شكلگيري معاملات برق در بازار سرمايه اين اميدواري را در ميان فعالان صنعت برق بهوجود آورد كه با رونقگرفتن اين بازار در درازمدت ميتوان فروش برق به مردم را از طريق بورس پيگيري كرد و بخش خصوصي نيز در اين بين بهصورت فعالي نقش ايفا كند.
خبر اقتصادی - حال با گذشت نزديك به دوسال از آغاز معاملات برق در بورس انرژي، اين امر روزبهروز ابعاد گستردهتري به خود ميگيرد. در همين راستا معاون امور برنامهريزي و اقتصادي وزير نيرو اعلام كرد، تامين برق صنايع و همچنين راهاندازي شركتهاي خردهفروشي برق از طريق بورس انرژي ازجمله برنامههاي وزارت نيرو است و مسوولان اين وزارتخانه معتقد هستند بازار سرمايه بهترين مكان براي ورود بخش خصوصي به صنعت برق كشور است.
درحالحاضر معاملات برق در بازار مشتقه بورس انرژي پيگيري ميشود بهطوريكه 21نيروگاه كه اكثر آنها متعلق به بخش خصوصي هستند، تامين برق در بورس را برعهده دارند و در طرف ديگر نيز 39شركت توزيع برق كه همه آنها دولتي هستند مشتري برق نيروگاه قلمداد ميشوند. تا چندي قبل نيروگاهها فقط فروشنده و شركتهاي توزيع نيز فقط خريدار برق بودند، اما با راهاندازي كد معاملاتي عام در بورس انرژي هر دو شركتهاي توزيع و نيروگاهها ميتوانند نسبت به خريد قراردادهاي سلف موازي استاندارد برق و بازفروش آن طي دوره معاملاتي قراردادها اقدام كنند. با ايجاد اين ابزار جديد معاملاتي، فعالان بازار مشتقه بورس انرژي ميتوانند به كسب سود اقدام كنند و از اين راه منتفع شوند. البته كارشناسان حوزه انرژي بر اين باورند براي رونق بيش از پيش معاملات برق در بورس انرژي، نياز است مشتريان بزرگتري وارد معاملات كد عام شوند.
برنامه وزارت نيرو براي بورس انرژي
عليرضا دايمي معاون امور برنامهريزي و اقتصادي وزارت نيرو در گفتوگو با «تعادل» با بيان اينكه شركتهاي خردهفروشي برق در حال سپريكردن مراحل اخذ مجوز خود هستند، گفت: اين موضوع اساسا جزو سياستهاي وزارت نيرو در بازار سرمايه است و تلاش ميكنيم بحث توليد و خردهفروشي را در بورس انرژي گسترش دهيم.
دايمي با بيان اينكه اخيرا با ارايه يك پيشنهاد به هياتدولت خواستار تامين برق مصرفكنندگان بالاي پنجمگاوات از طريق بورس انرژي شديم، اظهار داشت: اين موضوع درحالحاضر در كميسيون اقتصادي دولت در حال بررسي است.
به گفته وي، تصويب اين موضوع در دولت ميتواند راهگشاي گسترش تامين برق صنايع كشور از طريق بورس انرژي باشد.
معاون برنامهريزي و اقتصادي وزارت نيرو افزود: اين موضوع شامل شهركهاي بزرگ صنعتي و صنايع بزرگ ميشود.
دايمي ادامه داد: در اين رابطه جلسات متعددي با مسوولان بورسي برگزار كردهايم و اميدوارم اين موضوع بهزودي جنبه عملياتي به خود بگيرد.
اين مقام مسوول در وزارت نيرو با تاكيد بر اينكه يكي از ابزارهايي كه بخش خصوصي ميتواند بهوسيله آن وارد عرصه اقتصاد شود بورس و بازار سرمايه است، افزود: قيمتگذاري در اين بازار بهصورت رقابتي، شفاف و قابلقبول براي همگان است و برنامه داريم بتوانيم فروش برق از طريق بورس را روزبهروز افزايش دهيم.
چالش اصلي معاملات برق
بنابراين گزارش، برنامههاي وزارت نيرو براي توسعه معاملات برق بورس انرژي درحالياست كه طي نزديك به دوسالي كه برق در بورس دادوستد ميشود، معاملهگران از مشكلات و چالشهايي نيز رنج ميبرند. در اين زمينه سيدعلي حسيني مديرعامل بورس انرژي كمبود نقدينگي را چالش اصلي معاملات برق در بازار سرمايه برشمرد.
وي با بيان اينكه كمبود نقدينگي رسيدن به رقم ۲۰۰ميليارد تومان معامله برق در بورس را به تاخير انداخت، گفت: با پيوستن صنايع بزرگ به خريداران برق در بورس بهزودي شاهد جهش بزرگ در معاملات اين كالا خواهيم بود.
حسيني در گفتوگو با ايلنا درخصوص معاملات برق در بورس انرژي، گفت: با برنامهريزيهايي كه در زمينه معاملات برق انجام شده فروش اين كالا در بورس انرژي چهار تا پنجبرابر رشد داشته است.
وي تصريح كرد: البته نبايد از نظر دور داشت كه برق كالاي دولتي و حاكميتي است و در واقعيت در معامله آن محدوديت فني وجود دارد چرا كه كالاي مايع يا جامد نيست كه ساختار يا مقررات خاص داشته باشد و باتوجه به اينكه از شبكه وزارت نيرو منتقل ميشود اين وزارتخانه بايد نسبت به برطرفكردن مشكلات آن مبادرت ورزد.
مديرعامل بورس انرژي با بيان اينكه با وجود پارهيي محدوديتها معاملات اين كالا در بورس پيشرفت قابلتوجهي داشته است، اظهار داشت: معاملات برق در بورس ماهانه با ۱۰ميليارد تومان آغاز شده و درحالحاضر به ۵۰ميليارد تومان رسيده است.
وي تصريح كرد: وزارت نيرو تامينكننده نقدينگي معاملات برق است و چون خريداران اين كالا شركتهاي توزيع برق منطقهيي هستند بنابراين اگر قرار باشد نسبت به خريد آن اقدام كنند، پول را توانير بايد پرداخت كند كه درحالحاضر مشكلاتي در اين مسير حادث شده است.
حسيني خاطرنشان كرد: قرار بود معاملات برق بهصورت ماهيانه به ۲۰۰ميليارد تومان برسد اما بهدليل وجود مشكلات كمبود نقدينگي تاكنون محقق نشده است.
وي ابراز اميدواري كرد معاملات در آينده در بورس انرژي افزايش يافته و به رقم ۲۰۰ ميليارد تومان برسيم.
مديرعامل بورس انرژي همچنين گفت: يكي ديگر از مسايلي كه پيگيري ميشود و بهزودي به نتيجه خواهيم رسيد فروش برق به مشتركان بزرگ است كه اقدامات لازم انجام شده ودر آينده نزديك بهصورت پايلوت با يكي از مشتركان اجرايي خواهد شد.
وي در اين رابطه توضيح داد: كارخانجات و واحدهاي بزرگ صنعتي ميتوانند يكي از چهار نماد كمباري، پيك، ميانباري و بار پايه را خريداري كنند و چنانچه اين خريداران مصرفكننده برق در ساعات پاياني باشند نماد كمباري را ميخرند و به اين صورت در مصرف برقشان نيز صرفهجويي ميشود.
مديرعامل بورس انرژي تاكيد كرد: با ورود صنايع جهش مطلوبي در معاملات برق و بورس انرژي بهوجود خواهد آمد.