115هزارميليارد ريال تسهيلات به بخش ساختمان و مسكن اختصاص داد كه نسبت به سال قبل 14درصد كاهش نشان ميدهد.
همچنين، تسهيلات تكليفي پرداخت شده توسط بانكهاي دولتي به بخش مسكن از ابتداي شروع طرح مسكن مهر تا پايان اسفند 1392 معادل 504هزارميليارد ريال بوده است. تسهيلات مزبور در قالب طرحهاي مختلف حمايتي دولت و به تعداد 4025هزار فقره تسهيلات پرداخت شده است. بيشترين سهم از مبلغ تسهيلات اعطايي به ميزان 71درصد (معادل 362هزارميليارد ريال) به طرح حق بهرهبرداري زمين 99ساله (تسهيلات ساخت مسكن مهر) اختصاص يافته است. همچنين، سهم تسهيلات اعطايي بانكهاي مزبور براي كمك به بهسازي و نوسازي مسكن روستايي 6/15درصد است.
تسهيلات اعطايي بانكها به بنگاههاي كوچك اقتصادي
مجموع سهميه ابلاغي بانك مركزي براي اعطاي تسهيلات به بنگاههاي كوچك اقتصادي زودبازده و كارآفرين تا پايان سال 1392 مبلغ 467هزارميليارد ريال بود كه در مقايسه با سال 1391 تغييري نداشت. بررسي عملكرد آييننامه اجرايي گسترش بنگاههاي كوچك اقتصادي زودبازده و كارآفرين از ابتداي اجراي آييننامه (اسفند 1384) تا پايان سال 1392 نشان ميدهد مبلغ 316هزارميليارد ريال قرارداد توسط شبكه بانكي منعقد شد. براساس قراردادهاي منعقد شده، پيشبيني شد كه براي بيش از 2ميليون نفر فرصت شغلي فراهم شود. مانده تسهيلات پرداخت شده توسط بانكهاي عامل از ابتداي اجراي آييننامه تا پايان اسفند 1392 در مجموع مبلغ 295هزارميليارد ريال بود. از اين ميزان عملكرد، 10هزارميليارد ريال مربوط به تغيير در مانده تسهيلات اعطايي در پايان اسفند 1392 نسبت به اسفند 1391 است. در اسفند 1392، مانده مبلغ طرحهاي معرفي شده به بانكها 766هزارميليارد ريال و ارزش طرحهاي تاييد شده در بانكها 354هزارميليارد ريال بود كه در مقايسه با اسفند 1391 به ترتيب 2 و 4درصد رشد داشت. با توجه به مبلغ قراردادهاي منعقد شده و فرصتهاي شغلي مورد انتظار در قراردادهاي مذكور، ميزان اعتبار لازم براي ايجاد هر فرصت شغلي 154ميليون ريال برآورد ميشود.
تسهيلات مشاغل خانگي و خوداشتغالي
بهدنبال تصويب و ابلاغ قانون ساماندهي و حمايت از مشاغل خانگي در سال 1389، بانك مركزي براساس مصوبه شوراي پول و اعتبار و از منابع قرضالحسنه بانكها مبالغي را جهت اختصاص به طرحهاي خوداشتغالي و مشاغل خانگي به تصويب رساند. تا پايان دي 1392، با معرفي كميته امداد امام خميني(ره) و با عامليت بانكهاي ملي، ملت، صادرات، مسكن، كشاورزي، رفاه كارگران، تجارت، سپه، پستبانك و توسعه تعاون مبلغ 6891ميليارد ريال تسهيلات مشاغل خانگي و خوداشتغالي پرداخت شد.
داراييهاي خارجي بانك مركزي 2/13ميليارد دلار افزايش يافت
در سال ١٣٩٢، درنتيجه دريافتها و پرداختهاي ارزي، معادل دلاري داراييهاي خارجي بانك مركزي نيز 2/13ميليارد دلار افزايش يافت. محاسبات انجام شده در بانك مركزي بيانگر آن است كه در حوزه تراز پرداختهاي خارجي، مازاد حساب جاري در سال 1392 با 6.4درصد افزايش نسبت به سال ١٣٩١ به حدود ٢٨ميليارد دلار رسيد. در سال ١٣٩٢، درنتيجه دريافتها و پرداختهاي ارزي، معادل دلاري داراييهاي خارجي بانك مركزي نيز 13.2ميليارد دلار افزايش يافت. در مجموع، بهنظر ميرسد كه عملكرد عمومي اقتصاد در سال ١٣٩٢ اگرچه با سطح آرماني و مطلوب خود فاصله داشت، ليكن تا حد زيادي متاثر از دشواري شرايط بيروني و اقتضايات تحميل شده به مجموعه دولت يازدهم بود. بانك مركزي در اين سال تلاش كرد با استفاده از ظرفيتهاي محدود موجود و فرصتهايي كه فضاي بهبود تعاملات بينالمللي فراهم كرده بود، بر چالشهاي ناشي از تحريم و برخي سوءتدبيرهاي قبلي غلبه كند و سكان ثبات و آرامش نظام اقتصادي كشور باشد. آمار و ارقام منتشره نيز مويد موفقيت نسبي در دستيابي به هدف مذكور است.
فروش 4342ميليارد تومان اوراق مشاركت
در سال92 ميزان 88916.9ميليارد ريال اوراق مشاركت مربوط به دولت، شركتهاي دولتي، شهرداريها و بانك مركزي منتشر شد كه از مبلغ مذكور 43421.5ميليارد ريال (48.8درصد) به فروش رسيد. در گزارش خلاصه تحولات اقتصادي كشور در سال92 آمده است كه بانك مركزي ايران بيشترين سهم از فروش اوراق مشاركت به ميزان 21935ميليارد ريال را داشت.
فروش 25ميليارد و 821ميليون دلار ارز توسط بانك مركزي
كل ارز فروخته شده در بازار رسمي توسط بانك مركزي در سال۹۲ معادل ۲۵ميليارد و ۸۲۱ميليون دلار بود كه در مقايسه با سال۹۱ حدود 38.8درصد كاهش را نشان ميدهد.
كل ارز فروخته شده در بازار رسمي توسط بانك مركزي در سال92 معادل 25821ميليون دلار بود كه در مقايسه با سال91 حدود 38.8درصد كاهش را نشان ميدهد. از اين مقدار 19408ميليون دلار در بازار بينبانكي (با نرخ مرجع و نرخ روز بانك مركزي) و 6413ميليون دلار با نرخ مبادلهيي از طريق مركز مبادلات ارزي عرضه شد. لازم به يادآوري است كه از 11 تير 92 نرخ مرجع 12260ريالي حذف شد و نرخ روز بانك مركزي مبناي كليه محاسبات قرار گرفت.
گفتني است در سال مورد بررسي يورو ارز مداخلهيي بانك مركزي بود و بيش از 40درصد از حجم فروش بانك مركزي به اين ارزاختصاص داشت.