به نظر ميرسد روند متغيرهاي كلان اقتصادي امكان صعودي شدن حركت بازار سهام را سخت كرده باشد. در اين ميان، بازار پول در هياهوي زمزمههاي افزايش دوباره نرخ تورم، رقابت شكنندهيي براي بازار سرمايه شكل داده است؛ بهطوريكه به گفته رييس شوراي هماهنگي بانكهاي دولتي، آشفتگي نرخ سود سپردهها در بانكها و موسسات اعتباري به جايي رسيده كه نرخ سود بانكي در برخي بانكها به 30درصد هم ميرسد
خبر اقتصادی - در اين خصوص عبدالناصر همتي رييس اين شورا از ارسال نامهيي انتقادي به رييس كل مركزي از سوي اين شورا و كانون بانكها و موسسات خصوصي خبر داد. علاوهبر جذابيت بازار پول نسبت به بورس، ادامه كاهش قيمتهاي جهاني نفت و ديگر مواد خام و فلزات اساسي موجب شد كه بورس تهران در آخرين روز كاري نيز با افت مجدد 113واحدي رقم شاخص كل را در محدوده 69هزار واحدي نگه دارد. برايناساس هفته آخر آذر براي بورس با از دست دادن 1549واحد معادل زيان 2.2درصد به پايان رسيد.
به نظر ميرسد بازار نسبت به تغييرات مديريتي سازمان بورس نيز چندان اعتنايي نميكند و به سير طبيعي خود ادامه ميدهد. رشد اندكي كه روز سهشنبه به بهانه استقبال از ورود رسمي رييس تازه سازمان صورت گرفت نيز چندان دوامي نياورد و روز چهارشنبه بازار روند عادي خود را پي گرفت. به عبارت ديگر رشد اندك بازار معمولا بعد از افت شديد اتفاق ميافتد. به گفته كارشناسان بازار زماني كه رشد يا افت سريع و زيادي در بازار روي ميدهد بعد از مدتي بازار به فاز استراحت روي ميآورد. از سوي ديگر مذاكرات رسمي معاونان وزرايخارجه و 1+5 در شهر ژنو سوييس آغاز شده است. پيشتر نيز سيدعباس عراقچي عضو ارشد تيم مذاكرهكننده هستهيي نيز پس از نخستين روز مذاكرات با امريكاييها از فضاي حاكم بر مذاكرات هستهيي در ژنو ابراز رضايت كرد. خبرهاي هستهايي- سياسي درحال حاضر مهمترين خبر براي فعالان بازار محسوب ميشوند و به محض كوچكترين اتفاق يا تحول مثبت در روند اين مذاكرات، بورس تهران نيز همجهت با فضاي اين مذاكرات پيش ميرود.
سودآوري شركتها راهبرد بورسي
اما رييس جديد سازمان بورس و اوراق بهادار در نخستين اظهارنظر خود، اصليترين راهبرد بورس را جلب حمايت از تمام فعالان اين بازار براي حمايت از بازار اوليه اعلام كرد و وزير اقتصاد نيز حمايت جدي دولت از بورس و بررسي موانع تاثيرگذار در بازار سرمايه را از سياستهاي جديد اعلام كرد. طيبنيا به ايرنا گفت: دولت تصميم جدي دارد كه از بازار سرمايه كشور حمايت كامل به عمل بياورد زيرا بخش عمده تامين مالي بلندمدت فعاليتهاي اقتصادي بر دوش بازار سرمايه است و براي آنكه اين بازار بتواند رسالت خود را انجام دهد بايد بازار ثانويه را نيز رونق دهد. اين عضو كابينه دولت يازدهم باتاكيد بر اينكه دولت به رونق بازار سرمايه اهميت ميدهد، تصريح كرد: عواملي كه ميتواند دراين زمينه موثر باشد مدنظر دولت است تا برخي از محدوديتهايي كه در بخش واقعي اقتصاد و برخي از فعاليتهاي اقتصادي وجود داشته و دارد و بر فعاليت بازار سرمايه موثر است، رفع شود. طيبنيا از بررسي محدوديتهاي تاثيرگذار بر بازار سرمايه خبر داد و گفت: دولت درحال بررسي دقيق اين موارد است. وي ادامه داد: دولت تصميم جدي دارد تا اين مشكلات را مرتفع كند تا زمينه سودآوري بالاتر شركتهاي بورسي و رونق بيشتر در بازار سرمايه فراهم شود.
