پارس جنوبی و صنعت نفت به مدیران و پیمانکاران توانمند به دور از ملاحظات سیاسی نیازمند است

خبراقتصادی: آقای نادر قنبری، متولد 1334 قائم مقام طرح توسعه فازهای 17 و 18 عسلویه است. ایشان پیش از این در شرکت نفت بهران و ایرانول فعالیت داشته‌ و کارشناس رسمی دادگستری در رشته الکترو شیمی، پتروشیمی و صنایع شیمی بوده است.

با آقای قنبری درباره وضعیت پیشرفت و فعالیت فازهای عسلویه و تاثیر تحریم‌ها بر روند فازهای 17 و 18 با وی به گفتگو نشستیم:

لطفا وضعیت پروژه‌های گازی پارس جنوبی را تشریح نماید؟ نظر  شما در مورد این میدان بزرگ گازی و پروژه های آن چیست؟

میدان گازی پارس جنوبی که در فاصله 108 کیلومتری ساحل عسلویه واقع در استان بوشهر و در آب‌های مشترک ایران و قطر واقع شده، بزرگترین میدان گازی کشف شده در کشور است که حدود 50%ذخیره گازی کشور و 8% ذخیره گازی جهان را داراست.
 مساحت این میدان که در قطر به گنبد شمالی مشهور است، قریب 9700 کیلومتر مربع است که 3700 کیلومتر آن در اب‌های نیلگون خلیج فارس ایران قرار دارد. این میدان گازی دارای 14 تریلیون مترمکعب ذخیره گازی اس که 10 تریلیون مترمکعب آن قابل برداشت می‌باشد و نیز این مخزن دارای 17 بیلیون بشکه ذخیره میعانات گازی است که 9 بیلیون بشکه آن قابل برداشت است. در سال 1369 با حفر اولین چاه اکتشافی و بر اساس نتایج حاصله از لرزه نگاری وجود گاز و نیز لایه نفتی در این میدان تایید شد.
آنچه اهمیت این میدان را دو چندان می‌کند، وجود میعانات گازی است که استحصال و صدارات آن و هم‌چنین استفاده از آنن به عنوان خوراک پالایشگاه‌ها می‌تواند تحول چشمگیری در اقتصاد و انرژی کشور ایجاد نماید. هم‌اکنون روزانه 280 میلیون مترمکعب گاز شیرین در 10 فاز تولید می‌شود که عمدتا در شبکه داخل مصرف یا به منظور افزایش برداشت از میادین نفتی به این میادین تزریق می‌شود.

آیا عملکرد پیمانکاران پروژه‌ها به طور کلی رضایت‌بخش بوده است یا خیر؟

با توجه به شرایط حاکم در کشور و پس از خروج شرکت‌های خارجی، پروژه‌ها به صورت EPC(مهندسی، خرید، نصب و راه‌اندازی) به پیمانکاران بزرگ نفتی و عمرانی داخلی واگذار گردید. این پیمانکاران با توجه به ظرفیت‌های طراحی، مهندسی و مدیریتی با رویکرد استفاده از منابع داخلی ساخت و تامین تجهیزات نفتی علیرغم مشکلات فراوان در حال اجرای فازهای باقیمانده پارس جنوبی هستند.
از آنجا که واگذاری پروژه‌ها به پیمانکاران داخلی علیرغم مشکلات و تاخیرات ایجاد شده، می‌تواند باعث ایجاد ظرفیت‌های بزگ و توانمندی مهندسی، ساخت و پیمانکاری شده و از همه مهم‌تر امر داخلی‌سازی و خودکفایی صنعت نفت و گاز را به ارمغان بیاورد. در مجموع عملکرد پیمانکاران مثبت ارزیابی می‌شود. هم‌اکنون این امر باعث رونق صنایع داخلی و اشتغال شده است به گونه‌ای که در حال حاضر برای 5500 نفر به طور مستقیم و 400.000 نفر به صورت غیرمستقیم در پارس جنوبی، فرصت شغلی ایجاد شده است.



شرایط تحریم و خروج پیمانکاران و شرکت‌های خارجی چه مشکلاتی را ایجاد کرده است؟

البته واقعیت مطلب این است که با توجهبه مشترک بودن کیدان با قطر، سرعت و زمان اجرای پروژه‌ها حائز اهمیت است و طبیعتا به کارگیری پیمانکاران بزرگ خارجی می‌تواند مدیران ارشد کشور را در این مهم یاری نمایند ولی این امر مقطعی است؛ همان‌طور که گفته شد با نگاه آینده‌نگر و کلانف استفاده از پیمانکاران اخلی با وجود مشکلات ،می‌تواند باعث شکوفایی توان طراحی، مهندسی، مدیریتی و ساخت شود. ضمنا اتخاذ این سیاست باعث شده است این پیمانکاران با تجربه به دست آمده، روز به روز به توان تخصصی و حرفه‌ای خود بیفزایند به گونه‌ای که هم‌اکنون برخی از این پیمانکاران در پروژه‌های بزرگ نفتی برون مرزی مشارکت دارند.

کدام فازها در حال حاضر دارای اولیوت بوده و اتمام آنها چه تاثیری در اقتصاد و صنعت کشور خواهد داشت؟

در حال حاضر فازهای 12، 15، 16، 17 و 18 دارای اولویت بوده و مراحل نهایی ساخت را می‌گذراند. با بهره‌برداری از این فازها روزانه 180 میلیون متر مکعب گاز فرآوری شده و شیرین به شبکه گازرسانی کشور تزریق و روزانه 280 هزار بشکه میعانات گازی استحصال و صادر خواهد شد. ارزش اقتصادی هر طرح استاندارد پارس جنوبی شامل دو فاز گازی بیش از 8 میلیارد دلار است که این رقم می‌تواند تحول بزرگی در شاخص‌های تولید و تولید ناخالص ملی ایجاد کند.

چه اعتبارات و امکاناتی می‌تواند پروژه‌ها را تسریع کند؟

به عقیده اینجانب اعتماد به پیمانکاران داخلی، سرمایه‌گذاری تقویت و آموزش آنان و نیز استفاده از ظرفیت‌های تخصصی دانشگاهیان و اساتید و هم‌چنین بنگاه‌های اقتصادی دانش محور می‌تواند روند اجرایی این مگاپروژه‌ها را سرعت بخشد.



در پایان اگر نکته‌ای به نظرتان می‌رسد بفرمایید.

از توجه رسانه‌ها به امر مهم به نوبه خودم قدردانی می‌کنم. بدیهی است شناسایی و کشف ظرفیت‌های ملی اعم از طراحی، مهندسی، پیمان‌کاری، مدیریتی و ساخت و تکنولوژی، حمایت و میدان دادن به آنان به دور از هر گونه ملاحظات سیاسی و با انتخاب مجریان توانمند و شایسته می‌توان به شکوفایی اقتصادی درآینده‌ای نه چندان دور امیدوار بود.
نکته نهایی که به نظر می‌رسد آن است که با مستندسازی، تدوین و مدیریت دانش و تجربه حاصل از اجرای این پروژه‌ها که توسط وزارت نفت در حال انجام است، می‌توان در اجرای پروژه‌های دیگر صنعتی و نفتی استفاده نمود.