رتبه 131 ايران در توانمندسازي تجارت

خبر اقتصادی - براساس ارزيابي اين نهاد بين‌المللي اقتصادي ايران تا انتهاي فهرست كشورهايي كه به‌ترتيب عملكرد خوبي داشتند تنها 7پله فاصله دارد؛ رتبه 131 ايران در ميان 137كشور نشان مي‌دهد كه زيرساخت‌هاي تجارت در اين كشور تسهيل‌گر تجارت داخلي و خارجي نيست و به‌عبارتي اين كشور نمي‌تواند با وضعيت كنوني روي تجارت در توليد ناخالص داخلي خود حساب كند. درحالي كه كشوري مانند سنگاپور و امارات متحده عربي در نزديكي اين كشور عملكردي بسيار دور از آن دارد.

به گزارش انجمن اقتصاد جهان كاهش حتي تعداد كمي از محدوديت‌هاي تجارت مي‌تواند به افزايش 5 درصدي در توليد ناخالص داخلي تبديل شود. همچنين توسعه تجارت در افزايش ثروت و رفاه كشورها از مسيرهاي مختلف تاثير دارد بنابراين كاهش اين محدوديت‌ها در بخش‌هاي مختلف حمل و نقل، زيرساخت‌هاي ارتباطي و مسايل اجرايي در مرزها براي آينده تجارت كشورها موثر و مهم است.

معمولا وقتي از محدوديت‌هاي تجاري دركشورهاي مختلف سخن به ميان مي‌آيد به‌ويژه در ايران، نظام تعرفه‌يي متهم رديف اول است اما در ارزيابي اين نهاد بين‌المللي موانع تعرفه‌يي تنها معيار نبوده بلكه سعي شده با ديدي واقع‌بينانه و جامع‌نگر تمام موانع ممكن پيش‌روي تجارت دركشورهاي مختلف جهان را زير ذره‌بين ببرند.

به‌همين دليل موانع اجرايي، زيرساخت‌ها و ارتباطات راه دور و ارتقاي مقررات تجاري كشورها بررسي شده است. به گزارش اين انجمن، پژوهش ديگري نشان داده كه شاخص‌هايي مانند كيفيت لجستيك، ارتباط و تعامل و مسايل اجرايي مرزها اگر نه نقشي كمتر از تعرفه كه برابر با آن در هزينه‌هاي تجارت دارند.

 وابستگي به محصولات معدني؛ ترجيع‌بند بدترين‌ها

به گزارش «تعادل» از انجمن جهاني اقتصاد 4 كشور در پايين‌ترين رتبه ارزيابي اين سازمان قرار گرفته‌اند؛ گينه، آنگولا، ونزوئلا و چاد كه همراه با 14كشور از 20كشور انتهايي فهرست، يك نقطه اشتراك دارند؛ سهم محصولات معدني در كل صادرات آنها بيش از 70درصد بوده است حتي در بررسي قاره به قاره هم اين ويژگي دركشورهايي كه سردمدار بدترين عملكرد در قاره خود بوده‌اند نيز اين نكته اثبات شد كه ايران در منطقه خاورميانه و شمال آفريقا، ونزوئلا در امريكاي لاتين و مغولستان دركشورهاي آسيايي بدترين عملكرد را در ميسركردن تجارت همراه با سهم بيش از 70درصدي محصولات معدني در صادرات داشتند.

ايران به‌طور كلي رتبه 131 از 138 را گرفت. پيش از اين كشور، يمن، مغولستان، هاييتي، ‌نيجريه و ميانمار قرار دارند و پس از آن بوروندي، بوركينوفاسو، زميباوه، گينه، آنگولا، ‌ونزوئلا و چاد درجايگاه آخرين‌هاي فهرست هستند. اما بهترين‌هاي اين شاخص هم اول از آسياست؛ سنگاپور، هنگ‌كنگ، هلند و نيوزيلند رتبه‌هاي برتر ميسركردن تجارت را دارند.