از سوي ديگر خبر تحولبخش در حوزه صنعت و توليد داخلي اظهارات رييس صندوق توسعه ملي مبنيبر اختصاص 24.4ميليارد دلار از منابع ارزي به 9صنعت است.
صفدر حسيني باتاكيد بر اينكه ما به شركتهايي كه سهم دولت در آن شركتها بالاي 20درصد باشد تسهيلات نميدهيم گفت: برنامه سال جاري ما در بخش ارزي چيزي حدود 24.4ميليارد دلار است كه به بخش نفت و گاز سهميليارد دلار، پالايشگاه و پتروشيمي 6.4ميليارد دلار، آب و كشاورزي 3.7ميليارد دلار، چرخه فولاد 3.2ميليارد دلار، حملونقل 1.6ميليارد دلار و صنايع متوسط و كوچك 2.2ميليارد دلار اختصاص مييابد. رييس صندوق توسعه ملي با اشاره به سهميه پتروشيمي گفت: پتروشيمي يكي از حوزههايي است كه ارزآوري زيادي براي ما دارد و يكي از كارهايي است كه به صندوق توسعه ملي ميخورد چراكه تسهيلاتي كه ميدهيم بايد بهصورت ارز برگردد بنابراين پتروشيمي شامل اين تسهيلات ميشود.
همچنين از تحولات موثر بر بازار سرمايه همانطور كه ذكر شد انتقاد به نرخ سود بانكي تا 30درصدي است. در اين راستا مديرعامل بانك ملي با اشاره به ارسال نامه خود به رييس كل بانك مركزي به نمايندگي از بانكهاي دولتي و خصوصي اظهار داشت: در اين نامه به رييس كل بانك مركزي اعلام كرديم كه وضعيت نرخهاي سود در بانكها بسيار آشفته است و بانكها و موسسات 22 تا 30درصد سود سپرده ميدهند. عبدالناصر همتي تصريح كرد: متاسفانه تخلفات در پرداخت نرخ سود سپرده از برخي موسسات اعتباري كوچك شروع و درحال فراگير شدن است و تقريبا همه موسسات و بانكهاي خصوصي و دولتي نرخها را رعايت نميكنند.
اما بازار مسكن نيز به نظر ميرسد به تكاپوي رشد افتاده است چراكه بسته پيشنهادي از سوي انبوهسازان براي رونق مسكن به دولت ارايه شده است. محتواي اين بسته پيشنهاد ليزينگ مسكن تا ۸۰درصد قيمت با نرخ سود ۴درصد بيشتر از تورم است با اين اميد كه ركود چندساله بازار مسكن مرتفع شود. در «بسته پيشنهادي انبوهسازان در راستاي رونق مسكن»، راهاندازي و فعال كردن پروژههاي جديد مسكن و ساختمان شامل واگذاري اقساطي زمين، تقسيط هزينهها، تاييد و حمايت دولت از تشكيل صندوقهاي سرمايهگذاري مسكن و ساختمان و پيشفروش اعطاي تسهيلات بانكي است. در بخشي از اين پيشنهاد آمده است: همكاري نظام بانكي با انبوهسازان و مالكان واحدهاي تكميلشده براي فروش واحدها بهصورت ليزينگ، بدين توضيح كه شخص انبوهساز داراي ساختمان مسكوني، اداري، تجاري تكميلشده(مالك)، توسط نظام بانكي تا 80درصد قيمت واحد را(براساس توافق بين خريدار و فروشنده) بهصورت ليزينگ به خريدار واگذار ميكند. نرخ ليزينگ حداكثر معادل نرخ تورم رسمي اعلامي توسط بانك مركزي به علاوه 4درصد كارمزد بانكها پيشنهاد ميشود.
