وجود اجناس تقلبی در هر بازاری، باعث بهوجودآمدن بینظمی و سلباطمینان خریداران آن بازار میشود. سکههای تقلبی یکی از مشکلاتی است که بازار سکه ایران همیشه با آن مواجه بوده و هست. اما اخیرا زمزمه وجود ربع و نیمسکههای تقلبی، بیشتر از همیشه به گوش میرسد. از آنجا که اغلب سکههای تقلبی، شباهت بسیار زیادی با سکههای بانکی دارند، تشخیص آن برای حرفهایهای بازار سکه نیز مشکل است و گاهی حتی خود بازاریان در مورد بانکیبودن بسیاری از سکهها با هم توافق نظر ندارند. همین امر، باعث میشود که گاهی اوقات، خود سکهفروشان هم دچار اشتباه شوند و سهوا سکهای غیربانکی را به جای سکه بانکی معامله کنند. سکههای تقلبی واردشده به بازار، انواع مختلفی دارند. برخی از آنها وزن و عیار طلای بهکاررفته در آنها دقیقا مانند سکههای بانکی است، با این تفاوت که ضرب بانک مرکزی نیستند و از لحاظ قیمتی، ارزانتر از سکههای بانکی معامله میشود. اما بعضی از این سکههای تقلبی از طلای عیار پایینتر ساخته شدهاند. عیار طلای برخی از این سکهها 17 یا حتی کمتر است؛ در صورتی که عیار سکههای بانکی 21/6 است.
مسوولان اتحادیه طلا و جواهر طی دوسال گذشته؛ اقدامات موثری در جلوگیری از این تخلفات انجام دادهاند. الزام سکهفروشان به نصب تابلوهای اتحادیه که دارای «کد» و مشخصات آن مغازه باشد، همچنین چاپ و توزیع «هولوگرام» میان سکهفروشیهای مجاز، ازجمله تدبیرهای مفید است. البته در کنار تمامی این اقدامات، بازرسیهای دورهای این اتحادیه برای شناسایی سکهفروشان غیرمجاز و جلوگیری از فعالیت و تخلفات آنها، نکتهای است که بهقدر کافی به آن توجه نشده است. در شرایطی که تعداد سکههای تقلبی در بازار افزایش یافته، حضور گسترده بازرسان اتحادیه در بازار سکه و شناسایی عاملان توزیع این سکههای تقلبی، میتواند بیشازپیش کارساز باشد.
افراد بسیاری که بههردلیل اقدام به خرید سکه کردهاند، هنگام فروش این سکهها دچار مشکل و ضرر شدهاند. با توجه به اینکه نزدیک به دوسال است که فروش سکه توسط شعبههای بانک مرکزی متوقف شده، امکان خرید سکه از شعب بانکها که مطمئنترین جا برای خرید سکه است، میسر نیست؛ بنابراین توصیه میشود کسانی که قصد خرید سکه دارند، حتما از صرافی و سکه فروشیهای مجاز که تابلوی مجوز اتحادیه طلا و جواهر دارند، خرید کنند. از آنجایی که در اغلب موارد، برای خریدوفروش سکه، فاکتور ارایه نمیشود، دقت به این نکته که «پرس» سکه حتما مربوط به آن مغازه و دارای «هولوگرام» اتحادیه باشد، میتواند در پیشگیری از خرید سکههای غیربانکی، راهکاری بسیار موثر باشد.
*پرویز محمدی /کارشناسارشد بازار طلا، سکه و ارز