 ايران در آخرين پله دسترسي به بازار

اما شاخص توانمندسازي يا ميسر كردن تجارت با چه معيارهايي سنجيده مي‌شود؟ دسترسي به بازار يكي از اين معيارهاست كه به‌معني اندازه‌گيري پيچيدگي نظام تعرفه‌يي يك كشور و موانع تعرفه‌يي پيش‌رو صادركنندگان كشور به بازارهاي خارجي است. در اين شاخص كشورهاي شيلي، سنگاپور، موريس (جزيره‌يي در اقيانوس هند با 850كيلومتر مساحت) پرو و ليبي رتبه‌هاي اول را دارند و بقيه كشورها نيز تا رتبه 21كشورهاي درحال توسعه در قاره‌هاي مختلف هستند. امريكا رتبه 80 را گرفته و ايران در آخرين پله با امتياز 1.9 از 7 نشسته است كه نشان‌دهنده دشواري دسترسي به بازارهاي خارجي و داخلي در اين كشور است.

كارايي و شفافيت در اموراجرايي مرزها معيار ديگر اين ارزيابي است كه سنگاپور رتبه اول آن را دارد و بعد از اين كشورآسيايي، فنلاند، سوييس، هلند و ژاپن صف كشيده‌اند. كشورهاي توسعه‌يافته‌يي مانند نيوزيلند، انگليس، دانمارك، اتريش، سوييس و آلمان در اين شاخص عملكرد بهتري در مقايسه با كشورهاي درحال توسعه‌يي دارند كه در ساير مقياس‌ها از آنها جلو زده بودند اما ايران همچنان در انتهاي فهرست ايستاده؛ جايگاه 119.

در بخش زيرساخت‌هاي حمل و نقل كه معيار ديگر انجمن جهاني اقتصاد است، سنگاپور دوباره رتبه اول را به‌دست آورد و از كشورهاي هنگ‌كنگ، هلند، انگليس، ژاپن، آلمان، كره، امريكا، فرانسه و امارات متحده عربي جلو زد. ايران نيز در فراهم كردن زيرساخت‌هاي حمل و نقلي بعد از كشورهايي مانند پرو، فيليپين و اكوادور رتبه 92 را كسب كرده كه حكايت از عملكرد نسبتا ضعيف اين كشور در بخش زيرساخت‌هاي حمل و نقلي دارد.

در آخرين مقياس كه محيط عملياتي است، كيفيت عوامل سازماني موثر بر واردكنندگان و صادركنندگان فعال در يك كشور آزموده مي‌شود. در اين مقياس هنگ‌كنگ، سنگاپور و فنلاند بهترين رتبه را دارند و پس از آنها قطر، سوييس، لوكزامبورگ، نيوزيلند، هلند، سوييس و نروژ قرار گرفته‌اند و ايران با فاصله زياد در جايگاه 125جهاني است.

 امارات و سنگاپور؛ همسايگان برجسته ايران

به گزارش انجمن جهاني اقتصاد، سنگاپور در ميان كشورهاي آسيايي و امارات متحده عربي در منطقه خاورميانه و افريقاي شمالي عملكرد برجسته‌يي از خود نشان داده‌اند و سردمداران مناطق خود بوده‌اند. سنگاپور در دو بخش مسايل اجرايي مرزها و خدمات حمل و نقلي سردمدار جهان بوده و در ساير معيارها هم جزو 5 كشور اول فهرست بوده‌اند.

به گزارش اين سازمان بين‌المللي اين كشور آسيايي مي‌تواند يكي از پلت‌فورم‌هاي تجاري راهبر در جهان باتوجه به ارزش صادرات و واردات اين كشور باشد. درخاورميانه و افريقاي شمالي هم امارات متحده عربي 16 جايگاه را در گزارش‌هاي امسال اشغال كرده كه آن را سردمدار منطقه كرد؛ موفقيتي كه نشان از عملكرد عالي اين كشور 43ساله در بخش‌هاي لجستيك، تجارت و هاب گردشگري منطقه دارد.