حبس خانگی 150 هزار میلیارد تومان پول

76 تن طلا را که در قالب پیش فروش سکه در مرداد ماه تزریق شد بااحتساب هر گرم طلا با رقم 120 هزار تومان  حدود 90  هزار میلیارد تومان هزار میلیارد تومان می شود که هیچ نقشی در اقتصاد مولد نداشته و  این یعنی بی اعتمادی به وضعیت اقتصاد از سوی مردم عادی .

 با افزایش  نرخ ارزبه رقم 3350 تومانی که دیروز در بازار رد و بدل شد  به نظر می رسد در صورت عدم کنترل قیمت ها وادامه بی اعتمادی به سیاست های متغیر دولت در حوزه بازار پولی – مالی و به خصوص ارزها  ، تمایل به جمع اوری بیشتر ارز وطلا در بین مردم تحریک شده و دوباره باید انتظار داشته باشیم که حتی  کارگران ساختمانی نیز پس انداز خود را به این نوع کالاها تبدیل کنند .

بنابراین گزارش منشاءاین رفتار اقتصادی هر چه باشد مطمئنا مغایر با اهداف متداول در سیستم بانکی و سیاست های جاری هر کشوری است . زیرا پول در اقتصاد سالم ( از نگاه اقتصاد دانان کلاسیک)تنها نقش تهسیل کننده را در چرخه تقاضا و عرضه دارد.عرضه ای که متکی بر تولیدات داخلی است نه واردات. شاید از همین رو باشد که پاشایی فام به عنوان یک مسول بانکی پیشنهاد و یا خبر فروش اوراق سلف نفتی را برای جمع اوری این مبالغ ارزی کرده است.

اما بهترین کاربرای به گردش در آوردن این نقدینگی چیست؟ چه طور شده که مردم پس انداز خود رابه ارز تبدیل کرده و به اصطلاح در بالش های خود پنهان کرده اند . چرا این پس اندازها ازبانک ها بیرون کشیده شده و دارندگان 18 میلیارد دلار از سود های کوتاه مدت 20  تا 25  درصدی بانک ها گذشته اند و برخی نیز با دریافت تسهیلات 27 درصدی بانک ها در بازار ارز خارجی وارد شده اند ؟

شاید پاسخ کلیدی و اساسی آن را بتوان در سخنان رییس جمهور پیدا کرد .

در حالی که رییس جمهور محترم اثر گذاری تورم را کتمان می کند ومدعی است که همه چیز در مسیر عادی خود است اما بلافاصله و برخلاف  گذشته اثرات تحریم را غیر قابل انکار می داند.

 در حالی که از شفافیت در اقتصاد دم می زند ،مدعی است که یک ریال از فروش درامدهای ارزی  ناشی از اختلاف قیمت 1226 تومان با بازار آزاد و ارز مبادلاتی به خزانه واریز نشده است اما  خواستار اعطای یارانه ارزی  ناشی از این اختلاف قیمت هابه مردم است . آن هم 5. 5 برابر وضعیت فعلی !

در حالی که مردم با تمام وجود و در هنگام مریضی به خوبی درمی یابند که مشکل ارزی دارو رفع نشده و هزینه های درمان رشد چشمگیری داشته ،بالاترین مقام اجرایی منکر این موضوع شده و ارز دارویی را بدون مشکل توصیف می کند .

در حالی که تولید به کمترین ظرفیت ها روی اورده مدعی ایجاد اشتغال هستیم و...

مجموعه این پاردوکس های گفتاری که در عمل مردم برداشت دیگری دارند وبه گفته رییس قوه قضاییه مردم فساد را فهمیده اند ؛  ایجاد باوربه عدم شفافیت در اقتصاد و ایجاد جو بی اعتمادی به وضعیت موجود است و لذا نشانه هایی چون 18 میلیارد دلار پول خارج از چرخه تولید طبیعی می نماید.