روند معاملات روز بازار
روز گذشته نيز جو منفي در اكثر گروهها شكل گرفت. خودروييها اكثرا منفي معامله شدند، هر چند از گروه بانكيها ملت و صادرات نسبتا مثبت رقم خوردند اما چندان معاملات دلچسبي براي بازيگران رقم نزدند. مثبت شدن نماد ملت نيز بيشتر ناشي از حمايتهاي حقوقي از سهام آن بود بهطوريكه بيشترين خريد آن از سوي حقوقيها انجام گرفت. با اين حال در فرابورس نماد بانك ايرانزمين صف خريد شد. فملي نماد ملي صنايع مس ايران كه روز سهشنبه بازگشايي شد، و اثر مثبتي بر شاخص گذاشت، ديروز صف فروش شد. به عبارت صريحتر بازگشت نماد فملي به تالار معاملات در روزي اتفاق افتاد كه بازار مثبت بود درنتيجه نحوه بازگشايي نماد اين سهم موجب شد كه اثر منفي قابلتوجهي بر شاخص نداشته باشد. برايناساس روز گذشته صف فروش شد درحالي كه حتي 200هزار سهم آن نيز به فروش نرسيد. علت عمده روند ريزشي فملي افت قيمت جهاني مس است كه بازار داخلي كاملا از روند قيمتهاي جهاني متابعت ميكند.
اما نماد بحثبرانگيز بترانس در رقابت بين دو حقوقي همچنان برخلاف حركت بازار در مدار رشد قرار گرفته و با صف خريد سنگيني مواجه است. براي تصاحب مديريت ايرانترانسفو رقابت تنگاتنگي بين سرمايهگذاري توسعه ملي و تامين اجتماعي نيروي مسلح در جريان است. ديگر نماد قابلتوجه قاسم ايران در فرابورس بود كه روز گذشته صف فروش شد اما باوجود دامنه منفي نوسان 4 تا 5درصد صف فروش آن جمع شد. اين نماد كه تازه به بازار فرابورس راه يافته در روزهاي گذشته با رشد بالا و صف خريد سنگين مواجه بود.
بدينترتيب بررسي روندها و نسبتهاي متغيرهاي بازار ديروز نشان ميدهد كه همچنان نسبت تقاضا به عرضه رو به پايين است. برآيند عملكرد حقيقيها نيز به تفكيك صنعت حاكي از خروج اين اشخاص از گروههايي چون بانكيها، سرمايهگذاريها، محصولات شيميايي، خودروييها، ماشينآلات و تجهيزات، سيمانيها، رايانه و فعاليتهاي وابسته به آن، ساخت محصولات فلزي، شركتهاي چندرشتهيي و غيره است. در مقابل برآيند عملكرد ديروز حقوقيها نيز به تفكيك صنعت نشان ميدهد كه اين اشخاص نيز عمدهترين خريد خود را از گروههاي بانكي، سرمايهگذاريها، پتروشيميها، خودرويي، ماشينآلات و تجهيزات، سيمانيها، ساخت محصولات فلزي، شركتهاي چندرشتهيي صنعتي، انبوهسازي، املاك و مستغلات انجام دادند. بدينترتيب بيشترين تقاضا به ماشينآلات و دستگاههاي برقي، بيمه و صندوق بازنشستگي جز تامين اجتماعي و داروييها اختصاص داشت. همچنين بيشترين عرضه را نيز انبوهسازي، خودرويي، فلزات اساسي، استخراج كانههاي فلزي، هتل و رستوران، سيمانيها، بانكيها در بر ميگرفت.
در نتيجه نمادهاي ملت، هلدينگ غدير، صادرات و ايران ترانسفو عمدهترين نقش را در ارتقا شاخص ايفا كردند و از طرف ديگر نمادهاي ايران خودرو، چادرملو، بانك اقتصاد نوين، شركت ارتباطات سيار ايران، سرمايهگذاري دارويي تامين در تنزل شاخص عمل كردند. بدينترتيب درحالي كه معاملات گروه بانكي و شركتهاي چندرشتهيي صنعتي سعي در مثبت كردن بازار پيش ميرفتند كه گروه خودرويي، استخراج كانههاي فلزي، مخابرات، فلزات اساسي و داروييها روند حركتي شاخص كل را منفي كردند.
سهم خريد و فروش حقيقيها نسبت به حقوقي به يك چهارم رسيد، در نتيجه در بازار روز آخر اين هفته در مجموع در بورس وفرابورس 683ميليون و 963هزار سهم به ارزش نزديك به 298ميليارد تومان در 58هزار و 410 نوبت معاملاتي داد و ستد شد.