بنابراین گزارش شاید نگاهی  به تجربه بحرا ن های امریکا در 1929 و 1978  و حتی بحران مسکن 2008 امریکا می تواند ما در شناخت وضعیت موجود و ارایه راهکار یاری کند .  علت اصلی این بحران ها اگر چه به سقوط ارزش سهام ها و یا سقوط ارزش مسکن منتسب شده است اما اینها علامت های مشکل اقتصادو به اصطلاح قله کوه یخ  در آن برهه بوده اند و علت اصلی بروز چنین علائمی(که منجر به بیکاری شدید نیزشده است )شاه کلید دیگری داشت .

هجوم مردم به بانک ها برای برداشت پس اندازهایشان در 1930  کمبود اعتماد به سیستم بانکی بود و در 1970  نیز همین بی اعتمادی به سیاست های اقتصادی جلوه ای دیگر یافت که با زیرکی رییس بانک فدرال  وقت رفع شد .

آنچه منجر به بروز بحران های بزرگ اقتصادی در دنیا شده اگر چه یک روی سکه اش طمع زیاده خواهان و سو استفاده از قوانین بوده اما روی دیگر سکه ایجاد فضای نا امنی در اقتصاد و بی اعتمادی ثروت ها ی مردم به سیستم بانکی بوده است .

اسماعیل برزنونی کارشناس بانکی در این باره می گوید :این که سود بانکی  حساب های ارزی را با ارز مرجع و یا مبادلاتی محاسبه کنیم . هیچ خریدار ارزخارجی  با این روش حاضر به آشتی با بانک ها نیست .

وی اشاره به این که اعتماد کلی در اقتصادبا سیاست های کلان با دوام بالا و پرهیز از مناقشه های سیاسی اثر گذار میسر است می افزاید : بازسازی اعتماد از دست رفته در حوزه عملیات بانکی نیزتوسط بانک مرکزی قابل اجرا است . بانک مرکزی می تواند به تمام بانک ها بخشنامه ای صادر کند که طبق آن بانک ها را ملزم به پرداخت سود به شکل ارزی باشد. یعنی دارندگان حساب های ارزی به اشکال مختلفش ( سپرده کوتاه مدت و یا بلند مدت و...) دریافت و پرداختو سود را به شکل ارزداشته باشند  .

بزنونی خاطر نشان می کند:  اگر چنین کاری صورت بگیرد نه تنها ارزهای حبس شده بلکه ارزهای ناشی از صادرات و حتی ارزهای ایرانیان مقیم خارج نیز به داخل کشیده می شود .

وی با تاکید بر این که حبس خانگی 18 میلیارد دلار یعنی خدمت به سیستم مالی آمریکا ، گفت : هم اکنون سود بانکی با توجه به تورم موجود در عمل منفی است . لذا باید بانک مرکزی سود مناسبی را برای سپرده‌های بانکی تعریف کند که برای مردم ایجاد انگیزه کند.

علی احمدی کارشناس بانکی نیز با تاکید براین که بانک ها  از این که مشتریان با حساب های  ارزی  داشته باشند،استقبال می کنند ، گفت : دستور العمل ها نمی تواند به نحوی تنظیم شده باشد که برای مشتریان جذاب نباشد  زیرا سرمایه فرّار است و مسیر خود را می یابد .

وی همچنین ادامه داد: به عنوان رییس یک شعبه بانکی راه بیرون کشیدن دلارهای راکد در خانه ها ثبات قیمت ارز در هر نقطه و قیمتی است که می تواند دولت بر روی حرف خود بایستد، می باشد. علاوه بر آن پرداخت سود با همان ارز ی است که مشتری حساب باز کرده است .

وی با اشاره به این که بسیاری از کشورها بانک ها تسهیلات به پروژه های  با ریسک بالا تررا با  سو های بیشتری می دهند ، گفت: در چنین شرایطی نمی توان به بانک به عنوان یک بنگاه خیریه نگاه کرد و لذا باید مکانیزم اشتی تولید با بانک را سیاستگذاران تدوین کنند به نحوی که نه سیخ بسوزد و نه کباب !